Ανανεωμένο Λεξικό της Ακαδημίας με 500 νέες λέξεις

Την παρουσίαση της δεύτερης, ριζικά αναθεωρημένης και εμπλουτισμένης έκδοσης του Χρηστικού Λεξικού της Νεοελληνικής Γλώσσας διοργανώνει την Τρίτη 3 Νοεμβρίου, στις 17.30, η Ακαδημία Αθηνών, στην Αίθουσα Τελετών του ιστορικού μεγάρου της.

Στην εκδήλωση θα απευθύνουν προσφωνήσεις ο πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών Νικηφόρος Διαμαντούρος, ο γενικός γραμματέας Αντώνιος Ρεγκάκος, ο τέως πρόεδρος Μιχάλης Τιβέριος και ο τέως γενικός γραμματέας Χρήστος Ζερεφός. Την κεντρική ομιλία θα εκφωνήσει ο ακαδημαϊκός Χριστόφορος Χαραλαμπάκης, ομότιμος καθηγητής Γλωσσολογίας του ΕΚΠΑ και συντάκτης του λεξικού, ενώ θα ακολουθήσει συζήτηση.

Πρόκειται για ένα έργο δωδεκαετούς συστηματικής εργασίας, το οποίο ανανεώνει ουσιαστικά την καταγραφή της σύγχρονης ελληνικής γλώσσας. Στη νέα έκδοση προστέθηκαν περισσότερα από 500 λήμματα, που αποτυπώνουν τις επιστημονικές εξελίξεις και τις κοινωνικές αλλαγές. Ανάμεσά τους συναντά κανείς λέξεις όπως «αντιεμβολιαστής», «γαμοβάφτιση», «κορονοϊός», «κρυπτονόμισμα», «λεσβοφοβία», «ρευματοκλοπή», «υπερτουρισμός» και «χιονοκαταιγίδα».

Ο συνολικός αριθμός των λημμάτων και των συμπλόκων φτάνει περίπου τις 75.500 εγγραφές. Ενδεικτικό του εύρους της δουλειάς είναι ότι στο λήμμα «κάνω» περιλαμβάνονται επιπλέον 220 εσωτερικά λήμματα, όπως «κάνω μάθημα», «κάνω πάρτι» και «κάνω πέτρα την καρδιά μου».

Η έκδοση εισάγει σημαντικές καινοτομίες, όπως η αξιοποίηση εκτεταμένων έντυπων και ηλεκτρονικών βάσεων δεδομένων, η διπλή ορθογραφία ορισμένων λέξεων, η συστηματική αναγραφή των επιστημονικών ονομασιών ζώων και φυτών, καθώς και η αναλυτικότερη παρουσίαση της ετυμολογίας και των σημασιών. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στον υφολογικό χαρακτηρισμό των λέξεων και στη χρονολόγηση της πρώτης εμφάνισης ξένων όρων και στερεότυπων εκφράσεων.

Παράλληλα, η Ακαδημία καθιερώνει στην πράξη «Παρατηρητήριο της Γλώσσας», με στόχο την παρακολούθηση της εξέλιξης της ελληνικής, κυρίως στο λεξιλόγιο και στη σημασιολογία. Από το 2023 η ηλεκτρονική έκδοση διατίθεται δωρεάν στο κοινό, σε συνεργασία με το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας, μέσω της ιστοσελίδας christikolexiko.academyofathens.gr. Οι δύο έντυποι τόμοι πωλούνται προς 70 ευρώ, κάτω από το κόστος παραγωγής, στο βιβλιοπωλείο της Ακαδημίας, Πανεπιστημίου 25-29, με την πρακτόρευση να έχει αναλάβει ο Gutenberg.