Πολλά θολά σημεία περιλαμβάνονται στο κυβερνητικό αφήγημα της ισχυρής ανάπτυξης, με τα υπερπλεονάσματα να διατηρούνται από την εισπραξιμότητα φόρων και τις εργοδοτικές εισφορές.
Πηγή: dealnews.gr | Από την έντυπη έκδοση (φύλλο DEAL 10/10/2025)
Το προσχέδιο του ΥΠΟΙΚ δεν διασαφηνίζει τι κονδύλια έχουν μείνει στην άκρη για πιθανά ατυχήματα τόσο στις πληρωμές της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΟΠΕΚΕΠΕ) όσο και σε άλλα πεδία.
Μειωμένες προσδοκίες για τον επιχειρηματικό κόσμο
Με εξαιρετικά μειωμένες τις προσδοκίες για οποιαδήποτε επιπλέον ελάφρυνση προς τον επιχειρηματικό κόσμο και μεγάλο στοίχημα την αξιοποίηση των κοινοτικών κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, ώστε να υπάρξει ρευστότητα στην αγορά και επενδύσεις μέσω αυτής της οδού, κατατέθηκε στη Βουλή το προσχέδιο Προϋπολογισμού για το 2026.
Η κυβέρνηση βασίζει όλους τους στόχους της σε ταχύτερη ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, που γίνεται αποδεκτό ακόμα και από το δημοσιονομικό συμβούλιο (στη σχετική γνώμη που κατέθεσε) πως δεν είναι δεδομένη.
Θολά σημεία στο αφήγημα
Τα θολά σημεία στο αφήγημα της ισχυρής ανάπτυξης είναι πολλά. Από τη μία πλευρά το ίδιο το οικονομικό επιτελείο καταγράφει με γλαφυρό τρόπο την αναταραχή στην παγκόσμια οικονομική και τη γεωπολιτική σκακιέρα. Αλλά και στο εσωτερικό, πολλές πτυχές ανησυχούν τον επιχειρηματικό κόσμο, με κορυφαία την πλήρη υλοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης και ειδικά τα 7,2 δισ. ευρώ επί συνόλου 18 δισ. ευρώ επιδοτήσεων που πρέπει να δαπανηθούν τον επόμενο χρόνο!
Στελέχη της αγοράς εκφράζουν τους φόβους τους και για την πεποίθηση του νέου Προϋπολογισμού για επιπλέον άνοδο του τουρισμού το 2026, τη στιγμή που ήδη εμφανίζονται αρρυθμίες.
Το ίδιο ισχύει για την ακρίβεια, που θα συνεχίζει να ροκανίζει το διαθέσιμο εισόδημα και κατά συνέπεια την κατανάλωση, αλλά και τα κέρδη των επιχειρήσεων, οι οποίες θα επιβαρύνονται και τα υψηλά κόστη παραγωγής όχι μόνο των πρώτων υλών και των μισθών, αλλά και του ενεργειακού κόστους, με τις τιμές να αυξάνονται και πάλι.
Εξάντληση της πολιτικής παροχών
Σε όλο αυτό το πλαίσιο, η πολιτική παροχών διαλαλείται πως έχει εξαντληθεί για όλο το 2026 και τώρα χτίζονται υπερπλεονάσματα από την άνοδο των εργοδοτικών εισφορών, αλλά και από την εισπραξιμότητα φόρων από τις επιχειρήσεις για να τροφοδοτηθούν τα μέτρα που θα ανακοινωθούν το 2026 για εφαρμογή από το 2027. Και μέσα σε αυτά επισημαίνεται από το γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής πως δεν υπάρχουν βλέψεις για μείωση της φορολογίας των επιχειρήσεων ή μείωση συντελεστών ΦΠΑ, παρά μόνο μικρά μπαλώματα, όπως υπεραποσβέσεις για επενδύσεις.
ΤΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ
Ο Προϋπολογισμός του 2026 ουσιαστικά επισφραγίζει υψηλότατα πλεονάσματα στον βωμό του χρέους, τα οποία απαιτούν ουσιαστικά τη συνέχιση μιας πολιτικής πολύ περιορισμένων παροχών. Επίσης, το προσχέδιο δεν διασαφηνίζει καν τι κονδύλια έχουν μείνει στην άκρη για πιθανά ατυχήματα τόσο στις πληρωμές της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΟΠΕΚΕΠΕ) όσο και σε άλλα πεδία.
Βασικοί δείκτες
Ο ρυθμός ανάπτυξης αναμένεται να ανέλθει σε 2,2% το 2025 και 2,4% το 2026 (το ονομαστικό ΑΕΠ αναμένεται να αυξηθεί στα 260,9 δισ. ευρώ). Ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί κατά 2,6% το 2025 και κατά 2,2% το 2026 και το ποσοστό ανεργίας εκτιμάται σε 8,6% τον επόμενο χρόνο. Ο ονομαστικός μέσος μισθός αναμένεται να αυξηθεί το 2026 κατά 3,7%, όσο και το 2025. Ο πραγματικός μέσος μισθός προβλέπεται να κινηθεί ανοδικά για τρίτη διαδοχική χρονιά το 2026, με τον ρυθμό αύξησής του να επιταχύνεται σε 1,5% από 0,5% το 2025.
Το πρωτογενές αποτέλεσμα του κρατικού Προϋπολογισμού αναμένεται να διαμορφωθεί σε 3,6% του ΑΕΠ για το 2025 και σε 2,8% το 2026, ενώ το συνολικό αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης σε 0,6% το 2025 και σε -0,1% το 2026. Το χρέος της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται πως θα μειωθεί στο 137,6% του ΑΕΠ, στο πιο χαμηλό επίπεδο από το 2010.
Διεθνής αβεβαιότητα
Το ΥΠΕΘΟ στην εισαγωγή του επισημαίνει: «Το προσχέδιο κατατίθεται εν μέσω σημαντικής διεθνούς αβεβαιότητας, τόσο σε γεωπολιτικό όσο και σε δημοσιοοικονομικό επίπεδο». Εκτιμά ως βασικούς κινδύνους μια όξυνση των γεωπολιτικών αναταραχών, πιθανή παρέκκλιση από τη δασμολογική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε., μεγαλύτερη του αναμενόμενου επίπτωση των δασμών στην παγκόσμια και την ευρωπαϊκή οικονομία, εντονότερη εκδήλωση των φαινομένων κλιματικής αλλαγής, αλλά και το σενάριο «καθυστέρησης της πραγματοποίησης προγραμματιζόμενων επενδύσεων».
Στους κινδύνους είναι και μία ανατίμηση του ευρώ, ενώ η εφαρμογή συσταλτικής δημοσιονομικής πολιτικής σε μεγάλες οικονομίες της Ε.Ε. ενδέχεται να επιδράσει αρνητικά στην εξωτερική ζήτηση…
Τροχάδην στο… παρά ένα για τις επενδύσεις των 16,7 δισ. ευρώ
Ο ρυθμός μεταβολής των επενδύσεων αναμένεται να αυξηθεί από 5,7% το 2025 και 10,2% το 2026. Η πρόβλεψη στηρίζεται στο «σημαντικά διευρυμένο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων με πόρους ύψους 16,7 δισ. ευρώ, έναντι 14,6 δισ. ευρώ το 2025», όπως επισημαίνεται. Με άλλα λόγια, στην αδυναμία να δαπανηθούν εγκαίρως τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης και στο τροχάδην στο παρά ένα που επιχειρείται…
Αναλυτικά, το 2026 προβλέπεται διάθεση πόρων ύψους 9,5 δισ. ευρώ από το ΠΔΕ, εκ των οποίων 3,3 δισ. είναι για αμιγώς εθνικά έργα και τα υπόλοιπα συμμετοχή σε προγράμματα όπως το ΕΣΠΑ. Η διαφορά είναι στο πως προβλέπονται επιπλέον από το σκέλος των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης δαπάνες 7,192 δισ. ευρώ, υπερδιπλάσιες από τις επιδόσεις των προηγούμενων ετών…
Με την εκτίμηση πως τούτο θα είναι εφικτό, συνολικά εκτιμάται και πάλι πως το περίπου 50% της αύξησης των επενδύσεων προέρχεται από τις κατασκευές (μεταβολή 13,8% σε ετήσια βάση) και το υπόλοιπο 50% σε εξοπλισμό (μεταβολή 10,1%) και από τις επενδύσεις σε αγροτικά και λοιπά αγαθά (μεταβολή 2,7%).
Τα δεδομένα αυτά, οδηγούν σε άνοδο των πραγματικών επενδύσεων στην Ελλάδα σε ποσοστό 16,8% του ΑΕΠ το 2026, αυξημένο μεν από το 15,7% το 2025, αλλά μακριά από τα προ κρίσης επίπεδα.
