Σε εξαιρετικά βαρύ κλίμα για την κυβέρνηση και με την αντιπολίτευση να «ακονίζει τα μαχαίρια της», διεξάγεται από τις 11:00 στη Βουλή η προ ημερησίας διατάξεως συζήτηση για το Κράτος Δικαίου.
Η μία κρίση μετά την άλλη
Η κυβέρνηση καλείται να δώσει πειστικές εξηγήσεις για το σκάνδαλο των υποκλοπών, το οποίο πλέον λαμβάνει νέες διαστάσεις μετά την καταδίκη επιχειρηματιών για το Predator και τις ευθείες βολές του Ταλ Ντίλιαν. Ο ιδρυτής της εταιρείας που εμπορεύεται το παράνομο λογισμικό δεν δίστασε να επικαλεστεί το Watergate, στέλνοντας τροχιοδεικτικά πυρά προς το Μέγαρο Μαξίμου. Την ίδια στιγμή, η ανησυχία στο κυβερνητικό στρατόπεδο κορυφώνεται για τη στάση του Αντώνη Σαμαρά, ο οποίος ως θύμα παρακολούθησης δεν έχει αποκλείσει ακόμη και το ενδεχόμενο δικαστικών κινήσεων.
Η εικόνα της «αριστείας» δέχεται ένα ακόμα ισχυρό πλήγμα από την υπόθεση του Μακάριου Λαζαρίδη. Οι αποκαλύψεις για τον διορισμό του υφυπουργού χωρίς τα προβλεπόμενα τυπικά προσόντα σε μετακλητές θέσεις του παρελθόντος έχουν προκαλέσει «χιονοστιβάδα» αντιδράσεων. Παράλληλα, η ευρωπαϊκή εισαγγελία φέρνει στο φως το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, με τις δικογραφίες να εμπλέκουν 15 «γαλάζια» στελέχη, ορισμένα εκ των οποίων αντιμετωπίζουν κατηγορίες σε βαθμό κακουργήματος.
Μητσοτάκης εναντίον όλων
Μέσα σε αυτό το εκρηκτικό σκηνικό, ο πρωθυπουργός απέφυγε επιδεικτικά την ουσία της συζήτησης, επαναπροσδιορίζοντας το ίδιο το περιεχόμενο του Κράτους Δικαίου. Ο ίδιος έδωσε έναν «δικό του» ορισμό, σε μία προσπάθεια να μετατοπίσει τη συζήτηση μακριά από τα «καυτά» ζητήματα που έχουν τεθεί. Αντί για απαντήσεις σχετικά με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ ή την υπόθεση του πτυχίου του Μακάριου Λαζαρίδη, επέλεξε γενικόλογες αναφορές, επιβεβαιώνοντας μια πάγια τακτική αποφυγής των δύσκολων ερωτημάτων.
Από τα πρώτα λεπτά, μάλιστα, επιχείρησε να αλλάξει πλήρως το πλαίσιο της συζήτησης, υποστηρίζοντας ότι «σήμερα δεν θα έπρεπε να μιλάμε για τα θέματα του Κράτους Δικαίου», αλλά για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, την οικονομία και την ακρίβεια, φτάνοντας στο σημείο να υποστηρίξει ότι η Βουλή συζητά ζητήματα που –κατά τον ίδιο– δεν απασχολούν την κοινωνία. Με αυτόν τον τρόπο, επιχείρησε να υποβαθμίσει ευθέως την ίδια τη θεματολογία της συζήτησης.
«Σήμερα δεν θα έπρεπε να μιλάμε για τα θέματα του Κρατους Δικαίου χωρίς να υποτιμώ καθόλου τη σημασία της σημερινής συζήτησης. Θα έπρεπε να συζητούμε για τα όσα συμβαίνουν στην Ιράν, στη Μέση Ανατολή, στο Λίβανο. Θα έπρεπε να συζητούμε για την αμυντική παρουσία της Ελλάδος στην Κύπρο. Θα έπρεπε πρωτίστως να συζητούμε για τις σημαντικές, αναπόδραστες οικονομικές συνέπειες της κρίσης στην ελληνική οικονομία και το πώς μπορούν αυτές να αντιμετωπιστούν, ή τουλάχιστον… να μετριαστούν», ανέφερε και συνέχισε:
«Αντί να λοιπόν να συζητούμε αυτά σήμερα, τα οποία σας διαβεβαιώνω είναι τα θέματα τα οποία απασχολούν πρώτα και πάνω από όλα την ελληνική κοινωνία, τα ζητήματα της ακρίβειας, των ανατιμήσεων, της κατάστασης που διαμορφώνεται στην αγορά των καυσίμων, είμαστε εδώ πέρα ακόμα μια φορά για να δώσουμε απαντήσεις σε ερωτήματα τα οποία έχουν τεθεί. Αντικρούντας ξανά και ξανά παλιές και αιώνες κατηγορίες οι οποίες έχουν και διαψευτεί αλλά έχουν και κριθεί. Και επιμένω σε αυτήν την αντίφαση, τη μεγάλη αντίφαση του τι συζητούμε σήμερα εμείς στο κοινοβούλιο, τι συζητάει η ελληνική κοινωνία έξω από την αίθουσα αυτή, ποια είναι η πραγματική συγκυρία γιατί μερικές φορές έχω την εντύπωση ότι αδυνατούμε συνολικά».
«Κανείς δε θα ισχυριστεί ότι είμαστε στο σημείο που θα θέλαμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, επιχειρώντας να υιοθετήσει έναν τόνο αυτοκριτικής, ο οποίος ωστόσο συνοδεύτηκε από μια προσπάθεια ιεράρχησης των ζητημάτων.
Η μετατόπιση αυτή έγινε ακόμη πιο εμφανής όταν επιχείρησε να μεταφέρει το βάρος της συζήτησης εκτός Βουλής, λέγοντας ότι «το θέμα είναι τι συζητά η κοινωνία έξω από αυτή την αίθουσα», επαναλαμβάνοντας ότι «αδυνατούμε να διακρίνουμε τα μεγάλα και σοβαρά από τα μικρότερα», επιχειρώντας να παρουσιάσει ως δευτερεύουσες τις υποθέσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο.
Επίκληση διεθνών οργανισμών
Στον κεντρικό άξονα της ομιλίας του Κυριάκου Μητσοτάκη βρέθηκε η επίκληση διεθνών οργανισμών, όπως ο ΟΟΣΑ και ο Economist, καθώς και εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. «Ο αντικειμενικός κριτής είναι οργανισμοί που βρίσκονται έξω από τη χώρα μας», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα… συμμορφώνεται με τις ευρωπαϊκές επιταγές.
Στο ίδιο πλαίσιο, επιχείρησε να επιβάλει έναν δικό του «λειτουργικό» ορισμό του Κράτους Δικαίου, περιγράφοντάς το ως ένα σύστημα που περιλαμβάνει «μια εκλεγμένη κυβέρνηση που λειτουργεί δημοκρατικά, ένα Κοινοβούλιο που νομοθετεί, μια Δικαιοσύνη ανεξάρτητη και ένα κράτος που εξυπηρετεί τον πολίτη με διαφάνεια». Παράλληλα, επικαλέστηκε εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και διεθνείς δείκτες, όπως τον Democracy Index του Economist, για να υποστηρίξει ότι η χώρα παρουσιάζει πρόοδο.
Ωστόσο, η επιχειρηματολογία αυτή συνοδεύτηκε από μια εκτενή απαρίθμηση κυβερνητικών παρεμβάσεων, επιχειρώντας να ταυτίσει το Κράτος Δικαίου με επιμέρους διοικητικές και ψηφιακές λειτουργίες: από την επιτάχυνση στην απονομή της Δικαιοσύνης μέχρι τις ψηφιακές υπηρεσίες, τις συντάξεις, την κάρτα εργασίας και κοινωνικές πολιτικές. Μια προσέγγιση που, αντί να απαντά στις αιχμές για θεσμικές εκτροπές, μεταφέρει τη συζήτηση σε ένα γενικό αφήγημα «κρατικής αποτελεσματικότητας».
Παράλληλα, επανέφερε το επιχείρημα περί «πραγματικών προβλημάτων της κοινωνίας», φτάνοντας στο σημείο να επικαλεστεί ακόμη και ζητήματα όπως ο ψηφιακός εθισμός των ανηλίκων, υποστηρίζοντας ότι αυτά είναι που απασχολούν τους πολίτες, και όχι τα θέματα που συζητούνται στη Βουλή.