Τα όρια της αρχαίας Πέλλας συνεχίζουν να αποκαλύπτουν οι αρχαιολόγοι μέσα από το ερευνητικό πρόγραμμα που υλοποιεί η Εφορεία Αρχαιοτήτων Πέλλας, σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο του Μίτσιγκαν, και το οποίο συνεχίζεται για δεύτερη πενταετία, με τον τίτλο Pella Urban Dynamics Project. Στόχος των ερευνητών είναι να ανασυνθέσουν την ιστορία της πόλης, να προσδιορίσουν με ακρίβεια τα όριά της, να φωτίσουν την εξέλιξή της μέσα στον χρόνο και, κυρίως, να αναδείξουν την καθημερινή ζωή των ανθρώπων που κατοίκησαν στην πρωτεύουσα του μακεδονικού βασιλείου.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει γεωφυσική διασκόπηση, επιφανειακή και ανασκαφική έρευνα, με βασικό στόχο τη διερεύνηση του δομημένου περιβάλλοντος της αρχαίας πόλης και της χώρας της, από την ίδρυσή της έως τα ελληνιστικά χρόνια. Η επίτιμη διευθύντρια του ΥΠΠΟ, δρ Ελισάβετ Τσιγαρίδα, δήλωσε: «Τα ελληνιστικά χρόνια τα γνωρίζουμε αρκετά καλά, καθώς η πόλη είναι ορατή μέσα από τις ανασκαφές. Αυτό που μας ενδιαφέρει πλέον είναι η πρώιμη ιστορία της Πέλλας.
Τα στοιχεία που έχουμε δείχνουν ότι ήδη από τις αρχές του 4ου αιώνα π.Χ. είχε διαμορφωθεί ο οικοδομικός ιστός που αναγνωρίζουμε και σήμερα στην ελληνιστική πόλη. Οταν οι Μακεδόνες ίδρυσαν τη νέα πόλη προς τον Νότο, κοντά στη θάλασσα, αυτή αναπτύχθηκε με αυτόν τον πολεοδομικό σχεδιασμό. Η παλαιότερη Πέλλα βρίσκεται κάτω από την ελληνιστική πόλη και έχει σε μεγάλο βαθμό καταστραφεί, γεγονός που καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό της. Ωστόσο, όσα έχουμε συλλέξει δείχνουν ότι η Πέλλα προϋπήρχε της ίδρυσης της μακεδονικής πόλης, αν και τη μορφή που είχε τότε δεν μπορούμε ακόμη να την προσδιορίσουμε».
Γεωφυσική διασκόπηση
Η γεωφυσική διασκόπηση επιτρέπει στους αρχαιολόγους να «βλέπουν» κάτω από το έδαφος χωρίς να προηγούνται εκτεταμένες ανασκαφές. Οι έρευνες της προηγουμένης πενταετίας απέδωσαν ιδιαιτέρως σημαντικά αποτελέσματα, αφού οι επιστήμονες κατάφεραν να εντοπίσουν τα νότια όρια της πόλης, αλλά και να προσεγγίσουν τη θέση της αρχαίας ακτογραμμής, όταν η θάλασσα έφθανε πολύ εγγύτερον στην Πέλλα.
Οπως διευκρίνισε η κυρία Τσιγαρίδα, «με τη γεωφυσική διασκόπηση μπορέσαμε να εντοπίσουμε ακόμα και κτίρια που πιθανότατα σχετίζονται με τις εγκαταστάσεις του αρχαίου λιμανιού. Το πιο εντυπωσιακό, όμως, ήταν ότι εκεί όπου η διασκόπηση έδειχνε πως σταματούν τα κτίρια, σταματούσαν και τα ευρήματα της επιφανειακής έρευνας. Από εκεί και πέρα δεν υπήρχαν ίχνη ανθρώπινης δραστηριότητας, γεγονός που επιβεβαιώνει πως σε εκείνο το σημείο βρισκόταν η θάλασσα».
Οι αρχαιολόγοι εξετάζουν τις μετατροπές που έγιναν μέσα στους αιώνες και τις διαφορετικές χρήσεις των δωματίων, προκειμένου να ανασυνθέσουν την κοινωνική οργάνωση και την καθημερινότητα των κατοίκων, με το σκεπτικό ότι «η αρχαιολογία σήμερα εστιάζει πολύ περισσότερο στον άνθρωπο». Στο πρόγραμμα μετέχει και η καθηγήτρια Προϊστορικής Αρχαιολογίας του Αριστοτελείου Σουλτάνα Βαλαμώτη, με στόχο τη μελέτη των φυτών, των καρπών και της διατροφής των κατοίκων της αρχαίας Πέλλης.
