Την ώρα που η Τουρκία εξακολουθεί να αλωνίζει, προωθώντας απρόσκοπτα τις δικές της επιδιώξεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης παριστάνει πως δεν συμβαίνει τίποτα και στρέφει τα πυρά του όχι προς την Άγκυρα, αλλά προς τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης που γράφουν ότι η Τουρκία λειτουργεί για τα δικά της συμφέροντα, ενώ η Ελλάδα παρακολουθεί αμέτοχη. Ξέχασε μάλλον το ρόλο του κομπάρσου που πήρε λίγες μόλις εβδομάδες πριν, στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, όπου η Αθήνα απέφυγε κάθε ουσιαστική δημόσια αντιπαράθεση με την τουρκική ηγεσία. Στον αντίποδα, ο πρωθυπουργός επιχείρησε, μέσα από τη συνέντευξή του στο Open, να εμφανίσει μια εικόνα απόλυτης αυτοπεποίθησης, αποδίδοντας τις ανησυχίες που εκφράζονται ακόμη και στον δημόσιο διάλογο σε… «δημοσιογραφική υπερβολή».
Απαντώντας για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε πως «καμία άδεια δεν ζητήσαμε για την ηλεκτρική διασύνδεση στα νησιά, για τα Θαλάσσια Πάρκα, για τον ΘΧΣ, για να εξοπλίσουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις, ούτε για να ξεκινήσουμε έρευνα για υδρογονάνθρακες σε Ιόνιο και νότια της Κρήτης. Ας μην προεξοφλούμε διαρροές για το νόμο για τη Γαλάζια Πατρίδα, υπάρχει και στην Ελλάδα και στην Τουρκία μια δημοσιογραφική υπερβολή, αυτά δεν βοηθούν. Είμαστε καταδικασμένοι να ζούμε δίπλα-δίπλα, οι λαοί μας επιδιώκουν καλές σχέσεις. Έχουμε μια μεγάλη διαφορά, δεν χρειάζεται να είμαστε σε καθεστώς έντασης».
Ωστόσο, αντί να απαντήσει στις ανησυχίες που προκαλούν οι συνεχείς τουρκικές διεκδικήσεις, οι αναφορές στη «Γαλάζια Πατρίδα» και οι κινήσεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο, επέλεξε να μεταφέρει τη συζήτηση στον τρόπο με τον οποίο καλύπτονται δημοσιογραφικά οι εξελίξεις. Μάλιστα, έφτασε στο σημείο να δηλώσει ότι «βλέπουμε τι ακούμε από όσους ενδύονται τον μανδύα του υπερπατριώτη, δεν βλέπω ούτε καν τους πιο θερμούς υποστηρικτές του Τούρκου προέδρου αυτά που γράφονται σε ορισμένες εφημερίδες. Δεν μπορούν όλα να μπαίνουν στον μύλο της κομματικής αντιπαράθεσης», επιλέγοντας να αντιπαρατεθεί με όσους ασκούν κριτική στην κυβερνητική γραμμή αντί να απαντήσει επί της ουσίας για το πώς προτίθεται να αντιμετωπίσει τις τουρκικές προκλήσεις.
Απέρριψε τα σενάρια περί πρόωρων εκλογών
Στο εσωτερικό μέτωπο, ο πρωθυπουργός επιχείρησε να αποκλείσει εκ νέου κάθε συζήτηση περί πρόωρων εκλογών, επιμένοντας ότι η κυβέρνηση συνεχίζει κανονικά το έργο της. «Η κυβέρνηση υλοποιεί ένα 4ετές πρόγραμμα με πολλά σημαντικά έργα υποδομής… Οι εκλογές δεν θα γίνουν το φθινόπωρο, το έχω πει», δήλωσε, προσθέτοντας πως «μία κυβέρνηση δεν σταματάει το έργο της επειδή μπήκε στο 4ο έτος διακυβέρνησης», υποστήριξε, δίχως ωστόσο να πείσει, αφού το μεγαλύτερο μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε στην επόμενη εκλογική αναμέτρηση, στην αυτοδυναμία και στις πολιτικές ισορροπίες της επόμενης ημέρας, αφήνοντας την αίσθηση ότι το κυβερνητικό βλέμμα είναι ήδη στραμμένο στην κάλπη.
Στο πεδίο της οικονομίας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να προετοιμάσει το έδαφος για τις εξαγγελίες της ΔΕΘ, διαβεβαιώνοντας ότι δεν πρόκειται να υποκύψει σε παροχολογία. «Δεν πρόκειται να μπω στον πειρασμό να ανοίξω το πουγκί και να υπόσχομαι πράγματα τα οποία δεν θα υλοποιήσω», ανέφερε, ενώ χαρακτήρισε «αστείο» να αμφισβητείται το κόστος της 13ης σύνταξης. Την ίδια στιγμή, πάντως, αναγνώρισε ότι «υπάρχουν πολλοί συμπολίτες μας που τα βγάζουν πέρα δύσκολα» και ότι «πολλές από τις μειώσεις φόρων που νομοθετήσαμε έχει ήδη απορροφήσει η αύξηση των τιμών», μια παραδοχή που έρχεται να επιβεβαιώσει την ασφυκτική πίεση που εξακολουθούν να δέχονται τα νοικοκυριά από την ακρίβεια, παρά τις κυβερνητικές διαβεβαιώσεις περί… ισχυρής ανάπτυξης.
Σε ό,τι αφορά στη στεγαστική κρίση, ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι «το πρόβλημα δεν είναι στην ιδιοκτησία των ακινήτων αλλά στην ενοικίαση», χωρίς όμως να παρουσιάσει κάποια νέα παρέμβαση απέναντι στη συνεχιζόμενη εκτόξευση των ενοικίων, η οποία εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες πληγές για χιλιάδες πολίτες, ιδιαίτερα νέους και οικογένειες.
ΟΠΕΚΕΠΕ και Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Συνεχίζοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγκάστηκε να παραδεχθεί, έστω και με καθυστέρηση, ότι η κυβέρνηση απέτυχε να αντιμετωπίσει το διαχρονικό σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ. Η παραδοχή, ωστόσο, συνοδεύτηκε από μια νέα προσπάθεια να μετατεθούν οι ευθύνες αλλού και να περιοριστεί η πολιτική διάσταση της υπόθεσης, παρά το γεγονός ότι η ίδια η κυβέρνηση βρίσκεται στο επίκεντρο σφοδρότατης κριτικής για τους χειρισμούς της.
«Για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ποτέ δεν αρνήθηκα ότι ήταν ένα διαχρονικό σκάνδαλο. Η κυβέρνηση δεν τα κατάφερε για κάποια χρόνια, αποφάσισε όμως να κόψει τον γόρδιο δεσμό… Αποτύχαμε, αν γύριζα τον χρόνο πίσω, θα έκανα πιο γρήγορα τη μεταρρύθμιση του ΟΠΕΚΕΠΕ», δήλωσε, επιχειρώντας να εμφανίσει ως μεταρρυθμιστική επιτυχία μια υπόθεση που εξελίχθηκε σε μία από τις σοβαρότερες πολιτικές πληγές της κυβέρνησής του.
Την ίδια στιγμή, όμως, έσπευσε να αμφισβητήσει για ακόμη μία φορά τους χειρισμούς της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. «Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι απαραίτητος θεσμός… Θα το κρίνει η ζωή, αν χειρίστηκε καλά την υπόθεση. Ενδεχομένως, βιάστηκαν για τις υποθέσεις 9 βουλευτών», ανέφερε, αφήνοντας αιχμές για την κρίση της, ενώ ταυτόχρονα επέμεινε ότι «για τους 4 θα αποφανθεί η Δικαιοσύνη».
Παράλληλα, επιχείρησε να αποδομήσει συνολικά την πολιτική κριτική που δέχεται η κυβέρνηση, υποστηρίζοντας ότι «από αυτό, όμως, μέχρι να βαφτίσουμε ολόκληρη κυβέρνηση ως κυβέρνηση υποδίκων… υπήρξε συστηματική στοχοποίηση από την αντιπολίτευση».
Αίσθηση προκάλεσε και η αναφορά του στο άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών. Ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι επιθυμεί την αναθεώρησή του, επιχειρώντας να εμφανιστεί υπέρμαχος της λογοδοσίας των πολιτικών προσώπων. Ωστόσο, η συγκεκριμένη θέση δύσκολα περνά απαρατήρητη, όταν η κυβέρνηση έχει δεχθεί κατ’ επανάληψη πυρά από την αντιπολίτευση ότι αξιοποίησε την κοινοβουλευτική της πλειοψηφία για να προστατεύσει υπουργούς και κυβερνητικά στελέχη από την πλήρη διερεύνηση σοβαρών υποθέσεων.
Σαμαράς, Τσίπρας και αντιπολίτευση
Στο πεδίο των εσωκομματικών ισορροπιών, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να κλείσει οριστικά κάθε συζήτηση για ενδεχόμενη επαναπροσέγγιση με τον Αντώνη Σαμαρά. «Δεν υπάρχει πεδίο συνεννόησης», δήλωσε κατηγορηματικά, προσθέτοντας ότι «υπάρχει δημόσια αμφισβήτηση του πυρήνα της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης, που δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή». Παράλληλα, για τον Κώστα Καραμανλή περιορίστηκε να αναφέρει ότι «σέβομαι και τιμώ όλους τους πρωθυπουργούς… Καθένας είναι υπεύθυνος για τις δικές του απόψεις».
Όσον αφορά το ενδεχόμενο δημιουργίας νέου κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά, ο πρωθυπουργός επιχείρησε να εμφανιστεί… αδιάφορος, λέγοντας ότι «βρίσκω διασκεδαστικά τα σενάρια», πριν σπεύσει να επαναλάβει ότι «η ΝΔ διεκδικεί με αξιώσεις την αυτοδυναμία».
Βέβαια, το μεγαλύτερο μέρος της συζήτησης για τις εκλογές αφιερώθηκε ακριβώς σε αυτή την επιδίωξη. «Δεν υπάρχει κόμμα να συνεργαστούμε και όχι με δική μας υπαιτιότητα», υποστήριξε, ενώ επικαλέστηκε το αποτέλεσμα του 2023 ως απόδειξη ότι οι δημοσκοπήσεις μπορούν να διαψευστούν. «Η ΝΔ διεκδικεί με αξιώσεις την αυτοδυναμία. Θέλω να προβάλετε στο μυαλό σας τι θα σήμαινε μια κυβέρνηση συνεργασίας στη σημερινή εποχή», ανέφερε, συνδέοντας μάλιστα την ανάγκη αυτοδυναμίας με το μεταναστευτικό, τις αμυντικές επενδύσεις και τη συνολική κυβερνητική σταθερότητα.
Ωστόσο, η προσπάθειά του να παρουσιάσει το μεταναστευτικό ως success story της κυβέρνησης, μόνο ως κακόγουστο αστείο θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί, αφού στην Κρήτη οι καραβιές εξακολουθούν να αυξάνονται με φρενήρεις ρυθμούς, την στιγμή που οι τοπικές κοινωνίες και οι δομές έχουν ξεπεράσει τα όρια και τις αντοχές τους.
«Η πολιτική στο Μεταναστευτικό είναι απολύτως επιτυχημένη. Στη Λέσβο πλέον είναι 200 άτομα και πλέον έρχονται Τούρκοι επισκέπτες. Ίσως δεν θα μπορούσαμε να εφαρμόσουμε το ίδιο αποτελεσματικά την ίδια πολιτική, αν είχαμε μια κυβέρνηση συνεργασίας», δήλωσε, επιλέγοντας να αναδείξει την εικόνα που επικρατεί σε ένα νησί ως απόδειξη της κυβερνητικής αποτελεσματικότητας.
Είναι όμως πασιφανές πως η αποτίμηση αυτή αφήνει εκτός κάδρου το μεγαλύτερο μέτωπο που καλείται σήμερα να διαχειριστεί η χώρα. Την ώρα που οι μεταναστευτικές ροές από τις ακτές της Λιβύης συνεχίζονται με αμείωτη ένταση, το Λιμενικό βρίσκεται σχεδόν καθημερινά σε επιχειρήσεις διάσωσης και οι τοπικές υπηρεσίες δοκιμάζονται από τη συνεχή πίεση, η κυβέρνηση εξακολουθεί να επικαλείται γενικούς πανελλαδικούς δείκτες, αποφεύγοντας να παρουσιάσει αναλυτικά στοιχεία για τη νότια μεταναστευτική οδό. Μόλις τις τελευταίες ημέρες καταγράφηκαν νέες αφίξεις μεταναστών νότια της Κρήτης και συλλήψεις φερόμενων διακινητών, γεγονότα που απέχουν αισθητά από την εικόνα ενός προβλήματος που έχει τεθεί υπό πλήρη έλεγχο. Έτσι, η κυβερνητική αφήγηση περί «απολύτως επιτυχημένης πολιτικής» μοιάζει να αποτυπώνει μόνο ένα μέρος της πραγματικότητας, αφήνοντας στο περιθώριο μια περιοχή που σήμερα σηκώνει δυσανάλογο βάρος των μεταναστευτικών πιέσεων.