Η Ευρωπαϊκή Ενωση εξετάζει να καλύψει το χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας με δύο επιπλέον νέες επιλογές: Κεφάλαια από κοινό χρέος και διμερείς επιχορηγήσεις
- Παρίσι,
Μαρία Δεναξά
Την ώρα που οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες αντιμετωπίζουν μια πολυετή και ανίατη δημοσιονομική κρίση, η Ευρωπαϊκή Ενωση εξετάζει να καλύψει το χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας με κεφάλαια από κοινό χρέος και διμερείς επιχορηγήσεις, όπως κυκλοφορεί τα τελευταία εικοσιτετράωρα στις Βρυξέλλες.
Σχετικό έγγραφο, που αναμένεται να διανεμηθεί στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες τις επόμενες εβδομάδες, θα παρουσιάζει τους εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης του Κιέβου, συμπεριλαμβανομένων των δύο νέων επιλογών, που προστίθενται στο ήδη εξεταζόμενο «δάνειο αποκατάστασης» από τα δεσμευμένα ρωσικά κεφάλαια.
Το «δάνειο αποκατάστασης» στοχεύει στη χρήση 140 δισ. ευρώ από δεσμευμένα ρωσικά κρατικά περιουσιακά στοιχεία στην Euroclear, έναν οίκο εκκαθάρισης με έδρα τις Βρυξέλλες, για να χρηματοδοτηθούν η πολεμική προσπάθεια και η ανοικοδόμηση της Ουκρανίας. Παρά το βέτο του Βελγίου στην τελευταία σύνοδο κορυφής των ηγετών της Ε.Ε. στις Βρυξέλλες, αυτό παραμένει η λύση που προτιμά η Κομισιόν.
Ωστόσο, πολλά κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, της Γαλλίας και των Βαλτικών χωρών, συμμερίζονται τις επιφυλάξεις του Βελγίου.
Το Βέλγιο κατάφερε να αμβλύνει τα συμπεράσματα του Συμβουλίου του προηγούμενου μήνα, με τα κράτη-μέλη να αναθέτουν τελικά στην Επιτροπή τη σύνταξη μιας λίστας «επιλογών» για τη χρηματοδοτική στήριξη του Κιέβου. Τα συμπεράσματα δεν ανέφεραν συγκεκριμένα τη χρήση των ρωσικών περιουσιακών στοιχείων που δεσμεύτηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022.
Ο Βέλγος πρωθυπουργός Μπαρτ ντε Βέβερ έχει προειδοποιήσει ότι θα μπλοκάρει το δάνειο αποκατάστασης, εκτός αν τα υπόλοιπα κράτη-μέλη μοιραστούν τους νομικούς και οικονομικούς κινδύνους και εφόσον κι αυτά αξιοποιήσουν τα ρωσικά κυριαρχικά περιουσιακά στοιχεία που διαθέτουν στις δικές τους δικαιοδοσίες.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι 25 δισ. ευρώ ρωσικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων βρίσκονται στην Ε.Ε. εκτός Βελγίου. Η Γερμανία, η Γαλλία και το Λουξεμβούργο συγκαταλέγονται μεταξύ των κρατών-μελών που κατέχουν μέρος αυτών των περιουσιακών στοιχείων. Ηταν ο Βέλγος πρωθυπουργός που πρότεινε στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο την ιδέα χρήσης κοινού χρέους για την υποστήριξη του Κιέβου.
«Το μεγάλο πλεονέκτημα του κοινού χρέους είναι ότι το γνωρίζεις. Ξέρεις πόσο ανέρχεται. Ξέρεις για πόσο καιρό θα πρέπει να το επωμιστείς. Ξέρεις ακριβώς ποιος είναι υπεύθυνος γι’ αυτό» είχε εξηγήσει ο Μπαρτ ντε Βέβερ.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα, η Επιτροπή δεν σκοπεύει να στηρίξει το νέο κοινό δάνειο στον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ε.Ε., καθώς η διαθέσιμη ευχέρεια είναι ανεπαρκής για να το πράξει.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) εκτιμά το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ουκρανίας σε περίπου 65 δισ. δολάρια (55 δισ. ευρώ) για το 2026 και το 2027. Οι εκτιμήσεις της Επιτροπής βασίζονται σε αυτές του διεθνούς χρηματοπιστωτικού οργανισμού. Οι αξιωματούχοι της Επιτροπής και του Βελγίου είχαν τεχνικές συζητήσεις για το δάνειο αποκατάστασης την Παρασκευή, ανέφεραν οι πηγές.
Πάντως, προς το παρόν δεν προβλέπονται πολιτικές συζητήσεις υψηλού επιπέδου επί του θέματος, αλλά ενδέχεται να πραγματοποιηθούν στο εγγύς μέλλον, καθώς το οικονομικό βάρος, σε περίπτωση έκδοσης κοινού χρέους, θα πέσει στα ίδια τα κράτη-μέλη. Μια προοπτική δύσκολο να γίνει αποδεκτή από πολλές πρωτεύουσες που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες κι έχουν περιορισμένο δημοσιονομικό περιθώριο. Η επόμενη σύνοδος των Ευρωπαίων ηγετών είναι προγραμματισμένη για τις 18 και τις 19 Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες.
