Τα ελληνικά τυριά, κάποτε βασικό στοιχείο του καθημερινού τραπεζιού, μετατρέπονται πλέον σε είδος πολυτελείας. Οι καταναλωτές αντικρίζουν στα ράφια των σούπερ μάρκετ τιμές που προκαλούν σοκ, ενώ οι κτηνοτρόφοι και τα τυροκομεία δέχονται ασφυκτικές πιέσεις από το αυξημένο κόστος παραγωγής και τη μείωση των επιδοτήσεων.
Παρά το γεγονός ότι ο γενικός πληθωρισμός στη χώρα παρουσιάζει αποκλιμάκωση, οι τιμές των γαλακτοκομικών –και ειδικά των τυριών– παραμένουν στα ύψη. Για πολλούς καταναλωτές, η αγορά ενός κιλού γραβιέρας ισοδυναμεί πλέον με το μισό ημερομίσθιο, καθιστώντας την καθημερινή κατανάλωση απαγορευτική.
Ανατιμήσεις που «καίνε» το πορτοφόλι
Οι αυξήσεις στις τιμές είναι εντυπωσιακές και, σε πολλές περιπτώσεις, διψήφιες. Ένα κιλό φέτας, που το 2024 κόστιζε κατά μέσο όρο 10,9 ευρώ, το 2025 αγγίζει τα 12,2 ευρώ.
Ακόμα πιο έντονη είναι η άνοδος στη γραβιέρα, που από τα 15 ευρώ το κιλό πέρυσι, σκαρφάλωσε στα 19 ευρώ φέτος -μια αύξηση τεσσάρων ευρώ μέσα σε μόλις δώδεκα μήνες.
Ανατιμήσεις παρατηρούνται και σε άλλα είδη τυριών, με τις τιμές να διαμορφώνονται ως εξής:
- Γκούντα: από 7 € (2024) → 8,5 € (2025)
- Ένταμ: από 8 € → 9,5 €
- Κασέρι: από 14 € → 19 €
- Κεφαλογραβιέρα: από 13,5 € → 18 €
Οι τιμές αυτές καθιστούν τα ελληνικά τυριά δυσπρόσιτα για τη μέση οικογένεια, με αποτέλεσμα πολλοί καταναλωτές να στρέφονται πλέον σε φθηνότερα, εισαγόμενα προϊόντα, παρά το γεγονός ότι στερούνται τη γεύση και την ποιότητα της ελληνικής παραγωγής.
Αιτίες πίσω από την εκτίναξη των τιμών
Η αλυσίδα παραγωγής γάλακτος και τυριών βρίσκεται αντιμέτωπη με πολλαπλές πιέσεις. Οι αυξημένες τιμές στις ζωοτροφές και στην ενέργεια έχουν οδηγήσει σε μείωση της παραγωγής γάλακτος, καθώς πολλοί κτηνοτρόφοι αδυνατούν να καλύψουν τα λειτουργικά τους έξοδα.
Παράλληλα, η δημογραφική γήρανση στις αγροτικές περιοχές, σε συνδυασμό με την έλλειψη νέων ανθρώπων που επιλέγουν να ασχοληθούν με την κτηνοτροφία, δημιουργεί ένα ακόμη εμπόδιο στη διατήρηση της εγχώριας παραγωγής.
Στην πίεση αυτή προστίθεται και η μείωση των εθνικών επιδοτήσεων κατά 16% για το 2025, γεγονός που στερεί από τους παραγωγούς σημαντικούς πόρους για τη βιωσιμότητα των μονάδων τους. Οι καθυστερήσεις στις κοινοτικές αποζημιώσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ επιδεινώνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση, αφήνοντας εκατοντάδες κτηνοτρόφους χωρίς τη ρευστότητα που χρειάζονται.
Οι επιπτώσεις στην αγορά και τους καταναλωτές
Το αποτέλεσμα είναι μια αγορά που βρίσκεται σε ασφυξία: τα ράφια των σούπερ μάρκετ αδειάζουν, οι παραγωγοί βλέπουν τη ζήτηση να μειώνεται και οι καταναλωτές στρέφονται σε πιο φθηνές εναλλακτικές.
Η κατάσταση αυτή έχει δημιουργήσει έναν φαύλο κύκλο — οι υψηλές τιμές μειώνουν την κατανάλωση, η μειωμένη κατανάλωση μειώνει τα έσοδα των παραγωγών, και έτσι η παραγωγή περιορίζεται ακόμη περισσότερο, οδηγώντας σε νέες αυξήσεις.
Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες για μειώσεις τιμών σε 1.000 προϊόντα ευρείας κατανάλωσης και πρόστιμα σε δύο σούπερ μάρκετ που δεν συμμορφώθηκαν με το πλαφόν ανατιμήσεων, οι καταναλωτές δεν βλέπουν ουσιαστική διαφορά στα γαλακτοκομικά προϊόντα.
