Κριστίν Λαγκάρντ: Νέος διπλός ρόλος σε παιχνίδι χαμένο

Η σχετική φημολογία κυκλοφορούσε μήνες τώρα, αλλά προχθές, Πέμπτη, η Κριστίν Λαγκάρντ το ανακοίνωσε επίσημα: Θα αποχωρήσει από τη θέση της προέδρου της ΕΚΤ τον Φεβρουάριο, εννέα μήνες πριν από την κανονική λήξη της θητείας της.

• Από τον Βασίλη Γαλούπη

Η αποχώρησή της θα δρομολογήσει μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στην ηγεσία στα 28 χρόνια ιστορίας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ακριβώς τη στιγμή που ο πληθωρισμός γιγαντώνεται πάλι. Αλλά το γιατί παραιτήθηκε και τι ακριβώς σκοπεύει να κάνει η Λαγκάρντ στο εξής παραμένουν μυστήριο, το οποίο η ίδια φροντίζει να πυροδοτεί μέσα από επιμελώς γενικόλογες δηλώσεις.

Η Λαγκάρντ θα έχει τώρα τη δυνατότητα να συμμετάσχει στις γαλλικές εκλογές του ερχόμενου Απριλίου. Οπότε, αυτό σχεδιάζει να κάνει; «Δεν είμαι υποψήφια για τίποτα» δήλωσε την Πέμπτη στο Euronews. Προσθέτοντας: «Αλλά επιθυμώ διακαώς να προστατευτεί η Ευρώπη, να αποτελεί η Ευρώπη το πλαίσιο εντός του οποίου λειτουργούν τα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας».

Είπε ακόμα πως ελπίζει ότι θα επικρατήσει η λογική εν όψει των γαλλικών εκλογών τον Απρίλιο του 2027, υπογραμμίζοντας τη σημασία της Γαλλίας εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης. «Φυσικά, είμαι Γαλλίδα. Εχω τις δικές μου (σ.σ.: πολιτικές) απόψεις, τις οποίες κρατάω για τον εαυτό μου. Ξέρετε, στην πολιτική οκτώ μήνες ισοδυναμούν με μια αιωνιότητα. Πολλά μπορούν να συμβούν. Θα παρακολουθούμε, θα ελέγχουμε το επίπεδο του ρίσκου» είπε σιβυλλικά η Λαγκάρντ.

Οι φήμες ότι η Λαγκάρντ ενδέχεται να αποχωρήσει πρόωρα κυκλοφορούσαν εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο, πυροδοτώντας μια κούρσα διαδοχής. Πέρυσι ο Κλάους Σβαμπ, ιδρυτής του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, που στη συνέχεια αποχώρησε, δήλωσε ότι η Λαγκάρντ εξετάζει το ενδεχόμενο να αναλάβει την ηγεσία του Φόρουμ στο Νταβός.

Η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η οποία καθορίζει τη νομισματική πολιτική σε ολόκληρη την ευρωζώνη, διορίζεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Αναλυτές στα διεθνή ΜΜΕ εικάζουν τώρα ότι ο Εμανουέλ Μακρόν είναι αυτός που παρότρυνε τη Λαγκάρντ να αποχωρήσει από την ηγεσία της ΕΚΤ νωρίτερα, ώστε να μπορέσει να διοριστεί ο διάδοχός της στην Τράπεζα προτού υπάρξει η πιθανότητα εκλογής ενός «μη αρεστού» υποψηφίου στο Μέγαρο των Ηλυσίων, είτε από δεξιά είτε από αριστερά, με δυο λόγια από τα στρατόπεδα είτε Λεπέν είτε Μελανσόν.

Η χρονική συγκυρία των γαλλικών προεδρικών εκλογών και το ενδεχόμενο νίκης της Λεπέν ή κάποιου άλλου υποψηφίου απ’ το δικό της πάντα στρατόπεδο είναι ο λόγος πίσω από την παραίτηση Λαγκάρντ. Αν αποχωρήσει όσο ο πρόεδρος Μακρόν βρίσκεται ακόμη στο αξίωμά του, υποστηρίζουν αναλυτές, εκείνος θα έχει λόγο στην επιλογή του διαδόχου της.

Η Μαρίν Λεπέν θεωρείται ότι δεν τρέφει θερμά αισθήματα απέναντι στους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Κι έχει δηλώσει ότι επιθυμεί τη μείωση της γαλλικής συνεισφοράς στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Οπότε το «σύστημα» προσπαθεί να προλάβει να ακροβολιστεί καταλλήλως και να έχει ήδη «δέσει» έναν διάδοχο της αρεσκείας τους στο τιμόνι της ΕΚΤ.

Ομως, ίσως υπάρχει διπλή στόχευση στην προχθεσινή παραίτηση. Ενώ η Λαγκάρντ λέει ότι δεν θα είναι υποψήφια στις γαλλικές προεδρικές εκλογές του 2027, έχει δηλώσει ρητά ότι σκοπεύει να «διαδραματίσει ρόλο» στην προεκλογική εκστρατεία. Ποιον ρόλο, όμως, ακριβώς θα παίξει;

Ηδη με δηλώσεις της έχει αρχίσει να προϊδεάζει ότι το «κοστούμι» της υποχρεωτικής κομματικής ουδετερότητας ξαφνικά «τη στενεύει». Τα στελέχη της ΕΚΤ δεσμεύονται από αυστηρούς κανόνες που απαγορεύουν την εκδήλωση κομματικής προτίμησης. «Εχουμε υποχρέωση ουδετερότητας, σχολιάζουμε την κατάσταση εστιάζοντας μόνο στη νομισματική πολιτική», είπε η Λαγκάρντ, «κι αυτή η δέσμευση αποτελεί το τίμημα που πληρώνουμε για την ανεξαρτησία μας».

Αλλά τώρα η ίδια δεν αισθάνεται πλέον άνετα να παραμένει σιωπηλή απέναντι σε ευρύτερα πολιτικά ζητήματα, ειδικά στη χώρα της. «Με ενδιαφέρει η αλήθεια, και βλέπω ότι η αλήθεια συχνά πλήττεται ή διαψεύδεται μέσω της διαστρέβλωσης των γεγονότων» δήλωσε, χωρίς να δώσει περισσότερες διευκρινίσεις.

Είπε μόνο, αορίστως, ότι σκοπεύει να αξιοποιήσει την εμπειρία της των άνω των δύο δεκαετιών σε διεθνείς οικονομικούς και χρηματοπιστωτικούς ρόλους, επειδή έχει ακόμη πολλά να προσφέρει. «Υπάρχουν πράγματα που μπορώ να πω, το αν θα εισακουστώ ή όχι είναι άλλη ιστορία. Αισθάνομαι, ωστόσο, ότι οφείλω να τα εκφράσω, κάτι που δεν μπορώ να κάνω από την τρέχουσα θέση μου».

Δηλαδή, αποχωρώντας τον Φεβρουάριο του 2027, η Λαγκάρντ απαλλάσσεται από τους θεσμικούς κανόνες ουδετερότητας που διέπουν την Κεντρική Τράπεζα. Ακριβώς τη στιγμή που η εκλογική κούρσα στη Γαλλία θα εισέρχεται στους κρίσιμους τελικούς μήνες της. Ολα δείχνουν ότι ο νέος ρόλος της Λαγκάρντ θα είναι να ανακοπεί η εκλογική άνοδος της δεξιάς υποψήφιας Μαρίν Λεπέν.

Υπονοεί ήδη ότι σκοπεύει να εμπλακεί στην προεκλογική εκστρατεία, όμως έχει επανειλημμένα και κατηγορηματικά αποκλείσει το ενδεχόμενο να θέσει υποψηφιότητα για την προεδρία: «Δεν είμαι υποψήφια για τίποτα». Αλλά θέλει να συμμετάσχει στη διαμόρφωση του κλίματος πριν από τις εκλογές στη Γαλλία και να συμβάλει στον εγχώριο πολιτικό διάλογο. Πώς μεταφράζεται αυτό στην πράξη;

Ηδη συζητιέται έντονα ότι η Λαγκάρντ θα συνεργαστεί ή θα συμμετάσχει στην προεκλογική εκστρατεία στο πλευρό του Εντουάρ Φιλίπ, του κεντρώου υποψηφίου που κατεβαίνει ως διάδοχος του Μακρόν. Με σκοπό να γίνει το τελευταίο ανάχωμα μήπως και φρεναριστεί η Λεπέν. Το ερώτημα είναι αν η Λαγκάρντ έχει ακόμα το ειδικό βάρος, τη δυναμική και την πολιτική αξιοπιστία για κάτι τέτοιο. Ή αν πλέον είναι, όπως φαίνεται, ακόμα ένα καμένο συστημικό χαρτί στα μάτια της γαλλικής κοινής γνώμης.

ΚΡΙΣΤΙΝ ΛΑΓΚΑΡΝΤ

Πρόεδρος Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Γεννήθηκε το 1956 στο Παρίσι. Σπούδασε Εμπορικό και Εργατικό Δίκαιο. Διαθέτει μεταπτυχιακό στις Πολιτικές Επιστήμες. Μεταξύ 1981 και 2005 εργάστηκε ως δικηγόρος στην Baker McKenzie στο Παρίσι. Μεταξύ 2005 και 2011 ανέλαβε καθήκοντα στη γαλλική κυβέρνηση, μεταξύ άλλων τα υπουργεία Εξωτερικού Εμπορίου, Γεωργίας και το υπουργείο Οικονομίας, διαχειριζόμενη τη μεγάλη παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008. Από το 2011 ως το 2019 διετέλεσε γενική διευθύντρια του ΔΝΤ για δύο συνεχείς θητείες. Κατά τη διάρκεια της θητείας της διαχειρίστηκε μεταξύ άλλων την ευρωπαϊκή κρίση χρέους και τα προγράμματα στήριξης της Ελλάδας. Το 2019 έγινε πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Προχθές, Πέμπτη, ανακοίνωσε ότι θα αποχωρήσει πρόωρα από το πόστο στις 7 Φεβρουαρίου 2027.