Εφιάλτης οι φόροι, η ακρίβεια και τα χρέη. Λιγότεροι από 8 στους 10 πληρώνουν στην ώρα τους τις υποχρεώσεις τους
Μπροστά σε έναν καθημερινό και μόνιμο εφιάλτη ζουν εκατοντάδες χιλιάδες νοικοκυριά στη χώρα μας, με την ακρίβεια και τους φόρους από τη μία και τις αυξημένες ανελαστικές δαπάνες και τις συσσωρευμένες υποχρεώσεις από την άλλη να περιορίζουν τα περιθώρια αντοχών στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Για το μέσο ελληνικό νοικοκυριό το δίλημμα «φόροι ή υποχρεώσεις» δεν αποτελεί επιλογή πολιτικής, αλλά καθημερινό πρόβλημα επιβίωσης, με την εξίσωση τις περισσότερες φορές να είναι δυσεπίλυτη.
Παρά τις πιέσεις, νοικοκυριά και επιχειρήσεις συνεχίζουν να δίνουν προτεραιότητα στην έγκαιρη πληρωμή των φόρων, επιδιώκοντας να μην αφήσουν τις εκκρεμότητες να διογκωθούν. Ωστόσο, η κατάσταση αναμένεται να επιδεινωθεί περαιτέρω την ερχόμενη χρονιά, όταν η κυβέρνηση εντάξει στον νέο Προϋπολογισμό που ψήφισε πριν από μερικές ημέρες αύξηση των φορολογικών εσόδων από άμεσους και έμμεσους φόρους κατά 2,5 δισ. ευρώ.
Τα παραπάνω οδηγούν σε οικονομική ασφυξία τους πολίτες, με αποτέλεσμα να εκτοξεύονται μήνα με τον μήνα τα ληξιπρόθεσμα χρέη και το κράτος να απαντά με μπαράζ κατασχέσεων και πλειστηριασμών. Παρά τις πιέσεις, τα στοιχεία αποδεικνύουν ότι η πλειονότητα των φορολογουμένων προσπαθεί να παραμείνει συνεπής. Με βάση τα τελευταία στοιχεία της ΑΑΔΕ για το δεκάμηνο του έτους, κάτι λιγότεροι από 8 στους 10 φορολογουμένους πληρώνουν στην ώρα τους φόρους, όπως ο φόρος εισοδήματος και το ΕΝΦΙΑ.
Συγκεκριμένα:
■ Από τα 3,9 δισ. ευρώ φόρου εισοδήματος, καταβλήθηκαν εμπρόθεσμα 2,894 δισ. ευρώ, ποσοστό 74,08%.
■ Στον ΕΝΦΙΑ, η εισπραξιμότητα ανήλθε στο 78,73%, με 1,565 δισ. ευρώ να πληρώνονται εγκαίρως από τα 1,987 δισ. ευρώ που είχαν βεβαιωθεί.
Ακόμα καλύτερη εικόνα παρουσιάζουν οι επιχειρήσεις, όπου ο δείκτης συνέπειας φτάνει το 89,26%, καθώς από τα 6,245 δισ. ευρώ που έπρεπε να πληρωθούν καταβλήθηκαν στην ώρα τους 5,574 δισ. ευρώ. Αντίστοιχα, ο ΦΠΑ εμφάνισε ποσοστό συμμόρφωσης 81,58%, με το Δημόσιο να εισπράττει 14,394 δισ. ευρώ από συνολικές οφειλές 17,644 δισ. ευρώ.
Ολα τα παραπάνω εξηγούν στην πράξη και τους λόγους που η λέξη αποταμίευση αποτελεί μακρινό όνειρο για τους περισσότερους Ελληνες. Οι υποχρεώσεις, οι φόροι, τα καθημερινά έξοδα και η ακρίβεια εξαντλούν το μηνιαίο εισόδημα προτού καν τελειώσει ο μήνας. Είναι ενδεικτικό πως η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων διαθέτουν στην τράπεζα ελάχιστα ευρώ που στην καλύτερη περίπτωση υπερβαίνουν τον έναν βασικό μισθό.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία από την πρόσφατη έκθεση του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων:
■ το 71% όσων διαθέτουν τραπεζικό λογαριασμό κατέχει λιγότερα σε καταθέσεις από 1.000 ευρώ
■ το 13% των καταθετών έχει μεταξύ 1.000-5.000 ευρώ
■ το 13,7% διατηρεί 5.000-50.000 ευρώ
■ το 1,5% διαθέτει 50.000-100.000 ευρώ
■ ενώ μόλις το 0,8% έχει άνω των 100.000 ευρώ.
Το αδιέξοδο των ελληνικών νοικοκυριών δείχνει να διαιωνίζεται, καθώς η κυβέρνηση απορρίπτει κάθε σκέψη για νέες ρυθμίσεις χρεών, την ώρα που και η ίδια παραδέχεται τις σφοδρές επιπτώσεις των πληθωριστικών πιέσεων στα εισοδήματα των πολιτών. Οσο η ανάπτυξη παραμένει «στα χαρτιά» και δεν μεταφράζεται σε ουσιαστική ανακούφιση της καθημερινότητας, το δίλημμα «φόροι ή υποχρεώσεις» θα συνεχίσει να αποτελεί τον μόνιμο εφιάλτη της ελληνικής κοινωνίας.
Ανάπτυξη στα χαρτιά
Οι θετικοί μακροοικονομικοί δείκτες δεν μεταφράζονται αυτόματα σε ουσιαστική βελτίωση του διαθέσιμου εισοδήματος, καθώς η ακρίβεια, οι αυξημένες ανελαστικές δαπάνες και οι συσσωρευμένες υποχρεώσεις περιορίζουν τα περιθώρια αντοχής. Παρά τις κυβερνητικές εξαγγελίες για ισχυρή ανάπτυξη, μείωση της φορολογίας και σταδιακή αύξηση των εισοδημάτων, η οικονομική πραγματικότητα που βιώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά παραμένει εξαιρετικά απαιτητική.
Δεν είναι λίγοι οι Ελληνες φορολογούμενοι που κάθε μήνα καλούνται να επιλέξουν ποιον φόρο θα πληρώσουν, αφήνοντας άλλες υποχρεώσεις για τον επόμενο μήνα. Αυτή η επικίνδυνη «ισορροπία» είναι συνεχής, ακροβατώντας στο σχοινί των κατασχέσεων και των πλειστηριασμών, καθώς μια ληξιπρόθεσμη οφειλή σε συνδυασμό με μια έκτακτη υποχρέωση μπορεί να οδηγήσουν ανά πάσα στιγμή σε αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.
Δοκιμάζονται τα όρια αντοχής: 7,25 δισ. € οι ληξιπρόθεσμες οφειλές
Η εικόνα αυτή αντικατοπτρίζεται ξεκάθαρα στα στοιχεία της ΑΑΔΕ για τα ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο. Στο δεκάμηνο του 2025 (τα τελευταία δημοσιευμένα στοιχεία της ΑΑΔΕ) τα νέα ληξιπρόθεσμα ανήλθαν σε 7,25 δισ. ευρώ, όταν την αντίστοιχη περίοδο του 2024 είχαν διαμορφωθεί στα 5,8 δισ. ευρώ. Η αύξηση κατά 24,37% καταδεικνύει ότι ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά αδυνατούν να ανταποκριθούν εμπρόθεσμα στις φορολογικές τους υποχρεώσεις.
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικός είναι ο Οκτώβριος, ένας μήνας έντονων φορολογικών υποχρεώσεων, κατά τον οποίο δημιουργήθηκαν νέα ληξιπρόθεσμα ύψους 785 εκατ. ευρώ, έναντι 684 εκατ. ευρώ τον ίδιο μήνα του 2024. Από αυτά απλήρωτα έμειναν περίπου 40 εκατ. ευρώ φόρου εισοδήματος, πάνω από 33 εκατ. ευρώ ΦΠΑ και σχεδόν 24 εκατ. ευρώ από άλλους άμεσους φόρους. Με τα συνολικά ληξιπρόθεσμα χρέη προς το Δημόσιο να ξεπερνούν τα 112,5 δισ. ευρώ, σε αντίστοιχο μοτίβο κινούνται και οι οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΕΑΟ, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές ξεπερνούν τα 50,29 δισ. ευρώ και εμφανίζουν έντονα ανοδική τάση. Αξιοσημείωτο είναι ότι μόλις τα 29,85 δισ. ευρώ αφορούν πραγματικές οφειλές, ενώ τα υπόλοιπα 20,4 δισ. ευρώ προέρχονται από τόκους και πρόστιμα που ανατοκίζονται με ετήσιο επιτόκιο 8,5%, επιβαρύνοντας περαιτέρω όσους ήδη δυσκολεύονται.
