Χρειάστηκε η υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη και η δημόσια συζήτηση που ακολούθησε για το καθεστώς λειτουργίας και ελέγχου των ιδιωτικών ιατρείων, ώστε η Εθνική Αρχή Διαφάνειας να επανέλθει με εκτενή ανακοίνωση για το… ελεγκτικό της έργο στον χώρο της Υγείας. Μόνο που πίσω από την προσπάθεια να παρουσιαστεί η εικόνα ενός οργανωμένου και σύγχρονου μηχανισμού, τα ίδια τα ευρήματα της Αρχής αποκαλύπτουν ένα πολύ πιο ανησυχητικό τοπίο: ιατρικές πράξεις από μη γιατρούς, μονάδες χωρίς επιστημονικό υπεύθυνο, πλαστά φάρμακα, ληγμένα εμβόλια, παράνομα ιατρεία και υπηρεσίες που παρέχονταν χωρίς να προβλέπονται από τις άδειες λειτουργίας.
Βέβαια, η χρονική συγκυρία μόνο απαρατήρητη δεν περνά. Η ίδια η ΕΑΔ αναφέρει ότι η ανακοίνωση της 21ης Σεπτεμβρίου εκδόθηκε «κατόπιν δημοσιευμάτων και τηλεοπτικών ρεπορτάζ» για το ελεγκτικό έργο της, ενώ λίγες ημέρες νωρίτερα είχαν δοθεί στη δημοσιότητα στοιχεία για την ιδιωτική Υγεία με αφορμή τη συζήτηση που άνοιξε μετά τον θάνατο του Μαζωνάκη. Έτσι, η Αρχή εμφανίζεται εκ των υστέρων να παραθέτει έναν ογκώδη απολογισμό ελέγχων, την ώρα που τα πορίσματά της επιβεβαιώνουν ότι σοβαρές παραβάσεις είχαν ήδη εντοπιστεί σε ένα εξαιρετικά ευρύ φάσμα υπηρεσιών Υγείας.
Από μη γιατρούς μέχρι μονάδες χωρίς επιστημονικό υπεύθυνο
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, έχουν πραγματοποιηθεί 287 έλεγχοι σε ιδιωτικές μονάδες Υγείας. Ανάμεσα στα ευρήματα καταγράφονται ιατρικές πράξεις από μη γιατρούς, όπως εμφύτευση μαλλιών, βελονισμός και ομοιοπαθητική, αλλά και λειτουργία μονάδων χωρίς την παρουσία και επίβλεψη επιστημονικά υπευθύνου. Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, μάλιστα, υπάλληλος πραγματοποιούσε ιατρική πράξη με τον γιατρό να τον καθοδηγεί μέσω… βιντεοκλήσης.
Οι επιθεωρητές εντόπισαν ακόμη παροχή ιατρικών υπηρεσιών από ειδικότητες που δεν αναφέρονταν στην άδεια λειτουργίας, ιατρείο μέσα σε πολυϊατρείο που επίσης δεν προβλεπόταν στην άδεια, αισθητικές πράξεις από πρόσωπα χωρίς τα απαιτούμενα προσόντα και νοσηλευτικές υπηρεσίες από άτομα που δεν πληρούσαν τις νόμιμες προϋποθέσεις άσκησης του επαγγέλματος.
Σε ιδιωτική κλινική διαπιστώθηκε ανεπαρκής στελέχωση με νοσηλευτικό προσωπικό, ενώ άλλη ιδιωτική κλινική διαφήμιζε Τμήμα που δεν προβλεπόταν ούτε στην άδεια λειτουργίας της ούτε, σύμφωνα με την ΕΑΔ, στο γενικότερο νομικό πλαίσιο.
Ακόμη πιο σοβαρό είναι το εύρημα για παιδίατρο που πραγματοποίησε εμβολιασμό στο ιατρείο του χρησιμοποιώντας ληγμένο εμβόλιο.
Παράνομο ιατρείο μέσα σε σπίτι με Botox και πλαστά φάρμακα
Αποκαλυπτική για την έκταση του προβλήματος είναι η περίπτωση κατοικίας στη Θεσσαλονίκη που είχε μετατραπεί σε παράνομο ιατρείο αισθητικής και δερματολογικών υπηρεσιών.
Στον χώρο εντοπίστηκαν Dysport και Botox, πλαστές συσκευασίες Dysport, φιαλίδια άγνωστης προέλευσης που κυκλοφορούσαν παράνομα στην Ελλάδα και πιθανώς περιείχαν βοτουλινική τοξίνη, ενέσιμο σκεύασμα αυξητικής ορμόνης που επίσης κυκλοφορούσε παράνομα, υαλουρονικό οξύ, σύριγγες και βελόνες.
Η έρευνα κατέληξε σε διαπιστώσεις για αντιποίηση του ιατρικού επαγγέλματος, παράνομη διακίνηση φαρμάκων, χορήγηση φαρμάκων εκτός εγκεκριμένων ενδείξεων και διακίνηση πλαστών φαρμακευτικών προϊόντων. Η υπόθεση διαβιβάστηκε, μεταξύ άλλων, στον ΕΟΦ, στο ΣΔΟΕ και στις εισαγγελικές αρχές.
«Θεραπεύτρια» χωρίς πτυχίο Ιατρικής και κέντρα χωρίς άδεια
Εξίσου ενδεικτική είναι η περίπτωση δύο κέντρων εναλλακτικής θεραπευτικής σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Σε αυτά δραστηριοποιούνταν «θεραπεύτρια» χωρίς πτυχίο Ιατρικής, η οποία, σύμφωνα με την ΕΑΔ, χρησιμοποιούσε ατεκμηρίωτους θεραπευτικούς ισχυρισμούς για σειρά ασθενειών και προωθούσε κολλοειδή άργυρο χωρίς σχετική άδεια του ΕΟΦ.
Στα ίδια κέντρα λειτουργούσαν συσκευές βιοσυντονισμού, ενώ πωλούνταν συμπληρώματα διατροφής παρά το γεγονός ότι η συγκεκριμένη πώληση επιτρέπεται μόνο από φαρμακεία.
Και εδώ αποκαλύπτεται ίσως το μεγαλύτερο θεσμικό κενό: όπως παραδέχεται η ίδια η ΕΑΔ, δεν υπάρχει ρυθμιστικό πλαίσιο λειτουργίας για τα κέντρα εναλλακτικής ιατρικής στην Ελλάδα, με αποτέλεσμα να λειτουργούν χωρίς επαγγελματική πιστοποίηση και χωρίς άδεια λειτουργίας.
Βλαστοκύτταρα ακόμη και μέσα σε ιδιωτικό σχολείο
Τα ευρήματα δεν σταματούν εκεί. Η ΕΑΔ έχει καταγράψει λειτουργία ιδιωτικών Τραπεζών Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος χωρίς άδεια, ενώ σε μία περίπτωση δεξαμενές με κρυοσυντηρημένους ιστούς είχαν μεταφερθεί μέσα στις εγκαταστάσεις ιδιωτικού σχολείου.
Σε άλλη υπόθεση εντοπίστηκε Μονάδα Χρόνιας Αιμοκάθαρσης να λειτουργεί χωρίς την παρουσία προϊσταμένου νοσηλευτή, ενώ σε θέσεις βοηθών νοσηλευτών απασχολούνταν άτομα χωρίς άδεια άσκησης επαγγέλματος.
Παράλληλα, έλεγχος σε ιδιωτικό πολυϊατρείο της Αττικής αποκάλυψε λειτουργία δερματολογικού ιατρείου χωρίς την παρουσία δερματολόγου, μεταμοσχεύσεις μαλλιών από αναισθησιολόγο και νοσηλευτικό προσωπικό, καθώς και παροχή υπηρεσιών από νοσηλευτή χωρίς άδεια άσκησης επαγγέλματος.
Η ανακοίνωση που εκδόθηκε μετά τον θόρυβο των τελευταίων ημερών επιχειρεί να δώσει απαντήσεις για το εύρος και τη μεθοδολογία των ελέγχων. Τα ίδια τα στοιχεία της, όμως, γεννούν ένα πολύ πιο κρίσιμο ερώτημα: όταν ο ελεγκτικός μηχανισμός έχει ήδη συναντήσει γιατρούς μέσω βιντεοκλήσης, μη γιατρούς να πραγματοποιούν ιατρικές πράξεις, ληγμένα εμβόλια, πλαστά φάρμακα, μονάδες χωρίς άδεια και κέντρα που λειτουργούν σε θεσμικό κενό, πόσο αποτελεσματική μπορεί να θεωρείται η προληπτική εποπτεία της ιδιωτικής Υγείας;
