Την «κοινή εφέστιο προστάτιδα» εικόνα του Αγίου Ορους, την Παναγία «Αξιον Εστί», τίμησαν οι Αγιορείτες μοναχοί. Με βυζαντινή μεγαλοπρέπεια και κατάνυξη τελέστηκε 12ωρη ιερή ακολουθία για τον εορτασμό της Σύναξης της Θεοτόκου «Αξιον Εστί» στον πάνσεπτο ιερό ναό του Πρωτάτου στις Καρυές. Ο εορτασμός γίνεται σε ανάμνηση του θαύματος της παράδοσης του αρχαγγελικού ύμνου «Αξιον Εστί» προς την Παναγία.
Προεξάρχοντος του Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως κ. Ανθιμου, τελέστηκε από τις 9 το βράδυ της Δευτέρας έως τις 6 το πρωί της Τρίτης ιερή αγρυπνία, ενώ ακολούθησε πανηγυρική θεία λειτουργία.
Δεκάδες μοναχοί από τις ιερές μονές, τα κελιά και τις σκήτες της Αθωνικής Πολιτείας συμμετείχαν στις λατρευτικές εκδηλώσεις και στη συνέχεια στην τράπεζα που έγινε στο Αρχονταρίκι στις Καρυές.
Ο κ. Ανθιμος μίλησε για τη σημασία του εορτασμού της Σύναξης της Θεοτόκου και αναφέρθηκε στο θαύμα που έγινε με τον Αρχάγγελο Γαβριήλ, όταν εμφανίστηκε σε Αγιορείτη γέροντα και του υπέδειξε τον ύμνο στη Θεοτόκο «Αξιον Εστί».
Ο μητροπολίτης Αλεξανδρουπόλεως αναφέρθηκε επιπλέον στη λειτουργική ζωή των μοναχών του Αγίου Ορους. Οπως χαρακτηριστικά τόνισε, αποτελεί πρότυπο για την Εκκλησία του Χριστού.
Ο κ. Ανθιμος επισκέφθηκε και το κελί όπου ασκήτεψε ο μακαριστός γέροντας Μωυσής, που κοιμήθηκε πριν από μερικές εβδομάδες.
Η ιερή και θαυματουργή εικόνα της Παναγίας «Αξιον Εστί» βρίσκεται ενθρονισμένη στο ναό του Πρωτάτου στις Καρυές του Αγίου Ορους. Θεωρείται ότι είναι η «κοινή εφέστιος προστάτιδα» εικόνα όλων των αγιορείτικων μονών. Η Σύναξη της Θεοτόκου εορτάζεται κάθε χρόνο στις 11 Ιουνίου με το παλαιό ημερολόγιο (24 Ιουνίου με το νέο).
Η εικόνα ονομάστηκε «Αξιον Εστί» γιατί μπροστά σε αυτήν ο Αρχάγγελος Γαβριήλ έψαλε για πρώτη φορά τον υπέροχο ομώνυμο ύμνο για τη Θεοτόκο.
Σε υπόμνημα του 1548 ο Πρώτος του Αγίου Ορους ιερομόναχος Σεραφείμ αναφέρεται στην ιστορία της εικόνας. Σημειώνει ότι η εικόνα αρχικά βρισκόταν σε κελί στην τοποθεσία Κοιλάδα του Αδειν. Την Κυριακή 11 Ιουνίου 980 ο γέροντας του κελιού έλειπε, καθώς είχε πάει σε αγρυπνία στις Καρυές, κι άφησε στον χώρο τον υποτακτικό του.
Ο υποτακτικός τη νύχτα έκανε τον κανόνα του. Κάποια στιγμή κάποιος χτύπησε την πόρτα. Ανοιξε και είδε έναν ξένο που του ζήτησε να τον φιλοξενήσει, όπως κι έγινε.
Ο μοναχός συνέχισε τον Κανόνα του μέχρι να φτάσει στην 9η ωδή «την τιμιωτέρα των Χερουβείμ…». Τότε τον διακόπτει ο ξένος και του λέει: «Οχι, πρώτα θα πεις: “Αξιον Εστί ως αληθώς…” ως συμπλήρωμα του υπό του Κοσμά Μαϊουμά Μεγαλυνάριου της Θεοτόκου».
Ο μοναχός ενθουσιάστηκε και ζήτησε από τον ξένο να του γράψει τον νέο ύμνο. Ο φιλοξενούμενος τον έγραψε και στη συνέχεια εξαφανίστηκε. Σύμφωνα με την παράδοση, ήταν ο Αρχάγγελος Γαβριήλ.
Οταν επέστρεψε ο γέροντας, ο υποτακτικός ανέφερε τα γεγονότα που έζησε και αφού ενημερώθηκε η Ιερά Κοινότητα, η εικόνα μεταφέρθηκε στο Πρωτάτο, όπου και συνεχίζει να θαυματουργεί μέχρι σήμερα, ενώ και το κελί που τιμήθηκε από την αρχαγγελική επίσκεψη φέρει επίσης το όνομα «Αξιον Εστί».
Ο αρχαγγελικός ύμνος
Το θεομητορικό μεγαλυνάριο «Αξιον Εστί» αποτελείται από δύο διακεκριμένους ύμνους, από το «Αγγελοδίδακτο προΰμνιο» «Αξιον εστίν ως αληθώς, μακαρίζειν Σε την Θεοτόκον, την αειμακάριστον, και παναμώμητον, και Μητέρα του Θεού ημών» και από τον ειρμό της Θ΄ Ωδής του Κανόνα της Μεγάλης Παρασκευής «την τιμιωτέραν των Χερουβείμ, και ενδοξοτέραν ασυγκρίτως των Σεραφείμ, την αδιαφθόρως, Θεόν Λόγον τεκούσαν, την όντως Θεοτόκον Σε μεγαλύνωμεν», ποίημα του Αγίου Κοσμά του Ποιητού (8ος αι.).
Θάνος Χερχελετζής
