Η Τουρκία υλοποιεί ένα συστηματικό σχέδιο αμφισβήτησης και σταδιακής κατάληψης της Νεκρής Ζώνης στην Κύπρο, επιδιώκοντας τη δημιουργία νέων τετελεσμένων επί του εδάφους. Υπό την καθοδήγηση του Χακάν Φιντάν, η Άγκυρα επιστρατεύει τη λογική του «γκριζαρίσματος» και της διεκδίκησης ουδέτερων περιοχών, όπως συνέβη στην Πύλα και την περιοχή Πλάτη, όπου έχουν ήδη εγκατασταθεί παράνομα κατοχικές δυνάμεις και σύμβολα του ψευδοκράτους.
Όπως αναφέρει το philenews.com, το τουρκικό παιχνίδι εξελίσσεται σε δύο άρρηκτα συνδεδεμένους άξονες. Τον εδαφικό έλεγχο και τη θεσμική αναβάθμιση μέσω της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Μοντέλο για τις σημερινές κινήσεις αποτελούν τα Στροβίλια, όπου η κατοχική δύναμη προέλασε το 2000 και έκτοτε αρνείται να αποχωρήσει, παρά τα καταδικαστικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών. Η Νεκρή Ζώνη, που παραχωρήθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία στην Ειρηνευτική Δύναμη ως ζώνη ασφαλείας, δέχεται πλέον μια μεθοδευμένη επίθεση με στόχο την επέκταση της κατοχής.
Η κρίση στην Πύλα και ο ρόλος της ΟΥΝΦΙΚΥΠ
Η πρόσφατη κρίση στην Πύλα ανέδειξε τις προθέσεις της κατοχικής πλευράς, η οποία επιχείρησε να υποβαθμίσει το ζήτημα, ενώ παράλληλα προωθούσε τις θέσεις της. Η Λευκωσία αντέδρασε έντονα, προβαίνοντας σε διαβήματα που ανάγκασαν τα Ηνωμένα Έθνη να εγκαταλείψουν την αρχική πολιτική κατευνασμού. Παρά τις προσπάθειες για αποκλιμάκωση, η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να παραβιάζει τη συμφωνία του 2023, διατηρώντας ψευδοαστυνομικούς σε έκταση 4 τετραγωνικών χιλιομέτρων στη Νεκρή Ζώνη. Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ, αν και παρεμβαίνει, δείχνει συχνά περιορισμένες δυνατότητες ή απροθυμία για ευθεία αντιπαράθεση με την κατοχική δύναμη.
Ο θεσμικός εκβιασμός για χωριστή συμφωνία (SOFA)
Πέραν των εδαφικών διεκδικήσεων, η Άγκυρα και το κατοχικό καθεστώς εκβιάζουν τον ΟΗΕ απαιτώντας τη σύναψη χωριστής συμφωνίας για το καθεστώς των δυνάμεων (SOFA). Με ανακοινώσεις που χαρακτηρίζουν τη Νεκρή Ζώνη ως «έδαφος της ΤΔΒΚ», απειλούν εμμέσως με απαγόρευση της διακίνησης της ΟΥΝΦΙΚΥΠ στα κατεχόμενα αν δεν ικανοποιηθεί το αίτημά τους για επίσημη αναγνώριση της σχέσης τους με τη Δύναμη. Ωστόσο, η Νομική Υπηρεσία του ΟΗΕ παραμένει σταθερή στη θέση ότι ο Οργανισμός συνάπτει συμφωνίες μόνο με αναγνωρισμένα κράτη.
Οικονομική ασφυξία και «ενέσεις» από την Τουρκία
Η επιθετική τακτική της Άγκυρας συνοδεύεται από την πλήρη οικονομική εξάρτηση του ψευδοκράτους. Με τα ταμεία του κατοχικού καθεστώτος να είναι ουσιαστικά άδεια, η Τουρκία προχώρησε πρόσφατα στην υπογραφή οικονομικού πρωτοκόλλου ύψους 25 δισεκατομμυρίων τουρκικών λιρών (περίπου 479 εκ. ευρώ) για το 2026. Η βοήθεια αυτή συνοδεύεται από αυστηρές υποδείξεις για περισυλλογή και την έκδοση παράνομων «τίτλων ιδιοκτησίας» κατεχόμενων γαιών, ώστε να εξασφαλιστούν έσοδα.
Συμπερασματικά, η Άγκυρα χρησιμοποιεί τόσο την ισχύ επί του εδάφους όσο και τη διπλωματική πίεση για να υπονομεύσει κάθε προοπτική επανέναρξης των διαπραγματεύσεων, επιδιώκοντας την de facto αναβάθμιση του κατοχικού καθεστώτος μέσω της κρίσης στη Νεκρή Ζώνη. Η Λευκωσία παραμένει σε εγρήγορση, εξετάζοντας μέτρα που θα προκαλέσουν πραγματικό κόστος στην κατοχική πλευρά, ενώ ταυτόχρονα αναμένει τις κινήσεις της προσωπικής απεσταλμένης του Γ.Γ., Μαρία Άνχελα Ολγκίν.
