Είναι σημαντικό να ακούσουμε την κλήση Του και αυτή να ενεργοποιήσει τη δική μας κλίση. Ο Χριστός δεν απευθύνθηκε ούτε απευθύνεται αφηρημένα αλλά πάντοτε προσωπικά, μοναδικά
Το Πρόσωπο του Χριστού απασχόλησε και απασχολεί διαχρονικά όλους τους ανθρώπους, καλοπροαίρετα ή κακοπροαίρετα. Προσεγγίζουν οι άνθρωποι την Υπαρξή Του και ανάλογα αποδέχονται ή απορρίπτουν την παρουσία Του και το έργο Του. Ο Χριστός, για την Ορθόδοξη Θεολογία, δεν υπήρξε απλώς ένας διδάσκαλος ηθικών κανόνων, ένας φιλόσοφος ή επαναστάτης, αλλά ο Λόγος ο ίδιος, ο οποίος με την παρουσία και τον λόγο Του αποκάλυψε τη Βασιλεία του Θεού ως τρόπο υπάρξεως.
- Από τον π. Ιακώβο Κανάκη*
Ο τρόπος με τον οποίο μιλούσε δεν ήταν ποτέ τυχαίος· είχε πάντοτε άμεση σχέση με την καρδιακή κατάσταση και την πνευματική δεκτικότητα του ακροατηρίου. Γι’ αυτό βλέπουμε μια σαφή διάκριση, όπου άλλοτε μιλούσε στον απλό κόσμο και άλλοτε στους μαθητές Του. Ομως δεν επρόκειτο για δύο διαφορετικά μηνύματα· ήταν η ίδια Βασιλεία, η ίδια αγάπη, αποκαλυπτόμενη με διαφορετικό βάθος, ύψος και ένταση.
Οταν ο Χριστός μιλούσε στον όχλο, στους απλούς ανθρώπους που Τον πλησίαζαν με απορία, αγωνία ή ακόμη και περιέργεια, χρησιμοποιούσε γλώσσα κατανοητή, εικόνες καθημερινές, παραδείγματα από τη φύση. Το βλέπουμε σαφώς στις παραβολές και τις αναφορές στον σπορέα, στην άμπελο, στον καλό ποιμένα. Ο λόγος Του έχει θέση και σκοπό την πρόσκληση.
Δεν ζητά ακόμη απόλυτη κατανόηση ή μυστική ένωση, αλλά ξυπνά τον πόθο. Σπέρνει σπόρους νοήματος στην καρδιά, οι οποίοι αργά ή γρήγορα θα κληθούν να καρποφορήσουν. Ο Χριστός δεν κρύβεται. Η ομιλία στον όχλο είναι λόγος ανοιχτός· απευθύνεται σε όλους, ακόμη και σε εκείνους που δεν είναι έτοιμοι να Τον ακολουθήσουν ως μαθητές. Είναι ο Ιδιος που προσκαλεί, που συναντά τον άνθρωπο στο σημείο όπου βρίσκεται, χωρίς να απαιτεί κάτι πέρα από την απλή, αλλά και συνειδητή αποδοχή της πρόσκλησης στο «Ελάτε και δείτε».
Μυσταγωγός
Στους μαθητές Του, όμως, ο Χριστός γίνεται μυσταγωγός, ζητά το παραπάνω. Εδώ ο λόγος Του αποκτά βάθος αποκαλυπτικό. Δεν πρόκειται πλέον για εξωτερική παραβολή, αλλά για την ερμηνεία της· για την είσοδο στο γνόφο του μυστηρίου. Ο Χριστός τούς μιλά για Σταυρό, για Πάθος αλλά και Ανάσταση και αληθινή ζωή. Μιλά για το μέγιστο γεγονός της αγάπης. Στον Μυστικό Δείπνο ο λόγος Του γίνεται απτός, γίνεται Σώμα και Αίμα. Δεν επιθυμεί μόνο από κάθε μαθητή Του να κατανοήσει, αλλά να κοινωνήσει ουσιαστικά μαζί Του, να προσφέρει όλη του την ύπαρξη. Πρόκειται για πρόσκληση σε θυσία και μαρτυρία, σε πλήρη ένωση με Εκείνον.
Στον κόσμο ο Χριστός μιλά «οικονομικά», δηλαδή με συγκατάβαση. Απλοποιεί την Ιδια αλήθεια και ζητά κατανόηση και ενστερνισμό των λεγομένων του. Καλεί σε συνοδοιπορία και αυτούς. Τελικά, όλους τους θέλει μαθητές και σε όλους επιθυμεί να αποκαλυφθεί. Παρά τη διάκριση, σε μαθητές και απλούς ανθρώπους, ο λόγος Του παραμένει ένας. Δεν υπάρχουν δύο Ευαγγέλια ούτε δύο Χριστοί, υπάρχει μία Αλήθεια. Υπάρχει μία Βασιλεία που αποκαλύπτεται «κατά μέτρο», κατά τη δύναμη πρόσληψης του καθενός, ανάλογα με την καρδιακή ετοιμότητα εκείνου που ακούει.
Ο όχλος καλείται να αφυπνιστεί και να ελκυστεί, οι δε μαθητές καλούνται να ζήσουν την αγάπη «μέχρι τέλους». Και όλοι από κοινού, είτε απλός κόσμος είτε μαθητές, βρίσκονται στον ίδιο δρόμο προς την κοινωνία με τον Θεό. Είναι σημαντικό να ακούσουμε την κλήση του Χριστού και αυτή να ενεργοποιήσει τη δική μας κλίση. Ο Χριστός δεν απευθύνθηκε ούτε απευθύνεται αφηρημένα, αλλά πάντοτε προσωπικά, μοναδικά. Ο λόγος Του είναι σχέση, είναι συνάντηση, είναι πρόσκληση σε κοινωνία. Για τον κόσμο η σχέση με τον Θεό εκφράζεται ως άνοιγμα· για τους μαθητές, ως μυστήριο και θυσία. Μα και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για τον ίδιο Θεό που γίνεται οικείος, που ανοίγει την αγκαλιά Του και προσκαλεί τον άνθρωπο να γίνει πρόσωπο σε κοινωνία με Αυτόν. Και βέβαια όποιοι τον ακολουθήσουν γίνονται, αποτελούν και είναι οικογένεια, Εκκλησία. Τελικά, το πώς θα ανταποκριθείς στο κάλεσμά Του φανερώνει και το πόσο έτοιμος είσαι να συναντήσεις το Φως, πόσο πνευματικά αγωνίστηκες να ετοιμάσεις τα μάτια σου για τη συνάντηση αυτή.
*Πρωτοσύγκελος της Ιεράς Μητροπόλεως Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως
