Αίσχος! Το υπ. Περιβάλλοντος σχεδιάζει να καταστρέψει την κρίσιμη υποδομή της σιδηροδρομικής γραμμής Μέγαρα – Καλαμάτα και να την κάνει ποδηλατόδρομο
Τη μετατροπή της ιστορικής σιδηροδρομικής γραμμής από τα Μέγαρα έως την Καλαμάτα σε ποδηλατόδρομο σχεδιάζει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Πριν από λίγες ημέρες προκηρύχθηκαν από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας οι διαγωνισμοί για την εκπόνηση των προμελετών και των τευχών δημοπράτησης των έργων, προϋπολογισμού 4.542.000 ευρώ, με ορίζοντα αποσφράγισης των οικονομικών προσφορών την 5η Νοεμβρίου.
- Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Στόχος της παρέμβασης, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, είναι να αλλάξει την εικόνα εγκατάλειψης της γραμμής, δημιουργώντας έναν πόλο άθλησης και τουριστικής ανάπτυξης. Το σχέδιο πάντως έχει ξεσηκώσει θύελλα αντιδράσεων από φορείς, οργανώσεις και βουλευτές, που μιλούν για καταστροφή του σιδηροδρόμου.
Το σιδηροδρομικό δίκτυο Πελοποννήσου χαρακτηρίζεται επισήμως ενεργό σε προσωρινή αναστολή λειτουργίας, περιλαμβανομένων και των τμημάτων Μέγαρα – Κόρινθος, Κιάτο – Διακοπτό και Αίγιο – Ρίο. Σταμάτησε να λειτουργεί το 2011 εξαιτίας των μνημονιακών περικοπών που επιβλήθηκαν για δημοσιονομικούς λόγους, με την προοπτική της πιθανής επαναχρησιμοποίησής του να παραμένει ζωντανή. Στην πράξη όμως πολλά μικρά τμήματα έχουν αποξηλωθεί και καταστραφεί, με συνέπεια ο άξονας του παλαιού σιδηροδρομικού δικτύου να μην έχει συνέχεια, η Περιφέρεια να διαιρείται σε δύο τμήματα και να προκαλούνται εμπόδια στη μετακίνηση των πεζών.
Το επίμαχο σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία του μεγαλύτερου ποδηλατόδρομου της χώρας, συνολικού μήκους 288 χιλιομέτρων. Στο τμήμα Κόρινθος – Καλαμάτα η προμελέτη αφορά τη διαμόρφωση ποδηλατικής διαδρομής με συνολικό μήκος παρέμβασης 244 χλμ. και στόχο τη μελέτη μελλοντικού ποδηλατόδρομου 610.000 τ.μ. και πεζόδρομου 399.087,715 τ.μ. Ο ανάδοχος θα αναλάβει την εκπόνηση προμελετών και των τευχών δημοπράτησης για τη διαμόρφωση της ποδηλατικής διαδρομής, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 2.879.027,41 ευρώ (πλέον ΦΠΑ). Ο συνολικός καθαρός χρόνος για την περαίωση του μελετητικού αντικειμένου της σύμβασης ορίζεται σε 5,5 μήνες από την υπογραφή της.
Αντίστοιχα στο τμήμα Μέγαρα – Κόρινθος η προμελέτη αφορά τη διαμόρφωση ποδηλατικής διαδρομής με συνολικό μήκος παρέμβασης 44 χλμ. κοινόχρηστων χώρων και στόχο τη μελέτη 105.600 τ.μ. μελλοντικού ποδηλατόδρομου πλάτους 2,4 μ. και 85.572,096 τ.μ. πεζόδρομου. Ο ανάδοχος θα αναλάβει την εκπόνηση προμελετών και των τευχών δημοπράτησης για τη διαμόρφωση της ποδηλατικής διαδρομής, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 784.032,06 ευρώ (πλέον ΦΠΑ). Ο συνολικός καθαρός χρόνος για την περαίωση του μελετητικού αντικειμένου της σύμβασης ορίζεται σε 7 μήνες από την υπογραφή της. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, πρόκειται για προμελέτες που θα εξετάσουν τη δυνατότητα δημιουργίας ποδηλατόδρομου χωρίς ξήλωμα της σιδηροτροχιάς.
Ο σχεδιασμός του υπουργείου Περιβάλλοντος έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε όλα τα επίπεδα. Είναι χαρακτηριστική η ανάρτηση του ευρωβουλευτή του ΠΑΣΟΚ Γιάννη Μανιάτη, ο οποίος στην αρχή θεώρησε ότι είναι fake news η αδιανόητη απόφαση για μετασχηματισμό του σιδηροδρομικού δικτύου Πελοποννήσου σε ποδηλατόδρομο μήκους 244 χλμ. Γνωστοποίησε ότι θα καταθέσει άμεσα ερώτηση στην αρμόδια Επιτροπή Μεταφορών του Ευρωκοινοβουλίου, αναμένοντας την απάντηση «αν γνωρίζουν και συμφωνούν με το περιβαλλοντικό, συγκοινωνιακό και αναπτυξιακό εξάμβλωμα που σχεδιάζει η κυβέρνηση σε βάρος της Πελοποννήσου».
Tο ζήτημα στη βουλή
Από την πλευρά του ο βουλευτής Μεσσηνίας της Νέας Δημοκρατίας Περικλής Μαντάς έφερε το ζήτημα στη Βουλή, κάνοντας λόγο για αιφνιδιαστική και ατεκμηρίωτη πρόθεση αλλαγής χρήσης της σιδηροδρομικής γραμμής Κορίνθου – Καλαμάτας σε ποδηλατόδρομο. «Η σιδηροδρομική γραμμή αποτελεί μια υποδομή στρατηγικής σημασίας για την ανάπτυξη της νότιας Πελοποννήσου, για την οποία έχουν επενδυθεί δεκάδες εκατομμύρια ευρώ δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος. Η αλλαγή χρήσης της, χωρίς καμία διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες και φορείς, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή» σημείωσε ο κ. Μαντάς.
Σε κοινοβουλευτική ερώτηση προς τους υπουργούς Υποδομών & Μεταφορών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας προχώρησε και ο τομεάρχης Υποδομών & Μεταφορών του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. Αλέξανδρος Μεϊκόπουλος, τονίζοντας πως η εξέλιξη αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με κάθε προηγούμενο σχεδιασμό της ίδιας της κυβέρνησης και με τα εγκεκριμένα χωροταξικά σχέδια στα οποία καταγράφεται ρητά η πρόβλεψη για αναβάθμιση και επαναλειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου της Πελοποννήσου. Την έντονη αντίθεσή του εξέφρασε ο Σύλλογος Εργαζομένων της ΕΡΓΟΣΕ, υποστηρίζοντας πως μία τέτοια εξέλιξη αποτελεί για τους σιδηροδρομικούς όχι απλά μια διαφωνία αλλά «αιτία πολέμου». Ανάλογες ήταν οι τοποθετήσεις του Συλλόγου Φίλων Σιδηροδρόμου και πολλών δήμων και φορέων της Περιφέρειας Πελοποννήσου.
Μπλόκο από ελληνοελβετική πρωτοβουλία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η τοποθέτηση της ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ Περιβάλλοντος και Πολιτισμού για τον τρόπο διάσωσης του σιδηροδρόμου. «Είναι πραγματικά απίστευτο ότι συζητείται από κρατικούς φορείς η αποδόμηση μιας πολύτιμης κρατικής υποδομής, ιδιαίτερα αν αναλογιστούμε ότι η αξία της υφιστάμενης σιδηροδρομικής υποδομής μόνο στο τμήμα Κόρινθος – Καλαμάτα ανέρχεται, σύμφωνα με διακεκριμένους Ελβετούς εμπειρογνώμονες, σε 2,5-3 δισ. ευρώ». Σημειώνει ότι η Ελλάδα έχει δηλώσει το 2024 τις μετρικές γραμμές της Πελοποννήσου ως μέρος του διευρωπαϊκού δικτύου μεταφορών, υποστηρίζοντας ότι αντίθετα με τους ισχυρισμούς της διακήρυξης, μεγάλο μέρος των γραμμών είναι σε πολύ καλή κατάσταση.
Σύμφωνα με την ΕΛΛ.ΕΤ., βρίσκεται σε εξέλιξη μία ελληνοελβετική επιστημονική πρωτοβουλία από την ΕΛΛ.ΕΤ., την ελβετική πρεσβεία, Ελβετούς εμπειρογνώμονες, καθηγητές του EΤH και του ΕΜΠ για τη σταδιακή επαναλειτουργία του ανενεργού σιδηροδρομικού δικτύου στην Πελοπόννησο. Η πρόταση σταδιακής επαναλειτουργίας για τουριστική και επιβατική χρήση έχει ως πρότυπο το επιτυχημένο ελβετικό παράδειγμα των Albula και Bernina Line της Rhaetian Railways και το πρώτο βήμα αφορά το τμήμα Κόρινθος – Αργος – Ναύπλιο.
Οι εμπειρογνώμονες της ελληνοελβετικής πρωτοβουλίας έχουν κάνει ήδη μία πρώτη εκτίμηση για την οικονομική βιωσιμότητα της πρώτης φάσης (Κόρινθος – Αργος – Ναύπλιο) και μένει να δοθεί το πράσινο φως και η οικονομική στήριξη από το υπουργείο Μεταφορών για την εκπόνηση μελέτης σκοπιμότητας, σε συνδυασμό με το επιχειρηματικό σχέδιο και ακολούθως για την υλοποίησή του. Το κόστος της μελέτης μαζί με το επιχειρηματικό σχέδιο για την αναβίωση του τρένου είναι μόλις 280.000 ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό η ΕΛΛ.ΕΤ. ζητάει την άμεση ακύρωση των εξαγγελθέντων καταστροφικών διαγωνισμών και την απόσυρση της χρηματοδότησης, ώστε να αποφευχθεί η καταστροφή μιας πολύτιμης δημόσιας υποδομής.
