Πώς οι υπέρογκες τιμές έκοψαν την όρεξη για σοκολάτα
Η τιμή του κακάο έχει πάρει την κατιούσα ύστερα από μια διετία πρωτοφανούς ανόδου που εκτόξευσε το κόστος παραγωγής σοκολάτας και έπληξε τη βιομηχανία σε όλο τον κόσμο.
Από τα ιστορικά υψηλά του Δεκεμβρίου, όταν ξεπέρασε τα 12.000 δολάρια ο τόνος, το κακάο διαπραγματεύεται πλέον γύρω στα 6.150 δολάρια, αγγίζοντας τα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 20 μηνών.
Από την κορυφή των 12.000 δολαρίων στην πτώση των 6.150
Στη Νέα Υόρκη, οι τιμές έχουν μειωθεί δραματικά, ενώ στο Λονδίνο η πτώση φτάνει το 58% από το ρεκόρ του περασμένου Απριλίου, στα 4.262 δολάρια. Η διόρθωση αποδίδεται κυρίως στην υποχώρηση της ζήτησης για σοκολάτα, καθώς οι καταναλωτές δεν αντέχουν πλέον τις αυξημένες τιμές.
Ταυτόχρονα, βελτιωμένες καιρικές συνθήκες και υψηλότερες εγγυημένες τιμές στους παραγωγούς της Δυτικής Αφρικής ενισχύουν την παραγωγή, οδηγώντας τους επενδυτές να εγκαταλείπουν τις κερδοσκοπικές τους θέσεις.
«Οι τιμές είχαν φτάσει σε εξωφρενικά επίπεδα που δεν μπορούσαν να διατηρηθούν», σημειώνει ο Oran van Dort της Rabobank, τονίζοντας ότι από τα μέσα Αυγούστου παρατηρείται σταθερή πτωτική πορεία.
Αναστροφή κλίματος στη Δυτική Αφρική
Η σημερινή υποχώρηση έρχεται μετά την κρίση προσφοράς του 2022, όταν ξηρασία και ασθένειες στις φυτείες της Ακτής Ελεφαντοστού και της Γκάνας – που παράγουν σχεδόν το 60% του παγκόσμιου κακάο – προκάλεσαν εκτόξευση τιμών.
Τώρα, με τις βροχές να επιστρέφουν, η παραγωγή ανακάμπτει. Οι κυβερνήσεις των δύο χωρών έχουν αυξήσει σημαντικά τις εγγυημένες τιμές στους αγρότες, ενθαρρύνοντάς τους να επενδύσουν ξανά στις φυτείες τους.
Η Ακτή Ελεφαντοστού ανέβασε τον κατώτατο τιμοκατάλογο πάνω από 25%, στα 5.000 δολάρια ο τόνος, ενώ η Γκάνα ακολούθησε με αύξηση στα 58.000 σέντις (περίπου 4.600 δολάρια).
Όπως εξηγεί ο Ange-Laurent Gnagne, επικεφαλής συνεταιρισμού παραγωγών:
«Οι αγρότες αγοράζουν ξανά λίπασμα, καθαρίζουν τις φυτείες και προετοιμάζονται για καλύτερες σοδειές».
Η ζήτηση για σοκολάτα σε κάμψη
Παρά τις θετικές ενδείξεις στην παραγωγή, η κατανάλωση σοκολάτας δεν έχει ανακάμψει. Οι παγκόσμιες αλέσεις κακάο (grindings) έχουν μειωθεί κατά περίπου 500.000 τόνους από το 2022, με τη μεγαλύτερη πτώση να σημειώνεται σε Ασία, Ευρώπη και Δυτική Αφρική.
Ο Jonathan Parkman της Marex Brokers εξηγεί ότι το πλεόνασμα στην αγορά οφείλεται κυρίως στη μείωση της κατανάλωσης και όχι σε υπερπαραγωγή:
«Δεν παράγουμε περισσότερο κακάο – απλώς ο κόσμος αγοράζει λιγότερη σοκολάτα».
Οι καταναλωτές πληρώνουν ακόμα ακριβά
Παρά τη διεθνή πτώση τιμών, οι επιπτώσεις δεν έχουν φανεί στα ράφια. Στην Ολλανδία, μια σοκολάτα των 100 γραμμαρίων κοστίζει 35% περισσότερο από πέρυσι, ενώ η Rabobank προβλέπει ότι οι τιμές θα σταθεροποιηθούν, αλλά δεν θα μειωθούν πριν περάσουν έξι μήνες.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση ανέβαλε για δεύτερη φορά την εφαρμογή του νόμου που υποχρεώνει τις εταιρείες να αποδεικνύουν ότι τα προϊόντα τους –όπως το κακάο και ο καφές– δεν προέρχονται από αποψιλωμένες περιοχές. Η αναβολή κατά 12 μήνες δίνει ανάσα στους εισαγωγείς και καθυστερεί την αναστάτωση στις αλυσίδες εφοδιασμού.
Κοιτώντας μπροστά: το μέλλον του κακάο
Παρά τη θεαματική διόρθωση, οι ειδικοί δεν αναμένουν επιστροφή στα επίπεδα των 2.000-3.000 δολαρίων του 2023. Οι μακροπρόθεσμες πιέσεις στην προσφορά –γήρανση φυτειών, ασθένειες και κλιματικοί κίνδυνοι– εξακολουθούν να απειλούν τον κλάδο.
Το European Cocoa Forum εκτιμά ότι έως το 2050 η Ακτή Ελεφαντοστού θα μπορούσε να χάσει το 35% της παραγωγής της, εκ των οποίων 25% λόγω κλιματικής αλλαγής και 10% εξαιτίας ιώσεων των φυτών.
