Αρχή με τη ρηματική διακοίνωση, συνέχεια με τη συνάντηση Βούτση- Σόιμπλε και κατάληξη στη ΧάγηΓερμανικές αποζημιώσεις ώρα μηδέν! Ο πρώτος σταθμός, μετά τη χθεσινή πολύωρη συζήτηση στη Βουλή, είναι η ρηματική διακοίνωση, η οποία θα αποσταλεί στη γερμανική κυβέρνηση. Αυτή θα πρέπει να συνοδευτεί από ενημέρωση της διεθνούς κοινής γνώμης για το ζήτημα των γερμανικών οφειλών προς την Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένων του Ευρωκοινοβουλίου και των Κοινοβουλίων των κρατών-μελών της Ε.Ε.
Στο πλαίσιο αυτό, πιθανή θεωρείται συνάντηση του Νίκου Βούτση με τον Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, η οποία βεβαίως ακόμη δεν έχει προγραμματιστεί. Επόμενη στάση θα είναι φυσικά η δικαστική διεκδίκηση των αποζημιώσεων στο Δικαστήριο της Χάγης, επομένως είναι αδήριτη ανάγκη η κυβέρνηση να προετοιμαστεί άμεσα, όχι μόνο για τη διπλωματική, αλλά και για τη δικαστική διεκδίκηση των οφειλών.
Το ποσό που θα διεκδικηθεί δεν αναφέρεται στο ψήφισμα Βούτση που ενέκρινε η Ολομέλεια, με το σκεπτικό ότι δεν πρέπει αυτό να είναι δεσμευτικό, ωστόσο το αποκαλυπτικό πόρισμα της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών έχει εκτιμήσει το οφειλόμενο ποσό στα 309.498.817.179 ευρώ.
Οι συμμετέχοντες
Η χθεσινή πολύωρη συνεδρίαση διεξήχθη παρουσία εκπροσώπων μαρτυρικών πόλεων, του Κεντρικού Ισραηλιτικού Συμβουλίου, των πρεσβευτικών μας Αρχών στη Γερμανία και μελών του συμβουλίου για τη διεκδίκηση των γερμανικών αποζημιώσεων.
Οσο για τη συζήτηση, έγινε μεν σε κλίμα σύμπνοιας, καθώς άπαντες συμφώνησαν στην ανάγκη άμεσης νομικής και διπλωματικής διεκδίκησης των αξιώσεών μας, ωστόσο η αντιπολίτευση δεν έπαψε λεπτό να κατηγορεί την κυβέρνηση ότι έφερε τη συζήτηση στην Ολομέλεια στο παρά πέντε των εκλογών, για ψηφοθηρικούς λόγους.
Η απάντηση
Στην κριτική περί μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων στην αναμόχλευση του κρίσιμου ζητήματος, η κυβέρνηση προέβαλε διαρκώς το επιχείρημα του συμψηφισμού. Οτι δηλαδή δεν προχώρησε στη συζήτηση νωρίτερα, προκειμένου να μην υπάρξει συμψηφισμός των γερμανικών οφειλών με το χρέος. Βέβαια, τα ερωτήματα τι έκανε από τον Αύγουστο η κυβέρνηση και γιατί το έφερε ενάμιση μήνα πριν από τις εκλογές έμειναν ομολογουμένως αναπάντητα, παρόλο που διατυπώθηκαν από σχεδόν σύσσωμη την αντιπολίτευση.
Οσο για τη Νέα Δημοκρατία, εκείνη προσήλθε στη συζήτηση με, αν μη τι άλλο, πιο «μετριοπαθή» διάθεση, στεκόμενη ιδιαιτέρως στο θέμα του κατοχικού δανείου. Αίσθηση προκάλεσε μάλιστα η τοποθέτηση του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Ν.Δ. Νίκου Δένδια, ο οποίος επί της ουσίας απηύθυνε έκκληση στην κυβέρνηση να μη προχωρήσει σε βεβιασμένες κινήσεις, καθώς τα κόμματα είναι εδώ για να βρουν κοινό τόπο.
Πάντως, και από άλλες αντίστοιχες αναφορές προκύπτει εύλογα ανησυχία. Και αυτό διότι ναι μεν η διεκδίκηση των γερμανικών αξιώσεων είναι εθνικά και ιστορικά δίκαιη, ωστόσο πρέπει οπωσδήποτε να υπάρξουν συγκεκριμένα βήματα, ώστε να μην παραπεμφθεί το ζήτημα για ακόμη μία φορά στις καλένδες, την επομένη της κάλπης.
«Θα αξιοποιήσουμε κάθε μέσο που δίνεται από τον διεθνή νομικό πολιτισμό»
H κυβέρνηση θα απευθύνει άμεσα ρηματική διακοίνωση στη γερμανική κυβέρνηση, με την οποία θα επαναλαμβάνει τις απαράγραπτες αξιώσεις της από τη ναζιστική εισβολή και τα εγκλήματα πολέμου της ναζιστικής Γερμανίας, δεσμεύτηκε από το βήμα της Βουλής ο Αλέξης Τσίπρας προειδοποιώντας ότι όποια και να είναι η απάντηση της γερμανικής πλευράς η Ελλάδα θα επανέλθει «αξιοποιώντας όσα μέσα μάς δίνει ο ευρωπαϊκός και διεθνής νομικός πολιτισμός».
Ο πρωθυπουργός απάντησε στις αιτιάσεις περί σκόπιμης καθυστέρησης της συζήτησης του κρίσιμου ζητήματος των γερμανικών επανορθώσεων υπεραμυνόμενος της απόφασης να ανοίξει το θέμα σήμερα, καθώς, όπως είπε, η Ελλάδα έχει απαλλαχθεί πλέον από τα Μνημόνια.
Υποστήριξε δε ότι αν η συζήτηση λάμβανε χώρα νωρίτερα, πριν από τον Αύγουστο του ’18, κάποιοι θα θεωρούσαν ότι η Ελλάδα χρησιμοποιεί τις αξιώσεις της για να διαπραγματευτεί με καλύτερους όρους το χρέος. «Καμιά σφαγή, καμία θηριωδία, κανένα έγκλημα, ούτε μια σταγόνα αίμα δεν θα μπορούσε να μπει και δεν πρόκειται ποτέ να μπει στη ζυγαριά με κανένα μνημόνιο, καμία διαπραγμάτευση, καμία πληρωμή τοις μετρητοίς» είπε.
Αίσθηση προκάλεσε πάντως η αναφορά του πρωθυπουργού ότι «κατανοεί» τη στάση της Γερμανίας, μια στάση που προέρχεται, όπως είπε, από μια «αβάσταχτη ενοχή που ακολούθησε ολόκληρες γενιές που δεν έφταιξαν σε τίποτα». Ο ίδιος έθεσε ως εφικτό στόχο οι δύο χώρες να καθίσουν πλέον στο τραπέζι «σαν ισότιμοι εταίροι, σαν φίλοι και σαν σύμμαχοι».
Να σημειωθεί ότι νωρίτερα, πριν τοποθετηθεί από του βήματος της Βουλής, ο κ. Τσίπρας στην εισήγησή του στο συντονιστικό της Εκλογικής Επιτροπής έδωσε έμφαση στην ιδιαίτερα θετική δυναμική -όπως είπε- των πρώτων βημάτων του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία και εξέφρασε τη βεβαιότητα ότι το κόμμα του θα κερδίσει τις εκλογές της 26ης Μαΐου.
Και το Βερολίνο τον… χαβά του: Το θέμα έχει λυθεί
Στην απεχθή, πάγια θέση της σχετικά με το θέμα των γερμανικών αποζημιώσεων και του κατοχικού δανείου επανήλθε η γερμανική κυβέρνηση, με αφορμή τη χθεσινή σχετική συζήτηση στην ελληνική Βουλή.
Αν και αναγνώρισε «τα μεγάλα δεινά που επέφεραν η Γερμανία και οι Γερμανοί κατά την περίοδο του εθνικοσοσιαλισμού στην Ελλάδα», ο Γερμανός κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφεν Ζάιμπερτ σημείωσε αναφερόμενος στο κατοχικό δάνειο ότι είναι ένα θέμα που έχει νομικά και πολιτικά επιλυθεί.
Στο άρμα της κυβέρνησης, εκτός από τους κυβερνητικούς εταίρους (Χριστιανοδημοκράτες, Σοδιαλδημοκράτες), έχουν προσδεθεί τόσο οι Φιλελεύθεροι όσο και οι Πράσινοι. Εξαίρεση αποτελούν μεμονωμένες φωνές, όπως αυτή του αντιπροέδρου του SPD Ραλφ Στέγκνερ, που τάσσεται υπέρ της έναρξης διαλόγου με την Ελλάδα για το θέμα, αλλά και του Die Linke, που είναι υπέρ της επιστροφής του αναγκαστικού κατοχικού δανείου. «Το ελληνικό Κοινοβούλιο θέλει να ανοίξει σήμερα τον δρόμο για τις τρελές απαιτήσεις για επανορθώσεις αποζημίωσης από τη Γερμανία» μετέδιδε χθες η γερμανική «Bild», αναφερόμενη στη συνεδρίαση στη Βουλή.
Την ίδια ώρα, το γερμανικό δίκτυο ARD έδινε «βήμα» στον δημοσιογράφο Εμπερχαρντ Ρόντχολτς, ο οποίος τόνιζε: «Τίποτα δεν έχει παραγραφεί. Εάν οι απαιτήσεις έλθουν ενώπιον ενός διεθνούς δικαστηρίου, τότε δεν υπάρχει πλέον η αρχή της ετεροδικίας, η οποία μέχρι στιγμής έχει λειτουργήσει. Τότε δεν θα είναι τόσο εύκολο για την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας να πει ότι όλα έχουν λήξει».
Η στάση «άρνησης» που έχει υιοθετήσει η γερμανική κυβέρνηση σχετίζεται, σύμφωνα με την Deutsche Welle, με τους γερμανικούς φόβους ότι ακόμη και η έναρξη διαλόγου με την Ελλάδα επί του θέματος θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου, ώστε και άλλες χώρες που βρέθηκαν υπό γερμανική κατοχή (όπως η Σερβία και η Πολωνία) να διατυπώσουν παρόμοιες διεκδικήσεις.
Κριτική για την καθυστέρηση και από ΚΚΕ, ΚΙΝ.ΑΛ.
Στην ανάγκη δυναμικής διεκδίκησης των γερμανικών αποζημιώσεων συμφώνησαν οι αρχηγοί όλων των κομμάτων της αντιπολίτευσης, οι οποίοι μάλιστα βρήκαν κοινό τόπο και στην κριτική που άσκησαν στην κυβέρνηση περί μικροπολιτικής στόχευσης εν όψει τριπλών καλπών.
«Οι αξιώσεις και διεκδικήσεις της Ελλάδας για τις γερμανικές οφειλές παραμένουν νομικά και οικονομικά ενεργές» τόνισε από το βήμα η Φώφη Γεννηματά, η οποία σημείωσε ότι το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων ήταν και παραμένει ανοιχτό για τη Δημοκρατική Συμπαράταξη. Η ίδια επιτέθηκε στην κυβέρνηση καταγγέλλοντας ότι στο τέλος της θητείας της «θυμήθηκε ξανά τις γερμανικές αποζημιώσεις για τις εντυπώσεις», προσπαθώντας να αλλάξει την ατζέντα από τις «σκληρές» πολιτικές της και να διαχειριστεί την «ήττα που έρχεται», όπως είπε.
Το ξέχασαν
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο γ.γ. του ΚΚΕ Δημήτρης Κουτσούμπας, ο οποίος σχολίασε με νόημα: «Ολως τυχαίως η κυβέρνηση θυμήθηκε το πόρισμα για τις γερμανικές οφειλές στην προεκλογική περίοδο, ενώ έχει συνταχθεί εδώ και τρία χρόνια». Επιτέθηκε πάντως και στις προηγούμενες κυβερνήσεις, καταγγέλλοντας ότι διαχρονικά αδιαφορούσαν για το θέμα και προέβαλλαν διάφορες «αστήρικτες» δικαιολογίες για να μη διαταραχθούν οι σχέσεις με τη Γερμανία αλλά και συνολικά με την Ευρωπαϊκή Ενωση.
«Θα ψηφίσουμε την πρόταση Βούτση» είπε από το βήμα της Βουλής ο Βασίλης Λεβέντης, καταγγέλλοντας ωστόσο τον χρόνο που επελέγη να συζητηθεί η διεκδίκηση των αποζημιώσεων, λίγο πριν από τις εκλογές. Μίλησε μάλιστα με σκληρή γλώσσα για τον Αλέξη Τσίπρα κάνοντας λόγο για «πονηρό σχέδιο του πρωθυπουργού».
