Η Κίνα έκανε την πρώτη του σημαντική κίνηση ως προς το Ιράν
Το σκηνικό της διεθνούς πολιτικής και ενεργειακής σκηνής φουντώνει καθώς πλησιάζει η προγραμματισμένη επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στην Κίνα, η πρώτη μετά από οκτώ χρόνια, που αναμένεται να πραγματοποιηθεί στα μέσα του μήνα (αν δεν υπάρξει νέα αναβολή). Οι συνομιλίες με τον Σι Τζινπινγκ έρχονται σε μια στιγμή που ο κόσμος βρίσκεται εν μέσω ενός «υβριδικού παγκοσμίου πολέμου», με το Περσικό Κόλπο να αποτελεί το κύριο πεδίο συγκρούσεων.
Το Σάββατο, το Πεκίνο έστειλε ένα σαφές μήνυμα, μιας και σκοπεύει να τερματίσει την εποχή των αμερικανικών κυρώσεων. Μόλις έξι ημέρες πριν, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν είχε προειδοποιήσει τον Τραμπ να αποφεύγει την πολεμική λύση στο Ιράν, ενώ το Πεκίνο αντέδρασε με μια ισχυρή άρνηση στην προσπάθεια των ΗΠΑ να επιβάλουν κυρώσεις σε κινεζικά διυλιστήρια πετρελαίου.
Ο Ινδός πρέσβης ε.τ. Μ.Κ. Bhadrakumar επισημαίνει ότι η Κίνα υποχρεώνει τα διυλιστήρια της να αγνοούν τις αμερικανικές κυρώσεις, συνδέοντας την κατάσταση γύρω από το Ιράν με τη γεωπολιτική της ενεργειακή στρατηγική. Η κίνηση αυτή απορρίπτει τους ισχυρισμούς του Τραμπ ότι οι ενέργειες της Ουάσιγκτον σχετίζονται με την αποτροπή της πυρηνικής εξάπλωσης.
Το Πεκίνο, παρακολουθώντας τις επιθέσεις του Ισραήλ κατά του Ιράν από τα τέλη Φεβρουαρίου, φαίνεται πως διακρίνει ένα ξεκάθαρο μοτίβο: οι ΗΠΑ διεκδικούν τον έλεγχο των τεράστιων ενεργειακών πόρων της Μέσης Ανατολής, με επίκεντρο το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Το μοτίβο αυτό, σύμφωνα με τον αναλυτή, ξεκινά με την κατάληψη των αποθεμάτων στη Βενεζουέλα και συνεχίζεται με το εμπάργκο στα ιρανικά λιμάνια και τις κυρώσεις.
Ενδεικτικά, η Κίνα παραμένει ο μεγαλύτερος αγοραστής ιρανικού πετρελαίου, με ποσοστό που αγγίζει το 90-91% των εξαγωγών από τις αρχές του 2026, παρά τις δυτικές κυρώσεις. Τα ανεξάρτητα κινεζικά διυλιστήρια συνεχίζουν να αγοράζουν πετρέλαιο με έκπτωση από το Ιράν, επικαλούμενα μια 25ετη στρατηγική συμφωνία. Ωστόσο, πρόσφατα, πέντε κινεζικές εταιρείες βρέθηκαν στο στόχαστρο των ΗΠΑ και τιμωρήθηκαν με κυρώσεις.
Το Πεκίνο αντέδρασε το Σάββατο, δηλώνοντας πως θα αγνοήσει τις αμερικανικές κυρώσεις, επικαλούμενο νομικά εργαλεία και το δίκαιο της χώρας του. Η κινεζική κυβέρνηση υποστηρίζει πως οι ενέργειες των ΗΠΑ παραβιάζουν το διεθνές δίκαιο και απειλούν την εθνική ασφάλεια της χώρας.
Αν και η επιβολή κυρώσεων από την Ουάσιγκτον θα ήταν επικίνδυνη, το Πεκίνο προετοιμάζεται για κάθε ενδεχόμενο, ακόμα και για την αποστολή του κινεζικού ναυτικού για την προστασία των πετρελαιοφόρων που διασχίζουν το Ιρανικό Πορθμό. Η κινεζική εφημερίδα Global Times αποδίδει την απόφαση αυτή στην ανάγκη διαφύλαξης της εθνικής κυριαρχίας και των συμφερόντων της χώρας, με το Υπουργείο Εμπορίου να αναφέρει πως η κίνηση στοχεύει στην προστασία των νόμιμων δικαιωμάτων των Κινέζων πολιτών και οργανισμών.
Την ίδια στιγμή, η Ρωσία παρακολουθεί τις εξελίξεις, αν και μέχρι τώρα διατηρεί παθητική στάση, αντιμετωπίζοντας τις αμερικανικές κυρώσεις ως πρότυπο για την ουκρανική σύγκρουση. Ο Ζελένσκι ανακοίνωσε πως οι ουκρανικές δυνάμεις έπληξαν πλοία του «σκιώδους στόλου» της Ρωσίας κοντά στο Νοβοροσίσκ, ενώ η Μόσχα γνωρίζει πως η ουκρανική δράση εξυπηρετεί τα συμφέροντα των Δυτικών.
Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια συγκυρία όπου η Κίνα διαισθάνεται ότι η πρόθεση των ΗΠΑ για το Ιράν θα μπορούσε να αποτελεί και μια παραλλαγή της «αρπαγής πετρελαίου» στη Βενεζουέλα τον Ιανουάριο, με άμεσες συνέπειες στην ενεργειακή της ασφάλεια και τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού. Τα ερωτήματα για το αν η Κίνα μπορεί να αντέξει χωρίς το Στενό του Χορμούζ παραμένουν ανοιχτά, ενώ η χώρα έχει λάβει μέτρα για να μειώσει την ενεργειακή της ευπάθεια, σύμφωνα με αναλύσεις.
Σε αυτό το τοπίο, η επόμενη κίνηση αναμένεται να είναι καθοριστική, με τις διεθνείς εξελίξεις να βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι.
