Σε μια περίοδο που η στεγαστική κρίση στη χώρα έχει φτάσει σε οριακό σημείο, με χιλιάδες νοικοκυριά να δυσκολεύονται να βρουν αξιοπρεπή κατοικία ή να καταφεύγουν σε υποβαθμισμένα καταλύματα, ένα παράδοξο συνεχίζει να επιτείνει το πρόβλημα: εκατοντάδες χιλιάδες κατοικίες παραμένουν κλειστές και αναξιοποίητες. Παρά τις αλλεπάλληλες επισημάνσεις από ειδικούς και επαγγελματίες του κλάδου, η εικόνα στην αγορά παραμένει αμετάβλητη.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο Μεσιτών Αττικής, Λευτέρη Ποταμιάνο, μόνο στο λεκανοπέδιο ο αριθμός των κλειστών ακινήτων εκτιμάται σε περισσότερα από 200.000, με το πραγματικό σύνολο πιθανότατα να αγγίζει ακόμη και τις 300.000 μονάδες. Η πλειονότητα αυτών εντοπίζεται στο κέντρο της Αθήνας, περιοχές όπου η ζήτηση είναι διαχρονικά αυξημένη, ενώ αυξημένα ποσοστά καταγράφονται και στα βόρεια προάστια, όπως Μαρούσι και Χαλάνδρι. Αντίθετα, στις πιο οικονομικές περιοχές της Αττικής τα κλειστά ακίνητα είναι λιγότερα, καθώς πολλοί ενοικιαστές στρέφονται προς αυτές λόγω χαμηλότερων τιμών.
«Στο κέντρο της Αθήνας, σχεδόν σε όλες τις περιοχές του, βρίσκονται τα περισσότερα κλειστά ακίνητα και εκεί το πρόβλημα… πονάει ακόμα περισσότερο λόγω της πολύ υψηλής ζήτησης. Το κέντρο της Αθήνας ήταν απαξιωμένο αλλά πλέον έχει αποκτήσει δυναμική και αυτό αντικατοπτρίζεται στη ζήτηση, η οποία κάθε χρόνο είναι μεγαλύτερη από την προσφορά και κατά συνέπεια στις τιμές. Έλληνες και ξένοι ψάχνουν στο κέντρο για μόνιμη ή περιστασιακή κατοικία… Η ύπαρξη πολλών κλειστών ακινήτων στο κέντρο δημιουργεί τεράστιες διαστάσεις στο πρόβλημα», αναφέρει ο κ. Ποταμιάνος.
Οι λόγοι που πολλά ακίνητα μένουν κλειστά
Παρά τα αλλεπάλληλα δημοσιεύματα περί επερχόμενων κυβερνητικών παρεμβάσεων, η πραγματικότητα δείχνει πως ουσιαστικά μέτρα για την αξιοποίηση των κλειστών ακινήτων δεν έχουν ακόμη ληφθεί.
Όπως τονίζει ο πρόεδρος των Μεσιτών Αττικής, οι λόγοι για τους οποίους μεγάλος αριθμός κατοικιών παραμένει κλειστός είναι πολλοί και σύνθετοι: έλλειψη καθαρής ιδιοκτησιακής κατάστασης, πολλοί κληρονόμοι, ακίνητα δεσμευμένα ή υπό κατάσχεση, αλλά και σημαντικός όγκος ακινήτων που ανήκει στο Δημόσιο, το οποίο χαρακτηρίζεται από βραδύτητα στις διαδικασίες. Επιπλέον, τράπεζες και funds διαθέτουν ακίνητα τα οποία επιθυμούν να πουλήσουν πακέτο, ενώ αρκετοί ιδιοκτήτες τηρούν στάση αναμονής για αύξηση των αξιών.
«Πολλά ακίνητα είναι μπερδεμένα ιδιοκτησιακά… Παράλληλα, πολλά ακίνητα βρίσκονται σε χέρια τραπεζών ή funds… ενώ υπάρχουν και οι ιδιοκτήτες που περιμένουν να αυξηθούν ακόμα περισσότερο οι αξίες τους… Σε κάθε περίπτωση, αν έβγαιναν τα κλειστά ακίνητα στην αγορά, θα είχαμε σίγουρα αποσυμπίεση της στεγαστικής κρίσης και μείωση των τιμών των μισθωμάτων σε λογικότερα επίπεδα», επισημαίνει ο ίδιος, ενώ εξηγεί πως οι φορείς της αγοράς έχουν επανειλημμένα καταθέσει προτάσεις:
«Δυστυχώς, η κυβέρνηση δεν μας ακούει… Η κυβέρνηση, προκειμένου να αντιμετωπίσει τη στεγαστική κρίση, χτύπησε την golden visa και τη βραχυχρόνια μίσθωση, χωρίς στην ουσία να δούμε να αλλάζει κάτι… Η αγορά ζητάει εδώ και πολύ καιρό από την κυβέρνηση να εστιαστεί στο ζήτημα των κλειστών ακινήτων, αλλά εκείνη κινείται σε λανθασμένη κατεύθυνση… Συνέπεια είναι να μην μπορούν να βρουν σήμερα σπίτι πολλά νοικοκυριά».
«Δεν γίνεται να ανέβουν κι άλλο τα ενοίκια»
Σε ό,τι αφορά στις τιμές των ενοικίων, η κατάσταση παραμένει αποπνικτική για τους πολίτες, αφού την τελευταία τετραετία οι αυξήσεις υπολογίζονται στο 8%-10% ετησίως. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Ποταμιάνο, το σημείο καμπής έχει ήδη φτάσει.
«Δεν υπάρχει δυνατότητα να ανέβουν κι άλλο τα ενοίκια, αφού ο κόσμος δεν θα μπορεί να τα πληρώσει. Μία ενδεχόμενη νέα αύξηση… θα προκαλούσε κοινωνικές εκρήξεις και θα απειλούσε την κοινωνική συνοχή. Ήδη φωνάζει πάρα πολύ η κοινωνία για τη στεγαστική κρίση…», καταλήγει.
Με τον φαύλο κύκλο της στεγαστικής ασφυξίας να συνεχίζεται, ειδικοί της αγοράς επιμένουν ότι η αξιοποίηση των κλειστών ακινήτων αποτελεί τη μοναδική δομική λύση που μπορεί πραγματικά να επηρεάσει τις τιμές και να δώσει ανάσα στα νοικοκυριά.
