Την ώρα που η ακρίβεια εξακολουθεί να εξαντλεί τα εισοδήματα των πολιτών, τα ενοίκια παραμένουν σε δυσθεώρητα επίπεδα και το κόστος ζωής πιέζει ολοένα και περισσότερο τα ελληνικά νοικοκυριά, η κυβέρνηση προβάλλει ως σημαντική επιτυχία το πρωτογενές πλεόνασμα του κρατικού προϋπολογισμού για το πρώτο πεντάμηνο του 2026.
Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού που ανακοίνωσε το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το πρωτογενές αποτέλεσμα για την περίοδο Ιανουαρίου – Μαΐου διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 3,638 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 1,243 δισ. ευρώ. Πρόκειται για μια υπέρβαση που ξεπερνά τα 2,4 δισ. ευρώ σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό του οικονομικού επιτελείου.
Πίσω όμως από τους πανηγυρισμούς για την υπεραπόδοση των δημοσιονομικών μεγεθών, τα ίδια τα στοιχεία της ανακοίνωσης αποκαλύπτουν μια πιο σύνθετη εικόνα. Όπως παραδέχεται το υπουργείο, η πραγματική υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος περιορίζεται στα 234 εκατ. ευρώ, εφόσον αφαιρεθούν έκτακτοι παράγοντες, πρόωρες εισπράξεις και μεταθέσεις πληρωμών.
Συγκεκριμένα, στο αποτέλεσμα περιλαμβάνονται ετεροχρονισμένες πληρωμές ύψους 31 εκατ. ευρώ για εξοπλιστικά προγράμματα, 473 εκατ. ευρώ για επενδυτικές δαπάνες και 64 εκατ. ευρώ για μεταβιβαστικές πληρωμές προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης. Παράλληλα, συνυπολογίζονται 884 εκατ. ευρώ από πρόωρα έσοδα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, 574 εκατ. ευρώ από πρόωρα ταμειακά έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, καθώς και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση άδειας λειτουργίας καζίνο στο Ελληνικό.
Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στα κρατικά έσοδα. Τα καθαρά έσοδα του προϋπολογισμού ανήλθαν στα 30,203 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας υπέρβαση κατά 2,516 δισ. ευρώ έναντι του στόχου. Ωστόσο, εάν αφαιρεθούν τα ποσά ΦΠΑ που εισπράχθηκαν λόγω της παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και τα 135 εκατ. ευρώ από το καζίνο στο Ελληνικό, τα τακτικά φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 27,676 δισ. ευρώ, μόλις 258 εκατ. ευρώ ή 0,9% πάνω από τον στόχο.
Σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, το ισοζύγιο του κρατικού προϋπολογισμού εμφάνισε πλεόνασμα 91 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για έλλειμμα 2,176 δισ. ευρώ, ενώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025 είχε καταγραφεί πλεόνασμα 1,875 δισ. ευρώ. Παράλληλα, το φετινό πρωτογενές πλεόνασμα των 3,638 δισ. ευρώ παραμένει χαμηλότερο από το αντίστοιχο των 5,343 δισ. ευρώ που είχε καταγραφεί το πρώτο πεντάμηνο του 2025.
Η νέα δημοσιονομική υπεραπόδοση αναμένεται να τροφοδοτήσει εκ νέου τη συζήτηση για το κατά πόσο τα υψηλά πλεονάσματα αποτελούν πραγματικό δείκτη ευημερίας ή αν προκύπτουν από μια πολιτική που δίνει προτεραιότητα στους δημοσιονομικούς στόχους, την ώρα που η κοινωνία εξακολουθεί να σηκώνει το βάρος της ακρίβειας και της διαρκούς πίεσης στο διαθέσιμο εισόδημα.
