Με το αδιέξοδο στη σύγκρουση ΗΠΑ και Ιράν να συνεχίζεται και τις τιμές των καυσίμων να κινούνται έντονα ανοδικά, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται ότι θα αυξήσει το βασικό επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,5% την ερχόμενη Πέμπτη. Θα είναι η δεύτερη αύξηση φέτος, μετά την αντίστοιχη που έγινε τον Ιούνιο.
Μία τέτοια εξέλιξη έχει προεξοφληθεί από την αγορά, όπως φαίνεται από την πορεία του euribor – τριών μηνών και ενός μήνα – με βάση το οποίο υπολογίζεται η δόση για τα δάνεια κυμαινόμενου επιτοκίου. Το Euribor τριών μηνών διαμορφωνόταν στα μέσα της εβδομάδας στο 2,65% από 2,46% στις αρχές Αυγούστου και 2,31% στις αρχές Ιουλίου. Μικρότερη ήταν η προσαρμογή του Euribor ενός μήνα, το οποίο αυξήθηκε στο 2,30% από 2,24% και 2,20%, αντίστοιχα.
Το σήμα για τη νέα αύξηση έδωσε, όπως και τον Ιούνιο, πρώτα η Ιζαμπελ Σνάμπελ, μέλος του Εκτελεστικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, τονίζοντας ότι ο πληθωρισμός θα κινείται πιθανόν πάνω από τον στόχο του 2% για μεγάλο χρονικό διάστημα λόγω του αντίκτυπου που έχει η διαμάχη για τα Στενά του Ορμούζ στις τιμές ενέργειας, αλλά και την καλύτερη από το αναμενόμενο πορείας της οικονομίας.
Τα τελευταία στοιχεία της Eurostat έδειξαν ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη αυξήθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο σε ετήσια βάση από 2,9% τον Ιούλιο, με τον δομικό πληθωρισμό – που δεν περιλαμβάνει τις τιμές της ενέργειας και των τροφίμων – να υποχωρεί ελαφρά στο 2,4% από 2,5%. Η άποψη που επικρατεί πάντως στην κεντρική τράπεζα είναι ότι οι τιμές της ενέργειας θα επηρεάζουν όλο και περισσότερο τις τιμές και άλλων προϊόντων και υπηρεσιών, αν δεν αυξηθούν τα επιτόκια. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη (TTF), η οποία ξεπέρασε τα 70 ευρώ ανά μεγαβατώρα την περασμένη εβδομάδα, τα υψηλότερα επίπεδα από τα τέλη του 2022, όταν η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε αποκοπεί απότομα από τις προμήθειες ρωσικού αερίου.
Η τιμή του TTF στην αρχή του 2026 ανερχόταν μόλις στα 27 ευρώ, δηλαδή έχει υπερδιπλασιαστεί. Για την ΕΕ, ο αντίκτυπος στην οικονομία από την αύξηση στις τιμές του φυσικού αερίου είναι πιο σημαντικός από την άνοδο της τιμής του πετρελαίου, η οποία κυμάνθηκε την περασμένη εβδομάδα κοντά στα 95 δολάρια το βαρέλι από 60 δολάρια στην αρχή του 2026. Καθώς η πληρότητα των αποθηκών φυσικού αερίου στην ΕΕ είναι ακόμη σχετικά χαμηλή – στο 65% από 82% κατά μέσο όρο την προηγούμενη 5ετία – υπάρχει κίνδυνος να παραμείνουν οι τιμές στα σημερινά υψηλά επίπεδα ή να αυξηθούν περαιτέρω, αν δεν υπάρξει εκτόνωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή και ο χειμώνας στην Ευρώπη είναι βαρύς.
Στην προοπτική αύξησης των επιτοκίων την ερχόμενη Πέμπτη αναφέρθηκε και ο πρόεδρος της γερμανικής κεντρικής τράπεζας, Γιόαχιμ Νάγκελ. «Οι αγορές προεξοφλούν, με πιθανότητα πάνω από 95%, ότι θα αυξήσουμε τα επιτόκια στη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου και θα έλεγα ότι οι αγορές έχουν μία μάλλον καλή κατανόηση για το πώς είναι πιθανό να αντιδράσουμε σε αυτό το στάδιο», είπε ο επικεφαλής της Μπούντεσμπανκ, αποφεύγοντας να αναφερθεί σε ενδεχόμενη περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων στο μέλλον, παραπέμποντας στην πάγια θέση της ΕΚΤ ότι οι αποφάσεις θα λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία. Οι επενδυτές, πάντως, αναμένουν μία ακόμη αύξηση των επιτοκίων από τον Δεκέμβριο έως την Άνοιξη.
Η ΕΚΤ ήταν η πρώτη από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες που αύξησε τα επιτόκια, λόγω του πολέμου στο Ιράν, αλλά είναι πιθανό να την ακολουθήσει η αμερικανική κεντρική τράπεζα (Fed). Ο πρόεδρός της, Κέβιν Γουόρς, δήλωσε ότι ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ – που έτρεχε με ετήσιο ρυθμό 3,4% τον Ιούλιο – είναι υψηλός και αν δεν μειωθεί θα «έχουμε δουλειά να κάνουμε», αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα αυξηθούν τα επιτόκια. Το βασικό επιτόκιο της Fed είναι μεγαλύτερο από της ΕΚΤ και διαμορφώνεται στο εύρος 3,50% έως 3,75%.
ΑΠΕ ΜΠΕ
