Αλλαγές-τομή στις ηλεκτρονικές πληρωμές φέρνει ο Νοέμβριος, καθώς από την 1η Νοεμβρίου όλες οι επιχειρήσεις στην Ελλάδα υποχρεούνται να συνδέσουν τα POS τους με το σύστημα άμεσων πληρωμών IRIS, σύμφωνα με τις αποφάσεις της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ).
Η μη συμμόρφωση επισύρει βαρύτατα πρόστιμα, ενώ η νέα υποχρέωση αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι συναλλαγές μεταξύ επαγγελματιών και πολιτών.
Αυστηρά πρόστιμα για τους παραβάτες
Η ΑΑΔΕ προβλέπει σημαντικές κυρώσεις για όσες επιχειρήσεις δεν προχωρήσουν στη διασύνδεση του POS με το IRIS έως την καταληκτική ημερομηνία:
- Για επιχειρήσεις που τηρούν απλογραφικά βιβλία, το πρόστιμο ορίζεται στα 10.000 ευρώ.
- Για όσες τηρούν διπλογραφικό λογιστικό σύστημα, το πρόστιμο διπλασιάζεται και ανέρχεται στα 20.000 ευρώ.
Η Αρχή έχει τη δυνατότητα να πραγματοποιεί άμεσους ελέγχους συμμόρφωσης, αξιοποιώντας ηλεκτρονικά εργαλεία για τον εντοπισμό επιχειρήσεων που δεν έχουν ενεργοποιήσει τη λειτουργία IRIS στα POS ή στις τραπεζικές εφαρμογές τους.
Τι είναι το IRIS και πώς λειτουργεί
Το IRIS είναι το σύστημα άμεσων πληρωμών που έχουν αναπτύξει οι ελληνικές τράπεζες σε συνεργασία με τη Διατραπεζικά Συστήματα (ΔΙΑΣ Α.Ε.), υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος. Πρόκειται για έναν μηχανισμό που επιτρέπει τη μεταφορά χρημάτων σε πραγματικό χρόνο, χωρίς καθυστερήσεις ή ενδιάμεσες χρεώσεις.
Από τον Νοέμβριο, κάθε επιχείρηση οφείλει να δέχεται πληρωμές μέσω IRIS, είτε μέσω του POS της είτε με τη χρήση QR κωδικού, τον οποίο ο πελάτης μπορεί να σαρώνει από την εφαρμογή mobile banking της τράπεζάς του. Με αυτόν τον τρόπο, η συναλλαγή ολοκληρώνεται άμεσα, χωρίς την ανάγκη χρήσης κάρτας ή μετρητών.
Πλεονεκτήματα για επαγγελματίες και καταναλωτές
Η λειτουργία του IRIS προσφέρει πολλαπλά οφέλη τόσο στις επιχειρήσεις όσο και στους πολίτες:
- Οι συναλλαγές ολοκληρώνονται σε πραγματικό χρόνο, γεγονός που σημαίνει ότι η επιχείρηση λαμβάνει άμεσα το ποσό στον λογαριασμό της.
- Οι πληρωμές πραγματοποιούνται χωρίς προμήθεια για τους ιδιώτες, ενώ για τις επιχειρήσεις η χρέωση είναι πολύ χαμηλότερη από αυτήν των καρτών — μεταξύ 0,2% και 0,5% έναντι έως και 2% στις κλασικές χρεώσεις POS.
- Ενισχύεται η διαφάνεια στις συναλλαγές, καθώς κάθε πληρωμή καταγράφεται ηλεκτρονικά, διευκολύνοντας τον φορολογικό έλεγχο και περιορίζοντας τη φοροδιαφυγή.
Σύμφωνα με τραπεζικά στελέχη, το νέο καθεστώς αναμένεται να συμβάλει στην εμπέδωση της ηλεκτρονικής κουλτούρας πληρωμών και στην περαιτέρω μείωση των μετρητών στην αγορά.
Όρια συναλλαγών και προμήθειες
Με την καθιέρωση της υποχρεωτικής διασύνδεσης, καθορίζονται συγκεκριμένα όρια συναλλαγών για λόγους ασφάλειας και ελέγχου:
- Το ημερήσιο όριο πληρωμών μέσω IRIS ορίζεται στα 1.000 ευρώ συνολικά.
- Για συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών (P2P) και από ιδιώτες προς επαγγελματίες (P2B), το όριο είναι 500 ευρώ ανά κατηγορία.
Όπως διευκρινίζεται, οι συναλλαγές μεταξύ φυσικών προσώπων πραγματοποιούνται χωρίς καμία χρέωση, ενώ στις πληρωμές προς επιχειρήσεις η προμήθεια είναι ελάχιστη και επιβαρύνει μόνο τον επαγγελματία.
Η πολιτική αυτή έχει στόχο να ενθαρρύνει τη χρήση του IRIS στην καθημερινότητα, μειώνοντας παράλληλα τα κόστη για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Αυξήσεις ορίων από το 2026
Από τον Ιανουάριο του 2026, τα όρια συναλλαγών μέσω IRIS θα αυξηθούν αισθητά, αντανακλώντας τη ραγδαία εξάπλωση του συστήματος και την αυξανόμενη εμπιστοσύνη των χρηστών του.
Για τις συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών (P2P), το ημερήσιο όριο θα ανέβει στα 1.000 ευρώ, ενώ το μηνιαίο ανώτατο όριο θα φθάνει τα 5.000 ευρώ.
Για τις συναλλαγές από ιδιώτες προς επιχειρήσεις (P2B), το ημερήσιο όριο θα διαμορφωθεί επίσης στα 1.000 ευρώ, ενώ οι επιχειρήσεις θα μπορούν να δέχονται πληρωμές έως και 31.000 ευρώ μηνιαίως μέσω του συστήματος.
Διασύνδεση με το ευρωπαϊκό δίκτυο EuroPA
Η επόμενη φάση της εξέλιξης του IRIS αφορά την ευρωπαϊκή του διασύνδεση. Από τα μέσα του 2026, προγραμματίζεται η ένταξή του στο διατραπεζικό δίκτυο EuroPA, μια κοινή πλατφόρμα πληρωμών που θα επιτρέπει μεταφορές χρημάτων στο εξωτερικό σε πραγματικό χρόνο.
Οι χώρες που θα συμμετάσχουν περιλαμβάνουν:
- Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Πολωνία,
- καθώς και σκανδιναβικά κράτη όπως Νορβηγία, Σουηδία, Δανία, Φινλανδία και Ανδόρρα.
Με τον τρόπο αυτό, οι Έλληνες πολίτες και επιχειρήσεις θα μπορούν να πραγματοποιούν άμεσες διασυνοριακές πληρωμές, χωρίς καθυστερήσεις και με χαμηλό κόστος, καθιστώντας το IRIS ένα εργαλείο που ξεπερνά τα εθνικά σύνορα.
Τι σημαίνει για τους επαγγελματίες
Για τους επαγγελματίες, η συμμόρφωση με τη νέα υποχρέωση σημαίνει:
- Επικαιροποίηση ή αντικατάσταση POS, εφόσον το υπάρχον δεν υποστηρίζει πληρωμές IRIS.
- Διασύνδεση με την τράπεζα συνεργασίας, ώστε να ενεργοποιηθεί η λειτουργία.
- Εμφάνιση QR κωδικού πληρωμής στο ταμείο ή στο ηλεκτρονικό κατάστημα.
Η ΑΑΔΕ αναμένεται να εκδώσει οδηγό εφαρμογής με αναλυτικές οδηγίες για την ομαλή μετάβαση, ενώ οι τράπεζες θα παρέχουν τεχνική υποστήριξη στους πελάτες τους.
