Η τελευταία εξαετία έχει καταγραφεί ως η θερμότερη στην παγκόσμια Ιστορία, με τον Ιούνιο του 2026 να σπάει κάθε προηγούμενο ρεκόρ υψηλών θερμοκρασιών στη δυτική Ευρώπη και ο μήνας να κατατάσσεται ως ο δεύτερος θερμότερος παγκοσμίως. Η κλιματική κρίση πλέον δεν είναι απλώς ένα σενάριο του μέλλοντος, αλλά μια καθημερινή, «καυτή» πραγματικότητα, με την άνοδο της θερμοκρασίας και τους παρατεταμένους καύσωνες να αλλάζουν ριζικά τις συνήθειες των πολιτών. Με άμεσο αντίκτυπο στο ενεργειακό σύστημα.
Η ανάγκη για εξεύρεση δροσιάς είναι ένα φαινόμενο που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι πολίτες και που μεταφράζεται σε μια άνευ προηγουμένου πίεση στα ηλεκτρικά δίκτυα. Η οικιακή κατανάλωση ενέργειας για ψύξη στην Ευρωπαϊκή Eνωση έχει διπλασιαστεί σε αυτά τα έξι χρόνια, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, με την Ελλάδα μάλιστα να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή της ενεργειακής πίεσης.
Το 2018 τα νοικοκυριά της Ε.Ε. χρησιμοποίησαν 40.500 terajoules (TJ) για ψύξη, με τα στοιχεία να καταγράφουν εντυπωσιακή αύξηση, της τάξης του 99% το 2024, καθώς το νούμερο εκτινάχθηκε στα 80.400 terajoules. Αν μάλιστα κοιτάξει κανείς ακόμη πιο πίσω, από το 2010, η άνοδος αγγίζει το ιλιγγιώδες 420% (με τα terajoules που είχαν καταγραφεί τότε να είναι 15.400 TJ)!
Αν και οι χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά ή της κεντρικής Ευρώπης, όπως η Αυστρία και η Τσεχία, καταγράφουν τεράστιες ποσοστιαίες αυξήσεις (που ξεπερνούν το 1.000% και το 244%, αντίστοιχα), αυτό συμβαίνει κυρίως επειδή άρχισαν από σχεδόν μηδενική βάση, εγκαθιστώντας κλιματιστικά για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια. Στην πραγματικότητα το πραγματικό βάρος της ενεργειακής ζήτησης συνεχίζει να σηκώνει η Μεσόγειος.
Ο ΜΕΣΟΓΕΙΑΚΟΣ ΠΥΡΗΝΑΣ
Η Ελλάδα αποτελεί μία από τις πιο ευάλωτες χώρες στην κλιματική αλλαγή και αυτό αποτυπώνεται ξεκάθαρα στα ενεργειακά της δεδομένα, κατατάσσοντας τη χώρα στην τρίτη θέση μεταξύ των κρατών-μελών της Ε.Ε. (με την Ιταλία να προηγείται μα 26.300 TJ και την Ισπανία με 14.300 TJ). Κατά την περίοδο 2018-2024, η κατανάλωση ενέργειας για ψύξη στα ελληνικά νοικοκυριά υπερδιπλασιάστηκε, καταγράφοντας συνολική ποσοστιαία αύξηση που ξεπερνά το 105%. Η κατανάλωση, δηλαδή, υπερδιπλασιάστηκε μέσα σε αυτά τα έξι χρόνια, ανεβαίνοντας από τα 5.800 terajoules στα 11.900 terajoules.
Εξετάζοντας το ποσοστό ενέργειας που καταναλώνεται για ψύξη, σε σχέση με τη συνολική ενεργειακή κατανάλωση των νοικοκυριών, η Ελλάδα εμφανίζει τιμή 7,4%, ποσοστό αισθητά υψηλότερο της Ιταλίας (2,3%) και της Ισπανίας (2,5%), αν και υπολείπεται των ιδιαίτερα υψηλών τιμών που καταγράφονται στην Κύπρο (16,0%) και τη Μάλτα (15,0%), όπου οι ανάγκες ψύξης αποτελούν ακόμα μεγαλύτερο μέρος της συνολικής οικιακής ενεργειακής κατανάλωσης.
Η ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ «ΓΕΙΤΟΝΕΣ»
Συγκρίνοντας την Ελλάδα με τις υπόλοιπες χώρες της Μεσογείου, γίνεται σαφές ότι ολόκληρος ο ευρωπαϊκός Νότος βιώνει μια κοινή μοίρα, αλλά με σημαντικές εσωτερικές διαβαθμίσεις:
– Κύπρος και Μάλτα (οι πρωταθλητές): Λόγω της γεωγραφικής τους θέσης και των ακραίων θερμοκρασιών, οι δύο νησιωτικές χώρες ηγούνται της Ευρώπης. Στην Κύπρο το 16% της οικιακής ενέργειας πηγαίνει στην ψύξη, ενώ στη Μάλτα το ποσοστό αγγίζει το 15%.
– Ιταλία (ο ενεργειακός γίγαντας): Η Ιταλία αποτελεί μια ιδιαίτερη περίπτωση. Αν και το μερίδιο της ψύξης στην οικιακή της κατανάλωση είναι 2,3%, σε απόλυτους αριθμούς η χώρα καταναλώνει 26.300 TJ, ποσότητα που αντιστοιχεί σχεδόν στο ένα τρίτο (32,7%) της συνολικής ενέργειας για ψύξη σε ολόκληρη την Ε.Ε. Η ζήτησή της αυξήθηκε κατά 193% μεταξύ 2018 και 2024, δείχνοντας ότι ακόμα και σε μια χώρα όπου το κλιματιστικό ήταν ήδη διαδεδομένο, οι ανάγκες πολλαπλασιάζονται με γεωμετρική πρόοδο.
– Ισπανία (η δεύτερη δύναμη): Με αύξηση 127% στην κατανάλωση, η Ισπανία κατέχει τη δεύτερη θέση στην Ε.Ε. σε απόλυτη κατανάλωση (14.300 TJ, δηλαδή το 17,8% του συνόλου της Ε.Ε.), ενώ το μερίδιο της ψύξης στα νοικοκυριά της βρίσκεται στο 2,5%.
– Ελλάδα vs Γαλλία: Η Ελλάδα, παρά το μικρότερο μέγεθός της, κατέχει το τρίτο υψηλότερο μερίδιο κατανάλωσης στην Ε.Ε., με 14,8%, ξεπερνώντας ακόμα και τη Γαλλία (11,8%), η οποία σημείωσε άνοδο 52%.
Ν. ΖΑΜΠ.
Απειλή για τα ηλεκτρικά δίκτυα και τις τιμές
Η ραγδαία αυτή αύξηση δεν επιβαρύνει μόνο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, αλλά δοκιμάζει σκληρά τις αντοχές των εθνικών δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Οι πρόσφατοι καύσωνες του Ιουνίου 2026 απέδειξαν τη σοβαρότητα της κατάστασης. Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας εκτινάχθηκε στα ύψη, παρασύροντας μαζί της και τις τιμές στη χονδρεμπορική αγορά.
Σύμφωναμε στοιχεία από μεγάλους Ευρωπαίους διαχειριστές, όπως ο γαλλικός RTE, κάθε άνοδος της θερμοκρασίας κατά μόλις 1°C προσθέτει αυτόματα εκατοντάδες megawatt πρόσθετης ζήτησης στο σύστημα. Κατά τις ημέρες αιχμής του καύσωνα, η λειτουργία των κλιματιστικών απαιτεί τεράστια αποθέματα ενέργειας, προκαλώντας κίνδυνο μπλακάουτ, αν δεν υπάρξει σωστός προγραμματισμός.
Για την Ελλάδα, η πρόκληση είναι διπλή. Η χώρα καλείται να διαχειριστεί την κατακόρυφη αύξηση της ζήτησης ενέργειας μέσα στο καλοκαίρι, περίοδο κατά την οποία ο τουρισμός αυξάνει κατακόρυφα τον πληθυσμό και τις ανάγκες της χώρας. Η ανάγκη για επενδύσεις σε πράσινη ενέργεια, αποθήκευση ηλεκτρικού ρεύματος και, κυρίως, στην ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων (μέσω προγραμμάτων μόνωσης και αποδοτικών συστημάτων ψύξης) καθίσταται πιο επιτακτική από ποτέ. Αν η χώρα δεν θωρακιστεί άμεσα, οι πολίτες θα βρεθούν αντιμέτωποι με ένα διπλό αδιέξοδο: είτε να πληρώνουν υπέρογκους λογαριασμούς ρεύματος είτε να μένουν απροστάτευτοι απέναντι στον καύσωνα
ΠΗΓΗ: dealnews.gr
