Σαν σήμερα, στις 29 Οκτωβρίου 1929, η κατάρρευση της Γουόλ Στριτ έβαλε τέλος σε μια εποχή ευφορίας και βύθισε τις ΗΠΑ στη Μεγάλη Ύφεση
Μια μέρα που άλλαξε την ιστορία
Στις 29 Οκτωβρίου 1929, η Γουόλ Στριτ κατέρρευσε. Μέσα σε λίγες ώρες, εκατομμύρια μετοχές έχασαν την αξία τους και περιουσίες εξαφανίστηκαν. Ο δείκτης Dow Jones έπεσε κατά 12%, προκαλώντας πανικό και χάος στην αμερικανική οικονομία.
Το γεγονός, γνωστό πλέον ως το κραχ του 1929, θεωρείται η πιο καταστροφική κατάρρευση στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών και αποτέλεσε την απαρχή της Μεγάλης Ύφεσης.
Τα «χρυσά» χρόνια πριν από την πτώση
Η δεκαετία του 1920, γνωστή και ως «Roaring Twenties», υπήρξε περίοδος ευφορίας και ταχείας ανάπτυξης. Η βιομηχανία άνθιζε, η κατανάλωση αυξανόταν και οι τιμές των μετοχών ανέβαιναν ασταμάτητα.
Η αυτοκινητοβιομηχανία, ο κινηματογράφος και το ραδιόφωνο έφεραν νέα προϊόντα και τρόπους ζωής, ενώ η κυβέρνηση παρακολουθούσε αμέτοχη το κύμα αισιοδοξίας και κερδοσκοπίας που σάρωνε τη χώρα.
Οι επενδυτές δανείζονταν μεγάλα ποσά για να αγοράσουν μετοχές, δημιουργώντας μια τεράστια χρηματιστηριακή φούσκα. Ωστόσο, προς το τέλος της δεκαετίας, η ανάπτυξη άρχισε να επιβραδύνεται και η φούσκα άρχισε να «σκάει».
Από τη Μαύρη Δευτέρα στο κραχ
Τον Σεπτέμβριο του 1929, η σύλληψη του Βρετανού χρηματιστή Clarence Hatry για απάτη προκάλεσε κρίση στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου και ανησυχία στις ΗΠΑ.
Στις 28 Οκτωβρίου, η λεγόμενη Μαύρη Δευτέρα, ο δείκτης Dow Jones έχασε το 13% της αξίας του. Την επόμενη μέρα, 29 Οκτωβρίου, η πτώση συνεχίστηκε με ακόμη 12%, οδηγώντας σε ανεξέλεγκτες πωλήσεις και μαζικό πανικό.
Η μεγάλη ύφεση και το New Deal
Η κατάρρευση της αγοράς δεν έπληξε μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες αλλά ολόκληρο τον κόσμο. Ακολούθησαν μαζικές χρεοκοπίες, ανεργία, πτώση της παραγωγής και δραματική μείωση της προσφοράς χρήματος.
Το 1932, ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ ανέλαβε την προεδρία και εγκαινίασε το «New Deal», ένα μεγάλο πρόγραμμα κοινωνικής και οικονομικής ανασυγκρότησης. Θεσπίστηκε ελάχιστο ημερομίσθιο, απαγορεύτηκε η παιδική εργασία και ξεκίνησαν δημόσια έργα σε όλη τη χώρα, όπως δρόμοι, γέφυρες, φράγματα και σχολεία.
Η πραγματική ανάκαμψη ήρθε με την πολεμική οικονομία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Χρειάστηκαν σχεδόν 25 χρόνια για να επιστρέψει η αγορά στα επίπεδα πριν από το κραχ.