Αρχισε ο πόλεμος για τη διαδοχή του Τραμπ

Την αυτοκρατορική αρχαία Ρώμη, παραμονές μιας επικείμενης, μεγάλης πολιτικής ανατροπής, θυμίζει αυτές τις ημέρες η Ουάσινγκτον. Στους διαδρόμους της εξουσίας, εκεί όπου τουλάχιστον μέχρι την περασμένη Δευτέρα όλοι ορκίζονταν απόλυτη πίστη στον αυτοκράτορα, πλέον, αν και (ακόμη) δεν έχουν εγκαταλείψει την αυλή της εξουσίας, τηρούν αποστάσεις, αναζητούν άλλοθι και ήδη -ατενίζοντας το μέλλον- ακονίζουν τα πολιτικά τους μαχαίρια. 

Του Γιώργου Τραπεζιώτη

Η εκλογική συντριβή των Ρεπουμπλικάνων στις ενδιάμεσες εκλογές δεν έφερε τον Ντόναλντ Τραμπ αντιμέτωπο απλώς με ένα ιστορικών διαστάσεων κακό αποτέλεσμα, αλλά ενεργοποίησε συγχρόνως κι έναν ολόκληρο μηχανισμό προσωπικών συμφερόντων, αυτόν της μάχης για τη διαδοχή του, ενώ ο ίδιος παραμένει στον θρόνο. 

Το μέγεθος της ανατροπής των εκλογικών ισορροπιών εξηγεί πάντως την ταχύτητα με την οποία εκδηλώθηκε η εσωκομματική κρίση. Οι Δημοκρατικοί κατέκτησαν τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τη Γερουσία, κερδίζοντας έδαφος ακόμα και σε πολιτείες όπου η επικράτηση των Ρεπουμπλικάνων θεωρούνταν σχεδόν αυτονόητη, με την ακρίβεια και την ανασφάλεια που παρήγαγε για τα νοικοκυριά σε συνδυασμό και με τον αδιέξοδο πόλεμο στο Ιράν να δημιουργούν πια ένα πραγματικά εκρηκτικό κοκτέιλ.

Ο Βανς ήταν ο πρώτος που κατάλαβε… προς τα πού φυσά πλέον ο άνεμος. Την Τετάρτη και προτού ακόμη καταλαγιάσει ο εκλογικός σεισμός τόνιζε ότι «ο λόγος που χάσαμε είναι ο πόλεμος», υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση οφείλει να τερματίσει τη σύγκρουση, να ασχοληθεί με την αντιμετώπιση της ακρίβειας, αλλά και να επανεξετάσει τη σχέση της με το Ισραήλ. Η σημασία της παρέμβασής του όμως δεν περιορίζεται μόνο στο πλαίσιο μιας εύλογης (αυτο)κριτικής. Αντίθετα, εντοπίζεται κυρίως στο γεγονός ότι ο αντιπρόεδρος αμφισβήτησε ευθέως το βασικότερο στρατηγικό στοίχημα του προέδρου του. Και το έκανε επικαλούμενος το εκλογικό τίμημα – την απώλεια του Κογκρέσο. Η δημόσια επιδοκιμασία του Ντόναλντ Τραμπ τζούνιορ στην ανάρτηση του Βανς, μάλιστα, προσέδωσε στην παρέμβαση ακόμα μεγαλύτερο βάρος. «Κάθε λέξη από αυτά είναι απολύτως σωστή» έγραψε ο πρωτότοκος υιός Τραμπ, παραθέτοντας στο Χ τη μακροσκελή δήλωση Βανς! Και δεν επρόκειτο απλώς για μια προσωπική διαφοροποίηση, αλλά για ένα σαφές μήνυμα τόσο προς το εσωτερικό της οικογένειας Τραμπ όσο και προς την καρδιά της συντηρητικής παράταξης!

Ο Τραμπ, αντιθέτως, επέλεξε να μην αναλάβει την ευθύνη της πολιτικής ήττας. Είναι χαρακτηριστικό, άλλωστε, πως κατά την πρώτη δημόσια εμφάνισή του μετά τις εκλογές επέλεξε να περιγράψει σε ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση επί σχεδόν 20 λεπτά τις μαρμάρινες επιφάνειες, τις κολόνες και τις εγκαταστάσεις της νέας αίθουσας χορού που φτιάχνει στον Λευκό Οίκο. Η εικόνα ήταν βέβαια σημειολογικά ιδιαιτέρως αποκαλυπτική. Ενας πανίσχυρος μέχρι πρότινος πρόεδρος μιλούσε για την «αρχιτεκτονική» της υστεροφημίας του, την ώρα που το ίδιο το πολιτικό του οικοδόμημα είχε μόλις υποστεί σοβαρό ρήγμα. Παραδέχθηκε μεν ότι ο πόλεμος επιβάρυνε προσωρινά τις τιμές των καυσίμων, αλλά επέμεινε πως θα τον επαναλάμβανε. Εγινε σαφές σε όλους, λοιπόν, πως η καταγεγραμμένη διαφωνία του με τον Βανς δεν αφορά απλώς την ερμηνεία της ήττας, αλλά το εάν η κυβέρνηση θα αλλάξει πορεία – με ό,τι πια κι αν σημαίνει αυτό.

Στο επίκεντρο της αναζήτησης αποδιοπομπαίων τράγων βρίσκεται για τα καλά πια ο Πιτ Χέγκσεθ. Οι πληροφορίες ότι ο Τραμπ ρωτούσε συμβούλους του εάν πρέπει να παραμείνει στο Πεντάγωνο προκάλεσαν χθες αναταραχή, καθώς ο υπουργός Πολέμου συνδέεται άμεσα με την αποτυχημένη στρατιωτική στρατηγική στο Ιράν. Χθες, ωστόσο, ο πρόεδρος δήλωσε ότι προτίθεται να τον διατηρήσει στη θέση του, παρά την έντονη φημολογία που τον ήθελε να καρατομείται πολιτικά, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει πως δεν μπορεί να συμβεί κάτι τέτοιο σε δεύτερο χρόνο.

Ακόμα πιο σύνθετη είναι η περίπτωση του Μάρκο Ρούμπιο. Η φημολογία περί επικείμενης παραίτησής του, ώστε να προετοιμάσει προεδρική υποψηφιότητα για το 2028, συνοδεύτηκε από κατηγορηματικές διαψεύσεις του Λευκού Οίκου και του Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Ωστόσο, η σχετικά «κάτω από τα ραντάρ» δημόσια παρουσία του στην κρίση του Ιράν τροφοδοτεί ερωτήματα. Ο Ρούμπιο διατηρεί όμως ένα πλεονέκτημα έναντι του Βανς. Μπορεί να εμφανιστεί -όταν απαιτηθεί- ως μια πιο θεσμική, διπλωματική εναλλακτική. Αλλά συμμετέχει στην ίδια κυβέρνηση και, ως εκ τούτου, δύσκολα κι αυτός μπορεί να αποποιηθεί τις ευθύνες της.