Είναι ή παριστάνει τον «τρελό» ο Αδωνις Γεωργιάδης;

«Κανέναν δεν ενδιαφέρει η Εξεταστική για τα Τέμπη». Ή το παλαιότερο, αλλά εξίσου ιστορικό: «Δεν θα αφήσω την τρόικα να μου πάρει τη δόξα για τις απολύσεις». Και μόλις προ ημερών είπε ότι «έβαλαν τη φωτιά στο Σισμανόγλειο για να πέσει ο Μητσοτάκης»…

• Γράφει ειδικός επιστήμων

Οταν ο Αδωνις Γεωργιάδης εκστομίζει τέτοιες ακραία προκλητικές δηλώσεις σε ζωντανή μετάδοση, με τα ντεσιμπέλ στο «κόκκινο» και τις τηλεοπτικές εκρήξεις να διαδέχονται η μία την άλλη, το συμπέρασμα του μέσου τηλεθεατή είναι βιαστικό. Σχεδόν ανακουφιστικό: «Εχασε την επαφή με την πραγματικότητα. Τρελάθηκε».

Λάθος. Στην υψηλή πολιτική, η ορατή παράνοια σπανίως είναι ιατρικό σύμπτωμα. Είναι στρατηγική. Αριστα εκτελεσμένη.
Για να αποκωδικοποιήσουμε την επιβίωση του υπουργού Υγείας, αφήνουμε στην άκρη την πολιτική επιστήμη. Πιάνουμε την κλινική ψυχολογία. Ο όρος-κλειδί είναι ένας: μακιαβελική ευφυΐα.

Δεν μιλάμε για δείκτη IQ. Μιλάμε για την ικανότητα ενός ατόμου να προσαρμόζεται, να χειραγωγεί και να εξαπατά, με απόλυτη συναισθηματική αποστασιοποίηση. Μοναδικός σκοπός: Η κατάκτηση και η συντήρηση της εξουσίας. Ο Αδωνις Γεωργιάδης δεν παραληρεί από απώλεια ελέγχου. Η εργαλειοποιημένη παρορμητικότητά του προκαλεί γνωστική υπερφόρτωση (cognitive overload) στον δημόσιο διάλογο. «Πουλάει τρέλα» απλώς επειδή είναι το απόλυτο όπλο αντιπερισπασμού.

Το Μοντέλο Νίξον και η «Θεωρία του Τρελού»

Η τακτική δεν είναι καινοφανής. Στα δεκαέξι χρόνια που έζησα στις Ηνωμένες Πολιτείες, αναλύοντας εκ των έσω τους μηχανισμούς της αμερικανικής πολιτικής επικοινωνίας, η περίφημη «Θεωρία του Τρελού» (Madman Theory) του Ρίτσαρντ Νίξον αποτελούσε το απόλυτο εγχειρίδιο επιβίωσης.

Ο Νίξον, ένας παγερά υπολογιστικός νους, διέρρεε σκόπιμα ότι είναι ασταθής. Ετοιμος να πατήσει το πυρηνικό κουμπί για το τίποτα. Ηθελε τον τρόμο του αντιπάλου απέναντι στο απόλυτα απρόβλεπτο.

Ο Γεωργιάδης αποτελεί την εγχώρια, επικοινωνιακή προσαρμογή αυτού του δόγματος. Στη θέση του πυρηνικού ολέθρου, εκείνος απειλεί με τηλεοπτικό όλεθρο. Εκτοξεύει τον παραλογισμό. Οι αντίπαλοι προσπαθούν απεγνωσμένα να απαντήσουν με αριθμούς και στοιχεία. Εκείνος απλώς ανατινάζει τη συζήτηση. Το αποτέλεσμα; Ο συνομιλητής σιωπά, εξουθενωμένος. Οχι από την ισχύ των επιχειρημάτων, αλλά από τον όγκο της παραδοξότητας.

Το Σύνδρομο του «Αλεξικέραυνου»: Το Παράλληλο με τον Γιαννόπουλο

Στο ελληνικό πολιτικό DNA, ο ιδεοτυπικός πρόγονος αυτής της μεθόδου είναι ένας: Ευάγγελος Γιαννόπουλος. Οξύτατος νομικός, γνώστης του βαθέος κράτους. Στις κάμερες, όμως; Γραφικός. Φωνακλάς. «Λαϊκός τιμωρός». Ηταν ένας καλοκουρδισμένος ρόλος. Και εξυπηρετούσε δύο στόχους, τους οποίους ο σημερινός υπουργός έχει πλέον τερματίσει: Το Πολιτικό Αλεξικέραυνο: Ο Γιαννόπουλος τραβούσε πάνω του όλη την τοξικότητα. Ηταν η απόλυτη ασπίδα για τον Παπανδρέου και μετέπειτα για τον Σημίτη. Σήμερα, ο Αδωνις ρίχνεται στη φωτιά για το Μέγαρο Μαξίμου. Φωνάζει τόσο δυνατά και προκλητικά, ώστε ο πρωθυπουργός να παραμένει θεσμικά άτρωτος και «κεντρώος».

Η Ασυλία της Υποτίμησης: Ο Γιαννόπουλος πουλούσε τον αυθόρμητο, παρορμητικό αντάρτη. Ο Γεωργιάδης πουλάει τον ακραίο τεχνοκράτη σε παροξυσμό. Η αντιπολίτευση, όμως, πέφτει ακριβώς στην ίδια λούμπα. Τους υποτιμά αμφότερους ως «γραφικούς».

Το Τελικό Ταμείο

Οταν οι αντίπαλοί σου σε θεωρούν ανισόρροπο, σταματούν να αναλύουν τις πολιτικές σου κινήσεις. Αναλώνονται στα ντεσιμπέλ σου. Η «τρέλα» είναι το πιο ανθεκτικό πολιτικό αλεξίσφαιρο. Οσο η κοινωνία και τα media ασχολούνται με το πώς τα λέει, κανείς δεν έχει την καθαρότητα να ελέγξει το τι ακριβώς νομοθετεί. Η ετικέτα του «τρελού» χαρίζει απόλυτη, ανεξέλεγκτη ελευθερία.

Αρκεί, πίσω από την κουρτίνα της υστερίας, να κρατάς εσύ τα σκοινιά.

ΥΓ.: Το ερώτημα που βεβαίως ερευνάται κλινικώς είναι μήπως στην περίπτωση του κ. Γεωργιάδη έχουν… κοπεί ήδη και τα σκοινιά.