«Ασανσέρ» η τιμή των προϊόντων που συμμετέχουν στην εθελοντική μείωση
Σύγχυση, απογοήτευση και έντονος προβληματισμός επικρατούν στους καταναλωτές, μετά την πολυδιαφημισμένη εξαγγελία της κυβέρνησης για τη «μείωση τιμών» στα ράφια των σούπερ μάρκετ. Ένα μέτρο που υποτίθεται ότι θα έβαζε φρένο στο κύμα ακρίβειας, αποδεικνύεται στην πράξη περισσότερο επικοινωνιακό τέχνασμα παρά ουσιαστική ανακούφιση των νοικοκυριών.
Κι αυτό γιατί, όπως γρήγορα διαπιστώθηκε, οι μειώσεις αφορούν σε προϊόντα που δύσκολα μπορεί κανείς να χαρακτηρίσει «πρώτης ανάγκης». Ενώ το καλάθι της νοικοκυράς παραμένει ασφυκτικά γεμάτο αυξήσεις, η λίστα των «φθηνότερων προϊόντων» θυμίζει περισσότερο προθήκη περιπτέρου ή κατάστημα ειδών καλλωπισμού.
Προσφορές της… καραμέλας και του πιγκάλ
Η επίσημη λίστα των προϊόντων που υπάγονται στο μέτρο περιλαμβάνει μειώσεις τιμής σε τρόφιμα όπως:
- γλυκά του κουταλιού,
- πασατέμπο,
- ηλιόσπορο,
- σταφίδα,
- φιστίκια,
- υποβρύχιο,
- γαριδάκια και πατατάκια,
- ινδική καρύδα τριμμένη,
- ποπ κορν,
- παστέλι,
- στραγάλια,
- τσίχλες σε διάφορες γεύσεις.
Αντίστοιχα, στις «μειώσεις» των μη τροφίμων συναντά κανείς πιγκάλ μπάνιου, ξαραχνιάστρες, σκούπες, φαράσια, φάκες για ποντίκια, πινέλα ξυρίσματος, κύπελλα βαφής μαλλιών, εργαλεία για βλεφαρίδες, σφουγγαράκια μακιγιάζ, κλάμερ, μανταλάκια και… καρβουνάκια.
Η εικόνα μιλά από μόνη της. Αντί να μειωθεί η τιμή του ψωμιού, του γάλακτος ή του ελαιόλαδου, οι πολίτες καλούνται να χαρούν για φθηνότερα ποπ κορν και μανταλάκια.
«Δεν μπορείς να μου έχεις 25 διαφορετικές τσίχλες. Είναι πράγματα χρήσιμα, δεν είναι πρώτης ανάγκης», σχολιάζει εύστοχα ο Απόστολος Ραυτόπουλος, πρόεδρος της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας, συνοψίζοντας το παράδοξο του μέτρου.
Επικοινωνιακό «ρετουσάρισμα» της ακρίβειας
Ακόμα πιο ανησυχητική είναι η διαπίστωση ότι σε αρκετά προϊόντα, οι τιμές τους σήμερα -παρά την «εθελοντική μείωση»- είναι υψηλότερες απ’ ό,τι πριν εφαρμοστεί το μέτρο.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποδεικνύουν ότι το υποτιθέμενο «κόψιμο» τιμών, δεν είναι τίποτε άλλο παρά ένα επικοινωνιακό «ρετουσάρισμα» της ακρίβειας.
- Μακαρόνια οικογενειακή συσκευασία: 2,86€ (έως 7/10) → 4,47€ (15/10) → 4,23€ (σήμερα)
- Κριθαράκι: 0,70€ → 1,38€ → 0,99€
- Αναψυκτικό 1,5 λίτρο: 1,67€ → 1,97€
- Δημητριακά: 2,49€ → 4,33€
- Σαλάμι αέρος: 9,50€/κιλό → 12,04€/κιλό
Ο ίδιος ο κ. Ραυτόπουλος παραδέχεται ότι «έχουμε δει σε πολλά προϊόντα τιμές φθηνότερες πριν μπούνε στην εθελοντική μείωση τιμής και μπήκαν στην εθελοντική μείωση με πολύ μεγάλες αυξήσεις».
Με άλλα λόγια, πριν τη «μείωση» τα προϊόντα κόστιζαν λιγότερο. Μετά τη μείωση, «ρετουσάρισμα» της ακρίβειας Μια τακτική που θυμίζει περισσότερο κόλπο βιτρίνας παρά σοβαρό μέτρο στήριξης.
Η πραγματική ακρίβεια πίσω από τη βιτρίνα των ανακοινώσεων
Η κυβέρνηση επιμένει πως οι μειώσεις είναι «εθελοντικές» και «αποτέλεσμα διαπραγμάτευσης με την αγορά». Ωστόσο, αυτή ακριβώς η εθελοντική φύση είναι και η αχίλλειος πτέρνα του μέτρου: χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, χωρίς δεσμεύσεις, χωρίς κυρώσεις.
Οι μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ διατηρούν πλήρη ελευθερία να ανεβοκατεβάζουν τις τιμές τους ανά πάσα στιγμή, δημιουργώντας ένα «ασανσέρ τιμών» που τελικά επιβαρύνει πάντα τον καταναλωτή.
Η πραγματικότητα είναι αμείλικτη: οι τιμές σε βασικά αγαθά, όπως το ψωμί, το τυρί, το ελαιόλαδο, το γάλα και τα όσπρια, παραμένουν σταθερά στα ύψη. Οι πολίτες δεν βλέπουν καμία ουσιαστική ανακούφιση στο ταμείο — μόνο μια βιτρίνα εκπτώσεων σε προϊόντα που ελάχιστα επηρεάζουν το καθημερινό τραπέζι.
Όταν το καλάθι γεμίζει αυταπάτες
Η κυβερνητική εξαγγελία περί «μειώσεων» καταλήγει να λειτουργεί ως καθρέφτης της απόστασης ανάμεσα στην κοινωνική πραγματικότητα και την πολιτική επικοινωνία.
Οι πολίτες δεν ζητούν φθηνότερες ξαραχνιάστρες και φαράσια -ζητούν να μπορούν να ψωνίσουν βασικά τρόφιμα χωρίς να υπολογίζουν το κάθε ευρώ.
Κι όσο η πολιτεία επιλέγει να απαντά με ημίμετρα και προσφορές βιτρίνας, τόσο η δυσπιστία θα βαθαίνει. Η ακρίβεια δεν αντιμετωπίζεται με επικοινωνιακές «εκπτώσεις». Αντιμετωπίζεται με πολιτική βούληση, κοινωνική ευθύνη και σεβασμό στη νοημοσύνη του καταναλωτή.
