Την ιδιαίτερη τρωτότητα των παλαιών κτισμάτων της Πλάκας, όπως αποδείχθηκε από τη φονική κατάρρευση μετά την ισχυρή έκρηξη της περασμένης Παρασκευής, ανέδειξε ο πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), Ευθύμιος Λέκκας, τονίζοντας παράλληλα την ανάγκη για συνολικό σχεδιασμό διαχείρισης κινδύνων στα ιστορικά κέντρα των ελληνικών πόλεων.
Ο κ. Λέκκας περιέγραψε την κατάρρευση του κτιρίου ως «επιπέδου», με τα συντρίμμια να μην αφήνουν κανένα ελεύθερο χώρο που θα μπορούσε να προσφέρει πιθανότητα επιβίωσης σε παγιδευμένους. Η συγκεκριμένη μορφή κατάρρευσης, όπως εξήγησε, καθιστά εξαιρετικά δυσχερή οποιαδήποτε προσπάθεια εντοπισμού ζωντανών κάτω από τα ερείπια.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στις συνθήκες υπό τις οποίες κλήθηκαν να επιχειρήσουν οι δυνάμεις της ΕΜΑΚ, χαρακτηρίζοντας την επέμβασή τους «υποδειγματική» αλλά εξαιρετικά επικίνδυνη. Εκατέρωθεν του κτιρίου που κατέρρευσε υπήρχαν κτίσματα σε «οριακή ισορροπία», με το δεξιό κτίριο να στηρίζεται ουσιαστικά σε ένα ξύλινο παράθυρο, δημιουργώντας ένα εξαιρετικά δυσμενές περιβάλλον για τους διασώστες.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΟΑΣΠ, το κτίριο που κατέρρευσε δεν ήταν σύγχρονη κατασκευή από οπλισμένο σκυρόδεμα, αλλά ένα ιστορικό κτίσμα περίπου εκατό ετών, το οποίο ο ίδιος χαρακτήρισε «μνημείο». Αυτή η κατηγορία κτιρίων παρουσιάζει αυξημένη τρωτότητα λόγω της απουσίας φέροντος οργανισμού, δηλαδή κολόνων, υποστυλωμάτων και δοκαριών — και βασίζεται σε τοιχοποιία από τούβλα που δεν υποστηρίζονται επαρκώς.
«Η τρωτότητά του ήταν μεγάλη», υπογράμμισε ο κ. Λέκκας, σημειώνοντας ότι ανάλογες καταρρεύσεις του φέρνουν στο μυαλό την περίπτωση της Βηρυτού.
Πρώτη προτεραιότητα, κατά τον Ευθύμιο Λέκκα, αποτελεί η διάσωση και η στατική αποκατάσταση των κτιρίων που επηρεάστηκαν από την έκρηξη και την κατάρρευση. Ωστόσο, όπως τόνισε, πρόκειται για «μία πολύ δύσκολη εξίσωση», καθώς τα κτίρια βρίσκονται σε οριακή κατάσταση και η ανάκτηση της στατικότητάς τους απαιτεί εξειδικευμένες και σύνθετες επεμβάσεις.
Με αφορμή την τραγωδία, ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ έθεσε το ζήτημα ενός ευρύτερου σχεδιασμού για την προστασία των ιστορικών κέντρων, όπως η Πλάκα, από φυσικούς και ανθρωπογενείς κινδύνους. Συγκεκριμένα, πρότεινε την άμεση χαρτογράφηση του δομημένου ιστού της περιοχής, με καταγραφή όλων των κτιρίων και των διαφορετικών ηλικιών τους.
Η καταγραφή αυτή, σύμφωνα με τον κ. Λέκκα, θα αποτελέσει τη βάση για την εκτίμηση τόσο των κινδύνων όσο και της τρωτότητας των κατασκευών και των υποδομών. Με βάση αυτά τα δεδομένα, θα μπορούσε να συντεθεί ένα αξιόπιστο σχέδιο μείωσης της διακινδύνευσης στην Πλάκα, αλλά και σε άλλα ιστορικά κέντρα των ελληνικών πόλεων.
Σε ό,τι αφορά τα αίτια της έκρηξης, ο Ευθύμιος Λέκκας διευκρίνισε ότι δεν μπορεί να εκφράσει άποψη, καθώς η υπόθεση βρίσκεται υπό διερεύνηση από τις αρμόδιες αρχές. Εξετάζεται, μεταξύ άλλων, το σενάριο διαρροής φυσικού αερίου, ωστόσο η τελική απάντηση θα δοθεί μετά την ολοκλήρωση των ερευνών.
