Τέσσερις (διακεκριμένοι) επιστήμονες που τον έζησαν από κοντά στο Ιπποκράτειο και το Ευγενίδειο Νοσοκομείο μιλούν για τον ομότιμο καθηγητή Μιχαήλ Γ. Φιλιππάκη που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 86 ετών
Από τη
Ρίτα Μελά
Φωτό: Χρήστος Ζήνας
Ενας από τους μεγαλύτερους δεξιοτέχνες της Χειρουργικής, ένας ταλαντούχος γιατρός που τίμησε τον όρκο του Ιπποκράτη μέχρι τα 78 χρόνια του που χειρουργούσε, ο ομότιμος καθηγητής Χειρουργικής Μιχαήλ Γ. Φιλιππάκις, FACS, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 86 ετών. Ο πρωτοπόρος χειρουργός άφησε τη σφραγίδα του στην επιστημονική κοινότητα, ήταν δάσκαλος σε γενιές φοιτητών και πέρασε στην επιστημονική κοινότητα μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη.
Ο μέγας δάσκαλος της Χειρουργικής γεννήθηκε στο Ηράκλειο της Κρήτης, σπούδασε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και ειδικεύτηκε στη Γενική Χειρουργική, στην Α’ Προπαιδευτική Χειρουργική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Ιπποκράτειο Νοσοκομείο, υπό τον καθηγητή Κ. Ν. Αλιβιζάτο. Μετεκπαιδεύτηκε, επί τριετίας, στη Βρετανία ως υπότροφος του British Council στην Post Graduate Medical School του Πανεπιστημίου του Λονδίνου, στα νοσοκομεία Brompton, Hammersmith, και Harefield, ειδικευθείς στη Χειρουργική οισοφάγου, ήπατος, παγκρέατος και παχέος εντέρου, και διορίστηκε Registrar στα νοσοκομεία Βrompton και Harefield του Λονδίνου. Μετεκπαιδεύτηκε επίσης στην Αμερική, μεταξύ άλλων στα νοσοκομεία Denver Medical School (υπό τον καθηγητή Starlzt), Massachussetts General Hospital, Μayo Clinic και Peter Bent Brigham Hospital, όπως και στο Τόκιο, υπό τον καθηγητή Nakayama.
Εκλέχτηκε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, όπου διήλθε όλες τις βαθμίδες της πανεπιστημιακής ιεραρχίας, από πανεπιστημιακός βοηθός έως τακτικός καθηγητής Γενικής Χειρουργικής και διευθυντής της Ε’ Χειρουργικής Κλινικής του ιδρύματος, συμβάλλοντας στην εκπαίδευση πολλών νέων χειρουργών. Ηταν παντρεμένος με την Ειρήνη Καπετανάκου-Φιλιππάκη και έχει δύο παιδιά, τον Γιώργο Φιλιππάκη, γενικό χειρουργό, δρα Πανεπιστημίου Αθηνών, και την Ελένη Φιλιππάκη, δρα Πανεπιστημίου του Cambridge, διδάσκουσα Φιλοσοφίας στο Ελληνικό Ανοιχτό Πανεπιστήμιο.
Για τον άνθρωπο, τον δάσκαλο και τον συνεργάτη μιλούν στην «κυριακάτικη δημοκρατία» τέσσερις διακεκριμένοι επιστήμονες που τον έζησαν σε καλές αλλά και δύσκολες στιγμές στο απαιτητικό περιβάλλον του Ιπποκράτειου και του Ευγενίδειου Νοσοκομείου.
Χαράλαμπος Ρούσος (ακαδημαϊκός, εντατικολόγος καθηγητής Παθολογίας της Ιατρικής Σχολής Αθηνών)
«Ολοι έχουν γνώσεις, έχουν τεχνική, αλλά υπάρχουν και αυτοί που ξεχωρίζουν, γιατί έχουν ταλέντο. Ο Μιχάλης ήταν μεγάλο ταλέντο, μπορούσε να προβλέπει, γι’ αυτό ενεργούσε σωστά. Ηταν ο γιατρός, όπως το εννοούσε 
ο Ιπποκράτης, φρόντιζε για το όλον του ανθρώπου. Τον ενδιέφερε και η οργανική ζημιά αλλά και η ψυχολογική που είχε υποστεί ο ασθενής. Γι’ αυτό και ακτινοβολούσε φροντίδα για όλους. Φρόντιζε και τον άνθρωπο του χωριού και τον πλούσιο. Ηταν πάντα παρών και έτοιμος να βοηθήσει. Ως χαρακτήρας ήταν υπόδειγμα πραότητας, εξαιρετικός συνεργάτης και όλα τα προβλήματα τα έλυνε με τον διάλογο».
Παύλος Τούτουζας (καθηγητής Καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών)
«Ηταν πανταχού παρών σε οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίζαμε. Τον φωνάζαμε, ερχόταν αμέσως και ήταν αποτελεσματικός. Για τους γιατρούς του Ιπποκράτειου Νοσοκομείου ο Μιχάλης ήταν εγγύηση. Νιώθαμε ασφάλεια, γιατί εργαζόμαστε σε ένα ιδιαιτέρα απαιτητικό περιβάλλον. Ηταν μια χρυσή εποχή για το νοσοκομείο και ο Μιχάλης Φιλιππάκις ήταν η κορόνα. Χειρουργούσε μέχρι 78 χρόνων και είχε πάντα επιτυχίες. Τον είχε απορροφήσει τόσο πολύ η Χειρουργική που ακόμα κι όταν αρρώστησε με την καρδιά του δεν το έβαλε κάτω. Στεκόταν όρθιος πολλές ώρες στο χειρουργείο και δεν έβγαινε, αν δεν τελείωνε τη δουλειά του. Εχει σώσει χιλιάδες ασθενείς που πρέπει να του είναι ευγνώμονες και έχει χιλιάδες μαθητές που είναι πολύ τυχεροί που είχαν τέτοιο δάσκαλο».
Γρηγόρης Ξεπαπαδάκης (χειρουργός μαστού στο μαιευτήριο Ρέα)
«Παρότρυνε και βοηθούσε τους νέους γιατρούς που ήθελαν να πάνε στο εξωτερικό να ειδικευτούν. Ο Μιχάλης Φιλιππάκις έστειλε τον Χρήστο Φερέτη στη Νότια Αφρική και έμαθε ενδοσκοπήσεις και λαπαροσκοπήσεις. Ο Φιλιππάκις τον είχε παροτρύνει, γιατί έλεγε σε όλους μας, από τη δεκαετία του ’80, ότι το μέλλον της Ιατρικής είναι η εξειδίκευση. Εμένα με παρότρυνε να ειδικευτώ στον μαστό και του χρωστάω την καριέρα μου. Αυτός αναλάμβανε περιπτώσεις ιατρικών λαθών από άλλα νοσοκομεία που έρχονταν στο Ιπποκράτειο. Ηταν ευρηματικός, δεν ήταν εκδικητικός και έδινε ευκαιρίες στους νέους χειρουργούς».
«Βοηθούσε χωρίς τυμπανοκρουσίες!»
Ιωάννης Μπράμης (καθηγητής Χειρουργικής και πρόεδρος της Ελληνικής Χειρουργικής Εταιρίας)
«Ο ιδανικός χειρουργός και δάσκαλος. Εχει βγάλει γενιές φοιτητών και στο αμφιθέατρο και στο χειρουργείο. Καμαρώνω που ήμουν μαθητής του, γιατί ήταν από τους σπουδαιότερους χειρουργούς που πέρασαν από τη χώρα. Ηταν δεξιοτέχνης και πάντα τον καλούσαμε στα χειρουργεία υψηλού ρίσκου. Εκείνος έτρεχε να βοηθήσει χωρίς τυμπανοκρουσίες, χωρίς εγωκεντρισμό. Ηταν πράος, ήρεμος, ικανός. Πάντα δρούσε πυροσβεστικά και επενέβαινε ιατρικά σε περιπτώσεις που υπήρχαν επιπλοκές. Δεν το έβαζε κάτω. Μέχρι τα 78 του χειρουργούσε και ήταν για εμάς ο χειρουργός καταφυγής. Πάντα τρέχαμε σε αυτόν, όταν αντιμετωπίζαμε προβλήματα μέσα στο χειρουργείο. Το γεγονός ότι ήταν πάντα διπλά μας μας έκανε να νιώθουμε ασφάλεια. Ο Μιχάλης Φιλιππάκις καθιέρωσε πριν από 24 χρόνια το Ελλαδοκυπριακό Συνέδριο Χειρουργών, που γίνεται κάθε δύο χρόνια με μεγάλη επιτυχία. Αυτό είναι δημιούργημά του και όλοι οι χειρουργοί τού είμαστε ευγνώμονες».
