Τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις πληρώνουν (ακόμα και πανάκριβα) μέσω των τιμολογίων της ΔΕΗ την «πράσινη ανάπτυξη», για την οποία πανηγύριζαν η Τίνα Μπιρμπίλη και ο Γ. Παπακωνσταντίνου και που τελικά ήρθε για λίγους
Πόλεμος ανακοινώσεων ακολούθησε την πρόσφατη κόντρα του υπουργού Παραγωγικής Ανασυγκρότησης (ΠΑΠΕΝ) Παναγιώτη Λαφαζάνη και της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕ) για την τελευταία αύξηση του «πράσινου τέλους» (ΕΤΜΕΑΡ) που εισπράττεται μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ. Κι αυτό γιατί το ποσό μπορεί να είναι μικρό ως απόλυτο μέγεθος, αλλά η αύξησή του είναι 214% τα τελευταία δύο χρόνια και προστίθεται στην αύξηση κατά 68% της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος το ίδιο διάστημα. Οπότε ο λογαριασμός είναι πολύ βαρύς για τους καταναλωτές.
Η νομοθεσία
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, το ΕΤΜΕΑΡ προορίζεται για την αποζημίωση των παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Δηλαδή αποτελεί τη συνεισφορά όλων των καταναλωτών ηλεκτρικής ενέργειας στη μείωση εκπομπών αερίων ρύπων μέσω προώθησης των ΑΠΕ, όπως φωτοβολταϊκά, αιολικά, μικρά υδροηλεκτρικά κ.λπ.
Η πλευρά των παραγωγών ΑΠΕ έσπευσε να κατηγορήσει «το στρεβλό μοντέλο λειτουργίας» της αγοράς ενέργειας και τη βιομηχανία. Οι εκπρόσωποι της τελευταίας «φορτώνουν» το τεράστιο κόστος που πληρώνουν πλέον νοικοκυριά και επιχειρήσεις στις παχυλές επιδοτήσεις που εξακολουθούν να απολαμβάνουν κυρίως οι παραγωγοί φωτοβολταϊκών συστημάτων.
Ανεξάρτητα από τα επιχειρήματα της κάθε πλευράς, η σκληρή πραγματικότητα είναι ότι η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών, με ευθύνη των πρώην υπουργών Περιβάλλοντος Τίνας Μπιρμπίλη και Γιώργου Παπακωνσταντίνου, δημιούργησαν την ανάγκη για τεράστια αύξηση των κονδυλίων για αγορά του ηλεκτρικού ρεύματος που παρήγαγαν από τον «λειτουργό της αγοράς», τον ΛΑΓΗΕ. Μάλιστα, ενώ ήταν εμφανής η έκρηξη της κρατικής δαπάνης, οι τότε ηγεσίες του ΥΠΕΚΑ διατήρησαν τα υψηλά τιμολόγια αγοράς του ηλεκτρικού ρεύματος από φωτοβολταϊκά. Οι δύο υπουργοί πανηγύριζαν, μάλιστα, για την «τεράστια ανάπτυξη των ΑΠΕ» χωρίς να ενδιαφέρονται ποιος θα πληρώσει τον λογαριασμό.
Ακόμα και η προηγούμενη κυβέρνηση πήρε μέτρα το 2013, όταν πλέον είχε δημιουργηθεί μαύρη τρύπα μισού δισεκατομμυρίου ευρώ, με αποτέλεσμα να κινδυνεύει να τιναχθεί στον αέρα η αγορά ενέργειας. Κάποιοι λένε ότι θα σφύριζαν ακόμα αδιάφορα αν δεν είχε παρέμβει τότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η «μνημονιακή νομοθεσία» προβλέπει μηδενισμό του ελλείμματος αυτού του ειδικού λογαριασμού μέσω του οποίου πληρώνονται οι παραγωγοί ΑΠΕ. Παρά τα μέτρα, τις έκτακτες εισφορές των παραγωγών, τις συνεχείς αυξήσεις του ΕΤΜΕΑΡ, η μαύρη τρύπα παραμένει.
Το αστείο της υπόθεσης είναι πως οι πολιτικές ηγεσίες οι οποίες δήθεν κόπτονται για τη στήριξη των νοικοκυριών δεν λαμβάνουν άλλα μέτρα (όπως περαιτέρω μείωση των επιδοτήσεων σε προνομιούχες κατηγορίες των φωτοβολταϊκών ή εξασφάλιση πόρων από άλλες πηγές) για να κλείσει η μαύρη τρύπα. Ετσι, η ΡΑΕ αναγκάζεται, εφαρμόζοντας τον νόμο, να προχωράει τα τελευταία χρόνια σε συνεχείς αυξήσεις του ΕΤΜΕΑΡ προς μεγάλη επιβάρυνση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Η πραγματικότητα
Η σκληρή πραγματικότητα των (επίσημων) αριθμών δεν ευνοεί ούτε τους πολιτικά υπευθύνους για την τεράστια επιβάρυνση των νοικοκυριών ούτε ορισμένες προνομιούχες κατηγορίες παραγωγών ενέργειας από ΑΠΕ. Τι λένε οι αριθμοί; Λένε ότι το 2013 νοικοκυριά και επιχειρήσεις πλήρωσαν 626.200.000 ευρώ μέσω του ΕΤΜΕΑΡ και το ίδιο ποσό εκτοξεύθηκε στα 975.930.000 ευρώ το 2014 (αυξήθηκε κατά το απίστευτο ποσό των σχεδόν 350.000.000 ευρώ μέσα σε μία χρονιά κρίσης), ενώ φέτος προβλέπεται ότι θα αγγίξει το 1,05 δισ. ευρώ.
Τα αιολικά πωλούν με 90,3 ευρώ και τα φωτοβολταϊκά με 435 (!)
Τα επίσημα στοιχεία του «λειτουργού της αγοράς», του ΛΑΓΗΕ, δείχνουν, επίσης, ποιοι είναι οι τυχεροί των επιδοτήσεων που πληρώνουν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Στο τέλος Δεκεμβρίου λειτουργούσαν αιολικά πάρκα συνολικής ισχύος 1.978 MW με τον ΛΑΓΗΕ να αγοράζει την παραγόμενη ηλεκτρική ενέργεια με μέσο κόστος 90,9 ευρώ ανά μεγαβατόρα (MWh). Την ίδια στιγμή πλήρωνε στους παραγωγούς φωτοβολταϊκών 313,9 ευρώ ανά MWh και ειδικά στους παραγωγούς φωτοβολταϊκών στις στέγες 435 ευρώ ανά MWh! Γι’ αυτό και οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας απαντούν σε όσους θεωρούν ότι το ΕΤΜΕΑΡ επιβαρύνεται από μέτρα μείωσης του ενεργειακού κόστους στα εργοστάσια με τα «435 ευρώ ανά MWh που απολαμβάνουν οι ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών στις στέγες στα βόρεια προάστια». Το μέσο κόστος που πλήρωσε ο ΛΑΓΗΕ για όλες τις τεχνολογίες (βιομάζα / βιοαέρα, συμπαραγωγή ηλεκτρικού και θερμότητας κ.λπ.) ήταν πέρυσι 179,9 ευρώ ανά MW.
Αλήθεια είναι, επίσης, ότι τα νοικοκυριά πληρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό του ΕΤΜΕΑΡ, όπως είναι αλήθεια ότι αποτελεί πλέον βραχνά για καταστήματα και επιχειρήσεις που καλούνται να βάλουν συνεχώς βαθύτερα το χέρι στην τσέπη. Τώρα η κυβέρνηση εμφανίζεται έτοιμη να νομοθετήσει και να παρέμβει, προκειμένου να μην περάσει η νέα αύξηση του ΕΤΜΕΑΡ. Στο τραπέζι έχουν πέσει διάφορες ιδέες για αξιοποίηση διάφορων κονδυλίων εντός του «κυκλώματος της ενέργειας», γιατί λεφτά δεν υπάρχουν.
Πάντως, ενώ όλοι συζητούν για το «πράσινο τέλος», ελάχιστοι θυμούνται ότι πριν από λίγες ημέρες συζητήθηκε στην Ολομέλεια του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) η συνταγματικότητα ή μη του ΕΤΜΕΑΡ. Η Ολομέλεια του ΣτΕ επιφυλάχθηκε να εκδώσει απόφαση. Υπενθυμίζεται ότι πέρυσι το Β΄ Τμήμα του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου, με πρόεδρο τον αντιπρόεδρο Φιλοκτήμονα Αρναούτογλου και εισηγητή τον σύμβουλο Επικρατείας Αριστόβουλο Βώρο, είχε κρίνει με δύο αποφάσεις του ότι το επίμαχο ειδικό τέλος (ΕΤΜΕΑΡ) αποτελεί φόρο, καθώς δεν έχει τον χαρακτήρα ανταποδοτικού τέλους.
