Για τρία μερόνυχτα οι στρατιώτες της Βέρμαχτ είχαν επιδοθεί σε όργιο λεηλασιών, πυρπολισμών και ανελέητων δολοφονιών
Αγγελος Σκορδάς
Εβδομήντα τρία χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την ημέρα που συντελέστηκε ένα από τα πλέον ειδεχθή εγκλήματα των ναζί σε ολόκληρη την κατεχόμενη Ευρώπη. Την Τρίτη 14 Σεπτεμβρίου 1943, ανήμερα της εορτής του Τιμίου Σταυρού, η αγροτική επαρχία της Βιάννου με τους απέραντους ελαιώνες, που σκεπάζεται από τις επιβλητικές κορυφές των Λασιθιώτικων Ορέων, πέρασε στο πάνθεον της Ιστορίας δίπλα στα δεκάδες μαρτυρικά χωριά και κωμοπόλεις της χώρας που βίωσαν το μισανθρωπικό μένος της… άριας φυλής.
Για τρία μερόνυχτα οι πεινασμένοι για αίμα άνδρες της Βέρμαχτ -υπό τις εντολές του φέροντος τον σιδηρούν σταυρό στρατηγού Φρίντριχ Βίλχελμ Μίλερ, που μετέπειτα κέρδισε επάξια το προσωνύμιο «ο χασάπης της Κρήτης»- επιδόθηκαν σε ένα άνευ προηγουμένου όργιο λεηλασιών, βασανισμών, καταστροφών, δολοφονιών και πυρπολισμών. Εξάλλου, η διαταγή του Μίλερ, αν και ολιγόλεξη, ήταν απόλυτα σαφής: «Καταστρέψατε την επαρχία Βιάννου. Εκτελέσατε πάραυτα, χωρίς διαδικασία, τους άρρενες που είναι πάνω από 16 ετών καθώς και όλους όσοι συλλαμβάνονται στην ύπαιθρο, ανεξαρτήτως φύλου και ηλικίας».
Οι ορδές των κατακτητών με τον πληγωμένο εγωισμό από την ατιμωτική ήττα στην προ δύο ημερών μάχη με το αντάρτικο σώμα του Μανώλη Μαντούβα υπάκουσαν τυφλά. Ηδη από τη 13η Σεπτεμβρίου περίπου 2.000 αξιωματικοί και οπλίτες της Βέρμαχτ συγκεντρώθηκαν στην επαρχία της Βιάννου με σκοπό να αφήσουν πίσω τους μονάχα συντρίμμια. Απολογισμός, 460 έως 500 νεκροί, με το μικρότερο θύμα της τριήμερης θηριωδίας να είναι ένα αγέννητο βρέφος, η μητέρα του οποίου ήταν στις ημέρες της, ενώ το μεγαλύτερο ένας 96χρονος γέροντας!
Ενδεικτική της στάσης των Γερμανών εγκληματιών πολέμου που έφεραν σε πέρας την αποστολή λεηλασίας είναι η μεταπολεμική έκθεση του Νίκου Καζαντζάκη για την Κεντρική Επιτροπή Διαπιστώσεως Ωμοτήτων εν Κρήτη. «14/9, εορτήν της Ανυψώσεως του Τιμίου Σταυρού, επέπρωτο να συντελεσθή μία από τας φοβερωτέρας καταστροφάς που είδεν η Κρήτη καθ’ όλην την περίοδον της κατοχής. Οι Γερμανοί εισέβαλον εις τα χωρία της Βιάννου φονεύοντες μεμονωμένως μεν όσους συνήντων καθ’ οδόν -άνδρας, γυναίκας και παιδιά- εντός δε των χωρίων συγκεντρούντες τους άνδρας όλους και εκτελούντες αυτούς ομαδικώς» περιγράφει, ενώ, όπως συμπληρώνει, έδειξαν να διασκεδάζουν ιδιαίτερα τα αποτελέσματα του «έργου» τους, «περιπαίζοντες και τας ολοφυρομένας γυναίκας και μιμούμενοι τας κραυγάς της απελπισίας των “Παναγιά μου, Παναγιά μου”»!
Αφάνισαν δέκα χωριά και 1.000 σπίτια
Το Ολοκαύτωμα της Βιάννου αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο στην υπό κατοχή Ελλάδα με περισσότερα από 10 χωριά και συνολικά 1.000 σπίτια κατεστραμμένα. Μερικές ημέρες πριν από τον Αρμαγεδδώνα, ωστόσο, Γερμανοί αξιωματικοί της τοπικής φρουράς περιφέρονταν στα σοκάκια των γραφικών χωριών ως τουρίστες, φωτογραφίζοντας, μάλιστα, την καθημερινή ζωή των μετέπειτα θυμάτων τους, αλλά και τις ομορφιές των χωριών που θα έσβηναν από τον χάρτη. Οι φωτογραφίες, που φέρνει στο φως η τοπική ειδησεογραφική ιστοσελίδα www.ekriti.gr, προέρχονται από τη συλλογή του Γερμανού καθηγητή Ιστορίας του Δικαίου στο πανεπιστήμιο της Βρέμης Christophe Schminck – Gustavus, ο οποίος συνέβαλε στην τεκμηρίωση και την ανάδειξη των εγκλημάτων πολέμου σε Λυγκιάδες Ιωαννίνων και Ασπραγγέλους Ζαγορίου, ενώ είναι ένθερμος υποστηρικτής του ελληνικού αιτήματος για τη δικαίωση των θυμάτων του ναζισμού.
