Το δεξαμενόπλοιο Athen Nova (ή Athena Nova, όπως αναφέρεται σε ορισμένες πηγές) τυλίχθηκε στις φλόγες στα Στενά του Ορμούζ, έπειτα από επίθεση με δύο drones, σύμφωνα με ανακοίνωση των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν (IRGC), που μεταδόθηκε από ιρανικά κρατικά μέσα.
Οι Φρουροί χαρακτήρισαν το πλοίο ως «σύμμαχο των ΗΠΑ» και ισχυρίστηκαν ότι η ενέργεια αποτελεί μέρος της απάντησής τους στις πρόσφατες εξελίξεις.
Η επίθεση έρχεται σε μια περίοδο έντονης κλιμάκωσης. Μετά τις κοινές αεροπορικές επιδρομές ΗΠΑ-Ισραήλ στο Ιράν το Σάββατο, που κόστισαν τη ζωή στον Ανώτατο Ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και σε υψηλόβαθμους αξιωματούχους, η Τεχεράνη εξαπέλυσε αντεπιθέσεις εναντίον ισραηλινών στόχων και αμερικανικών εγκαταστάσεων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων βάσεων σε χώρες του Κόλπου.
Το Στενό του Ορμούζ, κρίσιμο πέρασμα για περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και μεγάλες ποσότητες φυσικού αερίου, μετατρέπεται σε πεδίο υψηλού ρίσκου.
Το Ιράν διαθέτει ισχυρές δυνατότητες στην περιοχή. Πυραύλους κατά πλοίων, νάρκες, drones, ταχύπλοα σκάφη επίθεσης και συστήματα όπως η σειρά Fattah, που παρουσιάζονται ως υπερηχητικά, αν και η πραγματική τους επιχειρησιακή ικανότητα αμφισβητείται από ανεξάρτητες πηγές.
Δεν χρειάζεται επίσημος αποκλεισμός για να διαταραχθεί η ναυσιπλοΐα. Οι προειδοποιήσεις από σκάφη των IRGC, η εκτίναξη των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου και οι επανειλημμένες επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια έχουν ήδη προκαλέσει χάος. Πολλά πλοία μένουν αγκυροβολημένα εκτός στενού, ενώ η κίνηση έχει μειωθεί δραστικά.
Οι Φρουροί ισχυρίζονται ότι έπληξαν συνολικά τρία πετρελαιοφόρα με δεσμούς με ΗΠΑ και Ηνωμένο Βασίλειο κοντά στο στενό. Παράλληλα, η μεγάλη δανέζικη εταιρεία Maersk ανακοίνωσε την Κυριακή ότι αναστέλλει όλες τις διελεύσεις πλοίων της από το Στενό του Ορμούζ, επικαλούμενη την επιδείνωση της ασφάλειας στην περιοχή, απόφαση που ακολούθησαν και άλλοι μεγάλοι ναυτιλιακοί όμιλοι.
Η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά ρευστή, με τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας να αντιδρούν άμεσα.Οι τιμές του πετρελαίου έχουν σημειώσει απότομη άνοδο, ενώ η εμπορική ναυτιλία αναζητά εναλλακτικές διαδρομές, αυξάνοντας δραματικά το κόστος και τους χρόνους μεταφοράς.
Η Χεζμπολάχ εκτόξευσε τα drones κατά της βρετανικής βάσης του Ακρωτηρίου στην Κύπρο
Η επίθεση με drones στη βρετανική βάση Ακρωτηρίου στην Κύπρο προήλθε από το Λίβανο, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Κυπριακό Πρακτορείο Ειδήσεων. Συγκεκριμένα, δύο μη επανδρωμένα αεροχήματα κατάφεραν να προκαλέσουν ελαφρές υλικές ζημιές νωρίτερα σήμερα.
Οι ίδιες πηγές εξηγούν ότι τα drones πέταξαν σε πολύ χαμηλό ύψος και είχαν μικρό μέγεθος, με αποτέλεσμα να μην εντοπιστούν έγκαιρα από τα συστήματα άμυνας, ώστε να αναχαιτιστούν. Πίσω από την εκτόξευση φέρονται να βρίσκονται δυνάμεις της Χεζμπολάχ.
Παρά την εξέλιξη αυτή, υψηλόβαθμες κυβερνητικές πηγές στη Λευκωσία διαβεβαιώνουν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις πως στόχος ήταν υποδομές ή συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Η προστασία του εδάφους και των πολιτών της χώρας παραμένει η απόλυτη προτεραιότητα της κυβέρνησης.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κύπρος έχει ενισχύσει τη συνεργασία της με την Ελλάδα, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη διάλογος και με άλλες χώρες και οι λεπτομέρειες θα γίνουν γνωστές μόλις ολοκληρωθούν οι σχετικές διευθετήσεις.
Τέλος, αρμόδιες πηγές ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπάρχουν και ούτε πρόκειται να υπάρξουν αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη στο έδαφος της Κύπρου.
Τραμπ: O αμερικανικός στρατός «συντρίβει» το Ιράν
Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε μια εννιάλεπτη τηλεφωνική συνομιλία με το CNN, τόνισε ότι ο αμερικανικός στρατός «συντρίβει» το Ιράν, προειδοποιώντας πως το μεγαλύτερο μέρος της επίθεσης δεν έχει ακόμη πραγματοποιηθεί.
«Τους καταστρέφουμε», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος στο δημοσιογράφο Τζέικ Τάπερ. «Πιστεύω πως η κατάσταση εξελίσσεται πολύ καλά. Είναι πολύ ισχυρό. Διαθέτουμε τον πιο ισχυρό στρατό στον κόσμο και τον αξιοποιούμε».
Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο Τραμπ αναφέρθηκε σε διάφορα θέματα, όπως η αναμενόμενη διάρκεια της σύγκρουσης, η έκπληξή του για την ευρεία αντίδραση του Ιράν και το πιθανό σχέδιο διαδοχής στη χώρα.
Όταν ρωτήθηκε αν οι ΗΠΑ κάνουν περισσότερα από τη στρατιωτική δράση για να στηρίξουν τον ιρανικό λαό στο να ανακτήσει τον έλεγχο της χώρας του από το καθεστώς, ο Αμερικανός πρόεδρος απάντησε καταφατικά: «Ναι».
«Πράγματι. Αλλά αυτή τη στιγμή, όλοι πρέπει να μείνουν μέσα. Δεν είναι ασφαλές έξω».
Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι η κατάσταση θα γίνει ακόμα πιο επικίνδυνη: «Δεν έχουμε καν αρχίσει καν να τους χτυπάμε σκληρά. Το μεγάλο κύμα δεν έχει έρθει ακόμα. Το μεγάλο κύμα έρχεται σύντομα».
Στην Κύπρο τα τέσσερα ελληνικά F-16
«Τέσσερα αεροσκάφη F-16 της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας έχουν μόλις προσγειωθεί στην Κύπρο, μετά από άμεση ανταπόκριση της Ελληνικής Κυβέρνησης, στο πλαίσιο της ενίσχυσης των προληπτικών μέτρων και της στενής συνεργασίας μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Ελλάδας», όπως ανέφερε ο εκπρόσωπος της κυπριακής κυβέρνησης Κωνσταντίνος Λετυμπιώτης.
#ΤΩΡΑ Τέσσερα αεροσκάφη F-16 της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας έχουν μόλις προσγειωθεί στην Κύπρο, μετά από άμεση ανταπόκριση της Ελληνικής Κυβέρνησης, στο πλαίσιο της ενίσχυσης των προληπτικών μέτρων και της στενής συνεργασίας μεταξύ Κυπριακής Δημοκρατίας και Ελλάδας.
🇨🇾🇬🇷— Λετυμπιώτης Κων/νος (@letymbiotis) March 2, 2026
Επικοινωνία Κακλαμάνη – Δημητρίου
Ο Νικήτας Κακλαμάνης επικοινώνησε τηλεφωνικώς με την πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων της Κύπρου, Αννίτα Δημητρίου. Της εξέφρασε τη συμπαράστασή του. Της είπε πως ελπίζει να μην χρειαστεί, αλλά εάν χρειαστεί, αυτή τη στήριξη να την εκφράσει και προσωπικά πηγαίνοντας στην Κύπρο, είναι διατεθειμένος να το κάνει. Σε κάθε περίπτωση η κυρία Δημητρίου θα ενημερώσει τη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Έστειλε δύο φρεγάτες η Ελλάδα
Παράλληλα Η Ελλάδα απέστειλε και δύο φρεγάτες στην Κύπρο, εν μέσω της επικίνδυνης όξυνσης στην περιοχή. Ο Νίκος Δένδιας, θα μεταβεί αύριο (3/3) στο νησί, διατηρεί συνεχείς επαφές με τον Κύπριο υπουργό Εξωτερικών.
Συγκεκριμένα, με απόφαση του ΚΥΣΕΑ, στην Κύπρο εστάλησαν η φρεγάτα «Κίμων» μαζί με μια δεύτερη ελληνική φρεγάτα εξοπλισμένη με το σύστημα Κένταυρος.
Απειλές του Ιρανού διοικητή των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης στην Κύπρο: «Θα εκτοξεύσουμε όσους πυραύλους χρειαστεί» (vid)
Ο ανώτερος διοικητής των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) του Ιράν, Σαρντάρ Τζαμπαρί, προειδοποίησε ότι η Τεχεράνη πρόκειται να κλιμακώσει σημαντικά τις πυραυλικές ενέργειές της εναντίον της Κύπρου.
Σύμφωνα με τη δήλωσή του, όπως μεταφέρθηκε από ιρανικές πηγές, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μετακινήσει το μεγαλύτερο μέρος των μαχητικών και άλλων αεροσκαφών τους στο νησί, κάτι που χαρακτηρίζει ως άμεση πρόκληση.
«Οι Αμερικανοί έχουν μεταφέρει την πλειονότητα των αεροσκαφών τους στην Κύπρο. Θα εκτοξεύσουμε τόσους πυραύλους προς την Κύπρο, ώστε οι Αμερικανοί να αναγκαστούν να φύγουν και από εκεί» είπε, μεταξύ άλλων, ο Τζαμπαρί.
Και πρόσθεσε: «Μέχρι τώρα έχουμε εκτοξεύσει περίπου 3.000 πυραύλους πρώτης και δεύτερης γενιάς. Τις επόμενες ημέρες θα χρησιμοποιήσουμε οπωσδήποτε πυραύλους τρίτης και τέταρτης γενιάς. Περίπου 10.000 drones έχουν μέχρι στιγμής απογειωθεί».
Η απειλή αυτή έρχεται σε ένα πλαίσιο έντασης στην περιοχή, όπου η Κύπρος, με τις βρετανικές βάσεις και την αυξανόμενη δυτική στρατιωτική παρουσία, φαίνεται να μετατρέπεται σε στόχο ρητορικής και πιθανών αντιποίνων από την πλευρά του Ιράν.
General of the Iranian Revolutionary Guard Corps, Sardar Jabbari, stated that the strikes on Cyprus will be more intense than before:
“The Americans have relocated most of their aircraft to Cyprus. We will launch missiles at Cyprus so intensively that the Americans will be… pic.twitter.com/HzDNCMkq3e
— Sprinter Press (@SprinterPress) March 2, 2026
Η Μέση Ανατολή φλέγεται: Πέντε ειδικοί αναλύουν την κρίση που ξέσπασε στις χώρες του Κόλπου
Πώς η γενική σύρραξη που ξέσπασε μετά τις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν επηρεάζει την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή μας
Η τρέχουσα κρίση στη Μέση Ανατολή δεν αποτελεί μια απλή περιφερειακή σύρραξη, αλλά μια δομική σύγκρουση που απειλεί να αναδιατάξει τον παγκόσμιο χάρτη ισχύος. Η Τεχεράνη βρίσκεται αντιμέτωπη με τη στρατηγική της «αλλαγής καθεστώτος», την ώρα που η Ουάσινγκτον και το Ισραήλ επιχειρούν να αποδομήσουν τον «Αξονα της Αντίστασης».
Πώς όμως αυτό επηρεάζει την Ελλάδα, την Τουρκία και την ευρύτερη περιοχή μας; Η «δημοκρατία» απευθύνθηκε σε πέντε ειδικούς.
«Η νέα Μέση Ανατολή και η απομόνωση της Αγκυρας»
Ο διεθνολόγος Πέτρος Τασιός εξετάζει το πώς η αμερικανική πίεση στο Ιράν λειτουργεί ως καταλύτης για τη μείωση της γεωπολιτικής αξίας της Τουρκίας, προσφέροντας στην Ελλάδα ένα στρατηγικό πλεονέκτημα.
«Το Ιράν βρίσκεται στην παρούσα φάση στην πιο δύσκολη θέση από την εποχή καθίδρυσης του θεοκρατικού καθεστώτος. Εύθραυστο και χωρίς νομιμοποίηση εσωτερικά, αποδυναμωμένο από εξωτερική επιρροή, απομονωμένο από τους συμμάχους, έρχεται αντιμέτωπο με τη νέα πανίσχυρη αμερικανική διοίκηση. Η 47η προεδρία είχε βάλει στο τραπέζι και τις τέσσερις επιλογές αναφορικά με το Ιράν. Το πρώτο ήταν οι διαπραγματεύσεις, είτε απευθείας είτε έμμεσες. Αυτές είδαμε ότι έγιναν σε δύο διαφορετικούς γύρους, χωρίς σχεδόν κανένα αποτέλεσμα. Ηταν η πολιτική της μέγιστης πίεσης, η οποία εφαρμόστηκε στην πρώτη τετραετία της διακυβέρνησης των Ρεπουμπλικάνων, η οποία, όπως ξέρουμε, έφερε το καθεστώς να γονατίσει οικονομικά.
Αυτές συνεχίστηκαν και στη δεύτερη τετραετία, φέρνοντας εσωτερικές αναταράξεις με το “Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία”, οι οποίες είχαν αρχίσει στο τέλος του προηγούμενου έτους.
Είχαμε το κομμάτι των επιθέσεων στις πυρηνικές εγκαταστάσεις και είχαμε και το σενάριο της αλλαγής καθεστώτος. Η αλλαγή καθεστώτος είναι αυτό που βιώνουμε στην παρούσα φάση. Γιατί όμως γίνονται όλα αυτά; Αυτό έχει να κάνει πρωτίστως με προτεραιότητες των ΗΠΑ: παγκόσμιες, περιφερειακές και τοπικές. Παγκόσμιες, διότι το Ιράν ανήκει στον λεγόμενο “Αξονα της Αντίστασης”, δηλαδή το Axis of Upheaval, που μαζί με τη Ρωσία και την Κίνα -εγώ θα βάλω και την Τουρκία- θεωρούνται αναθεωρητικές δυνάμεις, οι οποίες αμφισβητούν την αμερικανική ηγεμονία στην περιοχή.
Προσπαθεί, λοιπόν, αυτόν τον άξονα να τον αποδυναμώσει και να τον αποσυνδέσει από το κάθε κράτος ξεχωριστά.
Αυτή είναι η πρώτη διάσταση: η επιβίωση της αμερικανικής ηγεμονίας στο δυτικό ημισφαίριο, αλλά και σε περιοχές ζωτικού ενδιαφέροντος, όπως είναι η Μέση Ανατολή.
Υπάρχει όμως και ένα κομμάτι που αφορά το περιφερειακό, το οποίο είναι η λεγόμενη “Νέα Μέση Ανατολή”. Είναι ένας όρος ο οποίος ειπώθηκε για πρώτη φορά επί Τζορτζ Μπους του πρεσβύτερου το 1991 και είχε αλλάξει μορφές ανάλογα με τις αμερικανικές διοικήσεις: Μπους ο νεότερος, Μπαράκ Ομπάμα, για να φτάσουμε και στον πρόεδρο Τραμπ. Η Νέα Μέση Ανατολή ζητά ένα καθεστώς το οποίο είναι φιλοδυτικό ή, τουλάχιστον, ουδέτερο, το οποίο δεν θα έχει μεταφυσικές ανησυχίες, θα είναι το ιρανικό εθνοκράτος. Στη Νέα Μέση Ανατολή, το Ισραήλ είναι ο κυρίαρχος γεωστρατηγικό παίκτης και η γεωοικονομική βαρύτητα δίνεται στις χώρες του Αραβικού Κόλπου.
Μία αλλαγή καθεστώτος υπέρ του αμερικανικού φιλοδυτικού προσανατολισμού είναι επωφελής καταρχήν για εμάς. Διότι η Τουρκία μένει απομονωμένη. Η Τουρκία ανήκει στον “Αξονα της Αντίστασης”, ανήκει στα αυταρχικά καθεστώτα, έχει πολύ ισχυρούς δεσμούς και έχει μία ιδιαίτερη σύνδεση με την ηγεσία του Ιράν. Οταν πέσει το Ιράν και αλλάξει γεωπολιτικό προσανατολισμό, τότε αυτομάτως η Τουρκία χάνει δύο πράγματα: χάνει έναν πολύ σημαντικό σύμμαχο και επίσης σταματά να είναι το “προκεχωρημένο φυλάκιο” της Δύσης.
Αρα το αντίπαλο δέος που λέγεται Περσία/Ιράν θα έχει φύγει, οπότε αυτομάτως μειώνεται και η σημασία της Τουρκίας, η οποία πάντα είχε αυτόν τον αμφίσημο ρόλο ενός δήθεν συμμάχου του ΝΑΤΟ. Αυτό προφανώς συμφέρει την Ελλάδα, διότι στην περίπτωση αυτή μειώνεται η γεωπολιτική σημασία της Τουρκίας για το ΝΑΤΟ και για τις ΗΠΑ. Δημιουργούνται αποσταθεροποιητικές τάσεις μέσα στο Ιράν και το πιο σημαντικό έχει να κάνει με το Ιρανικό Κουρδιστάν, όπου ανοίγει ένα καινούργιο μέτωπο για την Τουρκία. Ενα Ιράν το οποίο θα είναι φιλοδυτικό αποτελεί τον χειρότερο εφιάλτη για την Τουρκία».
*Διεθνολόγος με εξειδίκευση στην αμερικανική εξωτερική πολιτική
Ο «εφιάλτης του Κουρδικού» επιστρέφει για την Τουρκία
Ο διεθνολόγος Γιώργος Μενεσιάν επικεντρώνεται στο επιχειρησιακό σκέλος των επιθέσεων και στην υπαρξιακή αγωνία της Τουρκίας για την πιθανή ανάδυση ενός κουρδικού κράτους στα σύνορά της.
«Για την Τουρκία είναι πολύ πιο σημαντική αυτή η κρίση απ’ ό,τι για την Ελλάδα ή τα Βαλκάνια εν γένει. Η Τουρκία δεν ήθελε αυτόν τον πόλεμο. Το έχει ξεκαθαρίσει. Το έχουν πει και δημόσια, το έχουν πει και κατ’ ιδίαν στους Αμερικανούς αξιωματούχους. Και δεν τον θέλουν για πολλούς λόγους» λέει στη «δημοκρατία».
Και συνεχίζει: «Ενας λόγος είναι ότι μια χαώδης κατάσταση που θα προκύψει με την κατάρρευση του Ιράν θα οδηγήσει σε τεράστια προσφυγικά ρεύματα. Δεν θέλουν επίσης οι Τούρκοι, στο βορειοδυτικό Ιράν, την αναδιοργάνωση κουρδικών οργανώσεων που η ιδεολογία τους είναι πολύ κοντινή με το PKK. Γι’ αυτό κιόλας είχαν πει κάποιοι Τούρκοι αξιωματούχοι ότι αν προκύψει κενό ισχύος στο βορειοδυτικό Ιράν, θα μπουν τουρκικά στρατεύματα. Φυσικά δεν θέλουν και την ισραηλινή ηγεμονία στη Μέση Ανατολή. Η Τουρκία είναι το μόνο κράτος στη Μέση Ανατολή που δεν έχει δεχθεί κάποια επίθεση και ούτε θα δεχθεί από το Ιράν, διότι είναι μέλος του ΝΑΤΟ. Το Ιράν δεν θα ήθελε σε καμία περίπτωση να ανοίξει έναν πόλεμο πολλών μετώπων.
Για την Ελλάδα, το Ιράν δεν θα προχωρήσει ποτέ σε μια επίθεση, διότι έχει άλλες προτεραιότητες. Προτιμάει να σπαταλήσει το οπλοστάσιό του σε στόχους που το ενδιαφέρουν περισσότερο, είτε αυτοί έχουν να κάνουν με το Ισραήλ είτε με αμερικανικές δυνάμεις στον Κόλπο. Από την άλλη, η Ελλάδα ανησυχεί, διότι επηρεάζεται η ευρύτερη περιοχή. Το σημαντικό είναι το κομμάτι της διατάραξης της οικονομικής και ενεργειακής σταθερότητας. Οσο βρίσκεται σε εξέλιξη ο πόλεμος, θα υπάρχουν προβλήματα και με τα στενά του Ορμούζ και με την Ερυθρά Θάλασσα. Τέλος, εντός της χώρας μας έχουμε πιθανούς στόχους ισραηλινών και εβραϊκών συμφερόντων για τρομοκρατικές ενέργειες. Δεν κινδυνεύουμε άμεσα από τον πόλεμο, αλλά έμμεσα, όπως και πολλές χώρες του πλανήτη».
*Διεθνολόγος, επικεφαλής του προγράμματος Μέσης Ανατολής του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων
«Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να λάβουν αποφάσεις»
Ο Μάριος Ευθυμιόπουλος, καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής, αναλύει τη στρατιωτική αποδόμηση του Ιράν και τον κρίσιμο ρόλο της Ελλάδας ως ναυτικής δύναμης στη διασφάλιση του παγκόσμιου εμπορίου.
«Η Μέση Ανατολή εισέρχεται σε φάση ακραίας αστάθειας. Τα πρόσφατα στοχευμένα πλήγματα κατά στρατιωτικών υποδομών του Ιράν δεν αποτελούν απλώς κλιμάκωση, αποτελούν μετατόπιση δόγματος. Επιχειρείται αποδόμηση της στρατιωτικής εφοδιαστικής αλυσίδας του Ιράν, δηλαδή της ικανότητάς του να αντέξει σε παρατεταμένη σύγκρουση. Τα στενά του Ορμούζ αποτελούν τον πιο ευαίσθητο γεωστρατηγικό κόμβο του πλανήτη. Κάθε παρεμπόδιση ναυσιπλοΐας αυξάνει το κόστος ασφάλισης και επιβαρύνει τις ενεργειακές αγορές.
Η κρίση πλέον είναι οικονομική, ενεργειακή και συστημική. Ο αποκεφαλισμός κορυφαίων στελεχών της ιρανικής ηγεσίας ακόμα και του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ είναι μεταβλητή υψηλού ρίσκου. Αυτή η εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε ενεργοποίηση αυτόνομων μονάδων των Φρουρών της Επανάστασης. Η Ευρώπη δεν μπορεί να παραμείνει θεατής. Η Ελλάδα, ως κορυφαία ναυτιλιακή δύναμη, έχει άμεσο στρατηγικό συμφέρον διασφάλισης θαλάσσιων ροών. Η Κύπρος μπορεί να λειτουργήσει ως κόμβος επιχειρησιακής και ενεργειακής υποστήριξης.
Η πραγματική μάχη δεν είναι ποιος θα εκτοξεύσει περισσότερους πυραύλους. Είναι ποιος θα διατηρήσει λειτουργική την εφοδιαστική του αλυσίδα και θα ελέγξει τις ροές ενέργειας. Οσο αφορά το Ιράν είναι πώς θα γίνει η αλλαγή της εξουσίας. Δεν υπάρχει τρόπος επιστροφής σε καμία διαπραγμάτευση. Ελλάδα και Κύπρος πρέπει να πάρουμε μια στρατηγική στρατιωτική απόφαση, καθώς οι σύμμαχοί μας βάλλονται από το καθεστώς του Ιράν, που έχει συμμαχία με την Τουρκία και τη Ρωσία και εμποδίζει το εμπορικό ισοζύγιο αλλά και τον IMEC».
*Διευθυντης, Strategy International καθηγητής Διεθνούς Ασφάλειας και Στρατηγικής στη σχολή Πολιτικών και Διεθνών Σπουδών του Vytautas Magnus University
«O άξονας Ιράν – Τουρκίας»
Ο Ισραηλινός αναλυτής Shay Gal επιχειρεί μια διεισδυτική ματιά στη σύγκλιση των επιδιώξεων Τεχεράνης και Αγκυρας, με προειδοποιήσεις για τον κίνδυνο που συνιστούν οι τουρκικές βαλλιστικές και πυρηνικές φιλοδοξίες.
«Η εστίαση στο Ιράν είναι ορθή, αλλά ατελής» τονίζει στη «δημοκρατία». Και συνεχίζει:
«Στην ανατολική Μεσόγειο ένα μέλος του ΝΑΤΟ ακολουθεί το ίδιο δόγμα: ριζοσπαστικοποίηση, εξοπλισμός, ατιμωρησία. Η Τουρκία προωθεί τα βαλλιστικά της συστήματα, η ηγεσία της έχει δηλώσει ότι ο Tayfun μπορεί να φτάσει στην Αθήνα. Η πυρηνικοποίηση είναι ρητή. Η εγκατάσταση στο Ακουγιου, υπό ρωσική ιδιοκτησία, θεσμοποιεί αυτή τη φιλοδοξία.
Η τουρκική κυβέρνηση αντιτάχθηκε σε ένα πλήγμα κατά του Ιράν και σηματοδότησε την προτίμησή της για την επιβίωση του καθεστώτος. Ο στόχος είναι η διατήρηση, όχι η αποκλιμάκωση. Η Τουρκία ενσωματώνει το Αιγαίο, τη βόρεια Κύπρο, τη Συρία, τη Λιβύη και το Κέρας της Αφρικής ως μια ενιαία περίμετρο. Στην Ιερουσαλήμ, η εκτίμηση είναι δομική: η απόσταση δεν δημιουργεί ασφάλεια. Η ιδιότητα του μέλους του ΝΑΤΟ παρέχει μια μόνωση που μειώνει το κόστος της κλιμάκωσης για την Αγκυρα. Το Ιράν παραμένει ο πρωταρχικός φορέας, η Τουρκία ο δευτερεύων άξονας. Η αποτυχία κατανόησης αυτού θα αναβάλει την αναγνώριση του κινδύνου μέχρι τη στιγμή που λιμάνια και ενεργειακοί κόμβοι θα γίνουν εργαλεία εξαναγκασμού».
*Ανώτερος στρατηγικός σύμβουλος και αναλυτής με ειδίκευση στη διεθνή ασφάλεια, στην αμυντική πολιτική, στη διαχείριση γεωπολιτικών κρίσεων και τις στρατηγικές επικοινωνίες
«Ο φόβος του χάους»
Ο Αλέξης Λεκάκης-Κερκυραίος, ιρανολόγος, κλείνει την έρευνα της «δημοκρατίας» εστιάζοντας στην εσωτερική, κοινωνική δυναμική του Ιράν, προειδοποιώντας ότι μια βίαιη ανατροπή μπορεί να βυθίσει τη χώρα σε έναν ατέρμονο εμφύλιο πόλεμο.
«Αναμφίβολα η κατάσταση είναι πολύ επικίνδυνη για την περιοχή. Το Ιράν απαντάει στις απρόκλητες επιθέσεις, διευρύνοντας το θέατρο των ανταποδοτικών επιχειρήσεων. Εν ολίγοις, υλοποιεί αυτό που είχε προειδοποιήσει ότι θα πράξει σε περίπτωση που δεχτεί επίθεση: στοχοποίηση σχεδόν όλων των αμερικανικών βάσεων και συμφερόντων στη δυτική Ασία καθώς και αντίποινα στο Ισραήλ.
Νομίζω ότι το Ιράν θέλει να ασκήσει πίεση με τις επιχειρήσεις του στις μοναρχίες του Κόλπου, ώστε αυτές με τη σειρά τους να πιέσουν τις ΗΠΑ να τερματίσουν τις επιχειρήσεις τους. Παράλληλα, το Ιράν γνωρίζει ότι η αμερικανική κοινωνία δεν έχει αντοχή σε απώλειες. Επίσης, η Τεχεράνη φαίνεται να επιδιώκει να προκαλέσει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ζημιά στις αμερικανικές βάσεις, για να μην μπορούν να χρησιμοποιηθούν σύντομα εναντίον της.
Το Ισραήλ ενδεχομένως βλέπει τον διαμελισμό του Ιράν ως τον μόνο τρόπο για να ελεγχθούν αξιωματούχοι του, το έχει πει ανοιχτά παλαιότερα. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες δεν ξέρω αν θέλουν διαμελισμό, αλλά σίγουρα θέλουν αλλαγή συστήματος. Αυτό όμως δεν είναι εύκολο. Πρώτον, γιατί το σύστημα είναι βαθιά θεσμοποιημένο, έχει διαδικασίες, και κυρίως εφεδρείες, να αντικαθιστά τη στρατιωτική και την πολιτική ηγεσία του. Η Ισλαμική Δημοκρατία διατηρεί έναν σημαντικό πυρήνα υποστηρικτών. Ειδάλλως το σύστημα δεν θα είχε αντέξει 47 χρόνια. Την ίδια στιγμή η χώρα είναι διχασμένη.
Αν υπάρξει κατάρρευση, κάτι που θεωρώ δύσκολο, το πιο πιθανό είναι να ακολουθήσει χάος και εμφύλιος. Δεν είναι εύκολο για τους Ιρανούς να αποδεχτούν λύσεις έξωθεν, είναι ένας λαός πολύ περήφανος και ευαίσθητος στις ξένες παρεμβάσεις λόγω της Ιστορίας του.
Η αντιπολίτευση στο εσωτερικό δεν θέλει το ίδιο πράγμα. Κάποιοι είναι φιλελεύθεροι δημοκράτες, άλλοι είναι φιλοσαχικοί, που θέλουν συνταγματική μοναρχία, ενώ υπάρχουν και διάφορες αριστερές οργανώσεις. Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν πολίτες που συνδέονται με το σύστημα, όχι μόνο θρησκευόμενοι πολίτες, αλλά και δημόσιοι υπάλληλοι, βετεράνοι του πολέμου με το Ιράκ κι οι οικογένειες των εθνομαρτύρων. Δεν θέλουν να βυθιστεί η χώρα τους στην άβυσσο, έχοντας δει τα παραδείγματα της Συρίας και της Λιβύης. Ξέρουν ότι υπάρχει κίνδυνος να απειληθεί η εθνική ακεραιότητα της χώρας από αποσχιστικά κινήματα».
*Ερευνητής ιρανικής εξωτερικής πολιτικής
Τουρκία: Καταδίκη της Προεδρίας για τις επιθέσεις σε Ιράν και έκκληση για διπλωματία
Μήνυμα υπέρ της αποκλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή εξέπεμψε εκ νέου η τουρκική προεδρία, μέσω του εκπροσώπου της, Μπουρχανετίν Ντουράν.
Σε ομιλία του στην Άγκυρα, στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Μνήμη και Αλήθεια: 28 Φεβρουαρίου και Πάνελ Παραπληροφόρησης», ο Ντουράν αναφέρθηκε στις επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν, εκφράζοντας την έντονη αντίθεση της χώρας.
Όπως σημείωσε, «οι επιθέσεις που παραβιάζουν την ιρανική κυριαρχία προκαλούν βαθιά λύπη», ενώ χαρακτήρισε «απαράδεκτα» τα πλήγματα σε χώρες του Κόλπου.
Τόνισε ότι η Τουρκία απορρίπτει κάθε ενέργεια που απειλεί αμάχους και παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για «επικράτηση της λογικής, άμεση κατάπαυση του πυρός και άνοιγμα χώρου στη διπλωματία».
Αναλυτικά όσα είπε:
«Εάν οι αρμόδιες χώρες, οι εμπλεκόμενοι παράγοντες και οι ηγέτες δεν κατευθύνουν τη διαδικασία προς αυτή την κατεύθυνση και επιτρέψουν τη συνεχιζόμενη σύγκρουση, είναι σαφές ότι θα προκύψουν σοβαροί κίνδυνοι τόσο για την περιοχή μας όσο και για την παγκόσμια τάξη. Η περιοχή μας δεν πρέπει να παρασυρθεί σε μια θύελλα.
Γι’ αυτό, πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στη διπλωματία και τις διαπραγματεύσεις. Ως Τουρκία, διατηρούμε τις επαφές μας με όλους τους εμπλεκόμενους παράγοντες, ιδίως στον ισλαμικό κόσμο, και τους ενθαρρύνουμε να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων το συντομότερο δυνατό.
Από αυτή την άποψη, εκφράζουμε σε κάθε ευκαιρία ότι είμαστε έτοιμοι να προσφέρουμε κάθε είδους εποικοδομητική συμβολή, συμπεριλαμβανομένης της διαμεσολάβησης. Πιστεύουμε ότι το μέλλον της περιοχής και η συμβολή της στην παγκόσμια τάξη μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω της διπλωματίας. Η Τουρκία θα συνεχίσει να ενεργεί με αυτή την κατανόηση».
