Με αφορμή την παράσταση που παρουσιάζεται στη σκηνή «Κάρμεν Ρουγγέρη» του θεάτρου «Κιβωτός», ένα έργο που ήρθε στη ζωή της σε μια περίοδο προσωπικής απώλειας, η ταλαντούχα Χριστίνα Κουλουμπή μοιράζεται με το «Enjoy» σκέψεις που «ακουμπάνε» κατευθείαν στην καρδιά. Μιλά για την τέχνη, που θεραπεύει, για το θέατρο, που αφυπνίζει, για τα παιδιά, που εμπνέουν, και για την Πολυάννα, που θυμίζει σε όλους πως το φως υπάρχει – αρκεί να το αναζητήσεις.
Σε μια εποχή που η χαρά μοιάζει να ξεγλιστρά μέσα από τα χέρια μας, η Χριστίνα Κουλουμπή επιμένει να τη βρίσκει – και να τη μοιράζεται απλόχερα. Μεγαλωμένη σε μια οικογένεια όπου η τέχνη ήταν τρόπος ζωής και ο κόσμος της σκηνής το φυσικό της περιβάλλον, η κόρη της Κάρμεν Ρουγγέρη και του σπουδαίου βαρύτονου Ανδρέα Κουλουμπή μεταφέρει σήμερα στο παιδικό θέατρο κάτι περισσότερο από τεχνική, εμπειρία ή ταλέντο: Μεταφέρει την ίδια την ψυχή της.
- Συνέντευξη στη Γιώτα Βαζούρα
Το έργο «Το παιχνίδι της χαράς», που φέτος συν-σκηνοθετεί μαζί με τη μητέρα της Κάρμεν Ρουγγέρη (βασισμένο στη διάσημη νουβέλα της Ελενορ Πόρτερ, «Πολυάννα»), δεν είναι απλώς μια παράσταση. Είναι μια πράξη αντίστασης απέναντι στη λύπη, ένα τρυφερό αντίδωρο σε μια περίοδο προσωπικού πένθους αλλά και ένα φωτεινό μήνυμα προς κάθε παιδί και κάθε γονιό που αναζητά λόγους να χαμογελά. Η ίδια μιλά με αφοπλιστική ειλικρίνεια για τη δύναμη της αισιοδοξίας, τη μαγεία του θεάτρου, την κληρονομιά των γονιών της και τη δική της αδιάκοπη προσπάθεια να κρατά την τέχνη ζωντανή – ακόμη κι όταν ο κόσμος γύρω της δείχνει να ξεχνά τη σημασία της.
Τι ήταν αυτό που σας ενέπνευσε να ανεβάσετε φέτος «Το παιχνίδι της χαράς»;
Η παράστασή μας «Το παιχνίδι της χαράς» είναι βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο της Ελενορ Πόρτερ, που λάτρευα να διαβάζω όταν ήμουν μικρή! Η ηρωίδα του, ένα μικρό κορίτσι που, αν και οι συνθήκες της ζωής της είναι πολύ δύσκολες, μαθαίνει από τον πατέρα της ένα παιχνίδι που την ωθεί να σκέφτεται αισιόδοξα και να χαρίζει το χαμόγελο ολόγυρά της! Τι με ενέπνευσε να ανεβάσουμε το συγκεκριμένο έργο; Υπήρξε μια περίοδος -για όλη την οικογένειά μας- γεμάτη πένθος, αφού ο μπαμπάς μας, Ανδρέας Κουλουμπής, «έφυγε» τον Οκτώβρη του 2024. Ενιωθα ότι το συγκεκριμένο έργο θα φωτίσει τη λύπη μας και η αλήθεια είναι ότι το παιχνίδι της χαράς είναι ένα μυστικό που αξίζει να διαδοθεί σε μικρούς και μεγαλύτερους θεατές! Είμαι περήφανη που έλαβα μέρος σκηνοθετώντας την παράστασή μας μαζί με την άξια μητέρα μου (παίζεται ήδη με πολύ μεγάλη επιτυχία στο θέατρο «Κιβωτός»). Είμαι ευτυχισμένη που εικονογράφησα το βιβλίο «Το παιχνίδι της χαράς» και έδωσα ζωή μέσα από τις ζωγραφιές μου στους αγαπημένους μου ήρωες!
Πώς συνδέεστε προσωπικά με την ηρωίδα Πολυάννα και το μήνυμα του έργου;
Με έχει επηρεάσει απόλυτα ο τρόπος σκέψης της ηρωίδας του λογοτεχνικού αυτού αριστουργήματος της αμερικανικής λογοτεχνίας! Το νόημά του είναι βαθύ. Σε οποιαδήποτε δυσκολία που μου παρουσιάζεται -σε απώλειες, σε ασθένειες- σχεδόν αυτόματα ανακαλύπτω ένα θετικό πρόσημο. Αυτή η αντιμετώπιση με βοηθά να συνεχίζω τον προσωπικό μου αγώνα και να χαίρομαι τις ομορφιές της ζωής μου.
Ποιο πιστεύετε ότι είναι το πιο σημαντικό μάθημα που παίρνουν τα παιδιά -και οι μεγάλοι- από την Πολυάννα;
Οσο ζούμε, είναι δώρο! Ευγνωμονούμε για τις ευκαιρίες που μας δίνονται, κι αυτός ο ενθουσιασμός είναι σίγουρα μεταδοτικός! Δημιουργούμε σχέσεις με τον εαυτό μας αλλά και τους άλλους, έτσι ώστε να βελτιώνεται η ποιότητα ζωής μας και να γεμίζουμε αγάπη!
Η αισιοδοξία είναι κάτι έμφυτο ή μπορούμε να τη «μάθουμε», όπως η Πολυάννα, μέσα από το παιχνίδι της χαράς;
Σίγουρα η φύση, ο χαρακτήρας, το πρωτογενές μας υλικό οδηγεί στο να βλέπουμε το ποτήρι μισογεμάτο ή μισοάδειο! Από εκεί και πέρα, όμως, η απόφαση είναι δική μας για το ποιο γνώρισμα θα αναπτύξουμε. Της γκρίνιας ή της καλής διάθεσης! Στη δική μου περίπτωση θυμάμαι ότι η δασκάλα μου στο δημοτικό, η κυρία Μαρία (μαζί με την κυρία Ειρήνη ήταν οι αγαπημένες μου), με χαρακτήριζε «γελαδερή»! Μου είχε κάνει εντύπωση η λέξη, γι’ αυτό και τη θυμάμαι! Η αλήθεια είναι ότι τα ερεθίσματα που δίνουν η οικογένεια και το σχολείο είναι καθοριστικά! Το παιδί ό,τι βλέπει, κάνει! Κι ακόμα αν πράττει με αντίθετο τρόπο, το υποσυνείδητο καταγράφει…Το παιχνίδι της χαράς είναι ελκυστικό και μας καλεί να παίζουμε καθημερινά! Ναι, μπορούμε να το μάθουμε με εξάσκηση!
Αν παίζατε κι εσείς το «παιχνίδι της χαράς», ποια μικρή καθημερινή στιγμή θα σας έκανε να χαμογελάσετε;
Αν με γνωρίζατε περισσότερο, θα αντιλαμβανόσασταν ότι παίζω καθημερινά το παιχνίδι, χωρίς καν να το επιδιώκω! Χαμογελώ πολλές φορές μέσα στην ημέρα και διαχειρίζομαι υποσυνείδητα με αυτή τη διάθεση οτιδήποτε και να προκύπτει. Οπως το να κάνω μια ζημιά, να έχω κολλήσει στην κίνηση, να βγαίνω εκτός χρόνου… Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν στενοχωριέμαι, ότι δεν λυπάμαι, ότι δεν θυμώνω, ότι δεν φοβάμαι. Ολα αυτά και βέβαια συμβαίνουν, αλλά επιθυμώ να τα αφουγκράζομαι και μετά να τα αφήνω πίσω.
Μεγαλώσατε μέσα σε έναν καλλιτεχνικό κόσμο. Πώς ήταν να έχετε γονείς τόσο συνδεδεμένους με την τέχνη;
Απόλυτα φυσιολογικό! Θεωρούσαμε δεδομένο με τον αδερφό μου το ιδιαίτερο πρόγραμμα του επαγγέλματος των γονιών μας. Τα Σάββατα, οι Κυριακές γεμάτα παραστάσεις. Τα καλοκαίρια δεν είχαν ανεμελιά, ήταν γεμάτα υποχρεώσεις, οι γιορτές επίσης! Τα θέατρα ήταν το δεύτερο σπίτι μας! Στην κατοικία μας υπήρχε πάντα η προετοιμασία. Ο πατέρας μου με τη χρυσή φωνή του τραγουδούσε. Η μητέρα μου έκανε πρόβες. Και οι δυο συζητούσαν για τις απαιτήσεις των ρόλων τους. Υπήρχε μια καθημερινότητα που έρεε… Η τέχνη τους ήταν αντικείμενο προς μελέτη και συνεχή βελτίωση. Αυτόν τον μόχθο αγάπησα. Εβλεπα δύο σημαντικούς ανθρώπους, που δεν τους χαρίστηκε ποτέ τίποτα! Πάντα χαρά και εργασία!
Ποια ήταν η πιο σημαντική καλλιτεχνική ή ανθρώπινη συμβουλή που σας έδωσαν οι δικοί σας και κουβαλάτε πάντα μαζί σας;
Από τον πατέρα μου, τον Ανδρέα Κουλουμπή, θυμάμαι την ταπεινότητά του και την αίσθηση της δικαιοσύνης που φρόντιζε να υπάρχει γύρω του. Συχνά αναρωτιόταν «Τι είναι η ζωή; Περνάει το τρένο, μπαίνεις μέσα, πας στη δουλειά σου». Ολόκληρα θέατρα τον επευφημούσαν, βροντοφώναζαν σε κάθε άρια που ερμήνευε «μπράβοοοο» κι εκείνος στο τέλος της παράστασης με την απλή του φόρμα και το κασκόλ που τύλιγε τον πολύτιμο λάρυγγά του έφευγε σχεδόν στα κλεφτά, περνώντας δίπλα από το πλήθος των θαυμαστών του… Από τη μητέρα μου, την Κάρμεν Ρουγγέρη, κρατάω τον ενθουσιασμό με τον οποίο αντιμετωπίζει τα πάντα, την αγάπη που χαρίζει και την ακούραστη διάθεσή της πάνω στη διαδικασία της δημιουργίας! Οπως καταλαβαίνετε, συμβουλές δεν ξεστόμισαν οι γονείς μας. Το παράδειγμά τους είναι αυτό που μένει….
Το παιδικό θέατρο απαιτεί ψυχή, λεπτότητα, ευαισθησία. Πώς καταφέρνετε να διατηρείτε αυτό το καθαρό βλέμμα, χωρίς να σας φθείρει η καθημερινότητα;
Μου δίνουν δύναμη τα ίδια τα παιδιά και οι κηδεμόνες τους! Στο θέατρο απολαμβάνουμε μια αλληλεπίδραση γεμάτη αλήθεια, ζωντάνια, άγγιγμα ψυχής!
Υπάρχει κάτι που σας έχει συγκινήσει ιδιαίτερα από την επαφή σας με το παιδικό κοινό;
Η γενναιοδωρία τους! Αν τους αρέσεις, σε κοιτάζουν με ολάνοιχτα μάτια και ντροπαλό χαμόγελο! Αλλες φορές, ανάλογα με τον χαρακτήρα τους, μοιράζονται τι τους έκανε εντύπωση, τι τους δυσκόλεψε! Είναι οι πιο εκδηλωτικοί θεατές και νιώθω μεγάλη ευθύνη για τις παραστάσεις που τους παρουσιάζουμε!
Σας τρομάζει ή σας εμπνέει η ευθύνη να απευθύνεστε σε παιδιά, δηλαδή στο πιο αγνό κοινό;
Με εμπνέουν τα παιδιά! Είναι μέγιστο κίνητρο για εμένα να ανακαλύπτουμε τον καλύτερό μας εαυτό καθημερινά για εκείνα! Τα παιδιά είναι η ελπίδα μας!
Σε μια εποχή όπου τα παιδιά μεγαλώνουν μέσα στην οθόνη και την ταχύτητα, πώς καταφέρνει το θέατρο να τα αγγίξει βαθιά;
Το θέατρο δεν μας διασκεδάζει μόνο, μας αφυπνίζει, μας ξυπνά! Μπαίνουμε στη διαδικασία της επιλογής από το πλήθος των παραστάσεων, σηκωνόμαστε από τον καναπέ μας, ντυνόμαστε, φτιαχνόμαστε και πηγαίνουμε στο θέατρο έχοντας προσδοκίες να δούμε μια ωραία παράσταση! Προετοιμάζουμε το παιδί μας λέγοντας ίσως δυο λόγια για το έργο κι απολαμβάνουμε ζωντανά ένα σύνολο τεχνών, που μας γεμίζει καλαισθησία, διαμορφώνει την αισθητική μας, κινητοποιεί την κρίση μας, ικανοποιεί τις πέντε μας αισθήσεις! Αλλά τη γεύση μόνο στο διάλειμμα, αφού είναι ασέβεια να καταναλώνουμε φαγητό μπροστά στους ολοζώντανους ηθοποιούς και τη δράση τους! Το θέατρο έχει μια διαχρονική παντοδυναμία και δεν συγκρίνεται με τίποτα άλλο! Ανασύρει την αρχέγονη μνήμη μας και έπειτα από μια φροντισμένη παράσταση είμαστε σίγουρα διαφορετικοί!
Ο κόσμος σήμερα μοιάζει να έχει χάσει τη χαρά του. Πιστεύετε ότι η τέχνη -και ειδικά το θέατρο για παιδιά- μπορεί να τη φέρει πίσω;
Μόνο η τέχνη και ο αθλητισμός μπορούν να διαμορφώσουν μια υγιή κοινωνία! Δεν είναι τυχαίο ότι κατά τη διάρκεια της πανδημίας, που ήμασταν οχυρωμένοι στα σπίτια μας, η μουσική, οι ταινίες, τα βιβλία, η δημιουργία γενικά μας έδινε κουράγιο να συνδεθούμε με το καλό μέσα μας! Δεν θα ξεχάσω τις αφηγήσεις των παραμυθιών που κάναμε με τη μανούλα μου και τη βοήθεια του μουσικού Στεφάνου Βαρελά στο γκαράζ της πολυκατοικίας! Μοιραστήκαμε μέσα από το διαδίκτυο κόσμους ολόκληρους, που έκαναν παρέα σε χιλιάδες παιδιά με τον πιο απλό τρόπο! Κι ήρθαμε έτσι κοντά! Η τέχνη ενώνει.
Ποιο είναι για εσάς το πιο μεγάλο «βραβείο» έπειτα από μια παράσταση;
Τα χαμόγελα που βγαίνουν αυθόρμητα, οι αγκαλιές, τα συγκινημένα πρόσωπα!
Αν είχατε τη δύναμη να αλλάξετε κάτι στη θεατρική παιδεία της Ελλάδας, ποιο θα ήταν αυτό;
Το θέατρο είναι πολιτική πράξη στην ουσία του. Διαμορφώνει συνειδήσεις, αισθητική, καλλιεργεί την κριτική σκέψη! Το θέατρο ενώνει τους θεατές, τους συντελεστές, συνειδητοποιούμε πόσο όμοιοι είμαστε όλοι! Είναι μέσο θεραπείας, λύτρωσης, λειτουργεί ως καθρέφτης, αντικρίζουμε τα στραβά, τα όμορφα, τις αδυναμίες και τα ιδανικά μας! Η πολιτεία δεν στηρίζει την τέχνη. Οι πολιτικοί στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν την τέχνη ως φτωχό, ρομαντικό συγγενή. Χτυπάνε στην πλάτη με συμπόνια και εκμεταλλεύονται τη δίψα για αποδοχή του καλλιτέχνη αλλά και τη δημοφιλία του μειδιώντας «στο πλάι του» αυτάρεσκα. Δεν εκτιμούν την ορμή της δημιουργίας και σίγουρα δεν την ενισχύουν. Ο πολιτισμός είναι τεταρτοπέμπτη προτεραιότητα. Ολα αρχίζουν από την παιδεία, την εκπαίδευση, τα σχολεία, τις ευκαιρίες που δίνουν στα παιδιά. Ε, λοιπόν, αν είχα τη δύναμη, θα άλλαζα το σκηνικό αυτό. Η τέχνη θα πρωταγωνιστούσε στη ζωή όλων μας, θα απέδιδα στην τέχνη την αξία που της αναλογεί! Στα σχολεία, στους δήμους θα υπήρχε η δυνατότητα για δωρεάν μαθήματα, έτσι ώστε το κάθε παιδί να έχει δικαίωμα να ανακαλύψει τα ταλέντα του που θα έκαναν ομορφότερο τον κόσμο!
Info: Η παράσταση «Το παιχνίδι της χαράς», σε σκηνοθεσία Χριστίνας Κουλουμπή και Κάρμεν Ρουγγέρη, παρουσιάζεται στην παιδική σκηνή «Κάρμεν Ρουγγέρη» του θεάτρου «Κιβωτός» (Πειραιώς 115). Κάθε Κυριακή, στις 11.15 και 15.00.
