Ξεκινούν άμεσα οι περικοπές στο ασφαλιστικό και η εκποίηση της δημόσιας περιουσίας. Η τρόικα πιέζει για «κόκκινα» δάνεια, και νέο Προϋπολογισμό (με πακέτο σοκ) και αύξηση φορολογίας. Ελάχιστα περιθώρια ελιγμών
Από τον
Στέλιο Κράλογλου
Οι οριζόντιες περικοπές στο Ασφαλιστικό και οι αυξήσεις φόρων, το πλαίσιο για τους πλειστηριασμούς της πρώτης κατοικίας και η εργαλειοθήκη του ΟΟΣΑ και της Παγκόσμιας Τράπεζας είναι μόνο μερικά από τα «αγκάθια» του Μνημονίου που θα βρει μπροστά της η νέα κυβέρνηση.
Η εκταμίευση των επόμενων δόσεων, έως και το τέλος του χρόνου, είναι συνδεδεμένη με εκτεταμένες παρεμβάσεις για τη βιωσιμότητα του Ασφαλιστικού, με αλλαγές στα εργασιακά με βάση τα ευρωπαϊκά πρότυπα, με την καταπολέμηση της γραφειοκρατίας, που εμποδίζει το άνοιγμα και τη λειτουργία των επιχειρήσεων, το άνοιγμα των επαγγελμάτων και την πλήρη απελευθέρωση των αγορών προϊόντων και υπηρεσιών.
Η κυβέρνηση ξεμπέρδεψε σχετικά γρήγορα με τα προαπαιτούμενα της πρώτης δόσης. Κομβικής σημασίας ήταν η εγκύκλιος του τέως υφυπουργού Κοινωνικών Ασφαλίσεων Παύλου Χαϊκάλη, με την οποία μειώνεται από 1ης Ιανουαρίου 2015 η κατώτατη σύνταξη, που θα χορηγείται στους συνταξιοδοτούμενους με 15ετία ή λόγω αναπηρίας 80%, από τα 486 ευρώ στα 392,7 ευρώ.
Τα αεροδρόμια
Παράλληλα, η κυβέρνηση ενέκρινε την παραχώρηση των 14 περιφερειακών αεροδρομίων στη γερμανική Fraport, χωρίς καμία αλλαγή στους όρους, ακριβώς όπως είχε δρομολογηθεί επί κυβέρνησης Σαμαρά – Βενιζέλου. Με αυτόν τον τρόπο το Μαξίμου άνοιξε τον δρόμο για την εκταμίευση 23 δισ. ευρώ από τα συνολικά 26 δισ. της πρώτης δόσης από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM) και την αποφυγή της χρεοκοπίας προς την ΕΚΤ.
Το νέο Μνημόνιο είναι σχεδιασμένο με τέτοιο τρόπο, ώστε οι εκταμιεύσεις δόσεων να δρομολογούνται ακριβώς πριν από την ωρίμανση των χρηματοδοτικών υποχρεώσεων, αφήνοντας έτσι στην ελληνική κυβέρνηση ελάχιστα περιθώρια ελιγμών. Για την εκταμίευση κάθε δόσης η Ελλάδα πρέπει να εφαρμόσει μια σειρά από δύσκολα προαπαιτούμενα κάθε μήνα έως το τέλος του χρόνου. Συγκεκριμένα:
Σεπτέμβριος: Το Μνημόνιο προβλέπει δέσμευση για αλλαγή του θεσμικού πλαισίου για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις και την εφαρμογή του κώδικα δεοντολογίας της Τραπέζης της Ελλάδος για τη διαχείριση των «κόκκινων» δανείων. Ως την 1η Σεπτεμβρίου όλα τα επικουρικά ταμεία πρέπει να τεθούν κάτω από την ομπρέλα του ΕΤΕΑ. Ανάμεσα στις δεκάδες δράσεις του μήνα ξεχωρίζουν η κατάρτιση ενός «οδικού χάρτη» για την απλοποίηση της αδειοδότησης των επενδύσεων και το «πακέτο» της ενέργειας: Προβλέπονται κατάργηση της έκπτωσης του 20% στην ενέργεια που δαπανά η βιομηχανία, συμψηφισμός των οφειλών της ΔΕΗ και του διαχειριστή και η δρομολόγηση της ιδιωτικοποίησης του ΑΔΜΗΕ ή εναλλακτικό σχέδιο με ισοδύναμα αποτελέσματα για τον ιδιοκτησιακό διαχωρισμό του από τη ΔΕΗ.
Οκτώβριος: Ο μήνας που φαντάζει αδιάβατος. Καταρχάς, στα δημοσιονομικά η κυβέρνηση πρέπει να περάσει από τη Βουλή τον αναθεωρημένο Προϋπολογισμό του 2015, τον Προϋπολογισμό του 2016 και το Μεσοπρόθεσμο 2016-2019, στο οποίο θα προσδιορίζονται επιπλέον μέτρα τουλάχιστον 3,2 δισ. ευρώ για την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% του ΑΕΠ από το 2018 και έπειτα. Στην πολυσέλιδη λίστα των δράσεων ξεχωρίζουν ακόμη η σταδιακή κατάργηση των φοροαπαλλαγών για τους αγρότες, η αύξηση των φορολογικών συντελεστών για τα έσοδα από ενοίκια, η μείωση κατά 50% της επιδότησης του πετρελαίου θέρμανσης κ.ά.
Το μεγαλύτερο «αγκάθι» του μήνα είναι το νέο Ασφαλιστικό. Περιλαμβάνει την αύξηση του πέναλτι για τις πρόωρες συντάξεις, την καθολική ενοποίηση των Ταμείων, την έναρξη της σταδιακής κατάργησης του ΕΚΑΣ -αρχίζοντας με το 20% των δικαιούχων την 1/1/2016- και τη σταδιακή εναρμόνιση των κανόνων για τις συντάξεις του ΟΓΑ με όσα ισχύουν στα άλλα Ταμεία.
Τα ισοδύναμα
Παράλληλα. η κυβέρνηση θα πρέπει να βρει ισοδύναμα, αν θέλει να εφαρμόσει την απόφαση του ΣτΕ, το οποίο έκρινε αντισυνταγματικούς του νόμους του 2012 για την περικοπή των συντάξεων.
Η νέα ασφαλιστική μεταρρύθμιση, η οποία δρομολογείται εντός του Οκτωβρίου, περιλαμβάνει την κατάργηση όλων των φόρων υπέρ τρίτων και την έναρξη της διαβούλευσης των κοινωνικών εταίρων για αλλαγή του πλαισίου για τις ομαδικές απολύσεις, τον συνδικαλιστικό νόμο και τις συλλογικές συμβάσεις. Μέγας πονοκέφαλος για ακόμη μία κυβέρνηση θα είναι η εφαρμογή της ρήτρας μηδενικού ελλείμματος ή ισοδύναμων μέτρων.
Ο μήνας φωτιά περιλαμβάνει επίσης την πλήρη νομοθέτηση των προτάσεων της εργαλειοθήκης του ΟΟΣΑ που δεν εφαρμόστηκαν επί υπουργίας Χατζηδάκη και αφορούν κτηνοτρόφους, εμπόρους και αρτοποιούς. Ετσι, προβλέπεται ότι θα απελευθερωθούν πλήρως η διάρκεια ζωής του παστεριωμένου γάλακτος, η διακίνηση του ψωμιού και οι εκπτώσεις
Τράπεζες και συνταγογραφούμενα
Το δίμηνο των τραπεζών! Από τις αρχές Νοεμβρίου έως τις γιορτές των Χριστουγέννων θα διαμορφωθεί το θεσμικό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων και θα αλλάξει ο νόμος Κατσέλη για την προστασία από τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας. Κεντρικό διακύβευμα είναι η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, χωρίς να πειραχθούν οι καταθέσεις. Στο ορόσημο του διμήνου περιλαμβάνονται ακόμη η εργαλειοθήκη ΙΙΙ για τους κλάδους του χονδρικού εμπορίου, των κατασκευών, του ηλεκτρονικού εμπορίου καθώς και για το υπόλοιπο της μεταποίησης. Παράλληλα, σε μετωπική σύγκρουση με τα συμφέροντα των φαρμακοποιών αναμένεται να φέρει την κυβέρνηση η δέσμευση για την απελευθέρωση -εντός του Δεκεμβρίου- της πώλησης των μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων (ΜΗΣΥΦΑ).
