Ο αναπλ. καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικής Μάριος Ευθυμιόπουλος και ο αντιστράτηγος ε.α. – γεωστρατηγικός αναλυτής Κωνσταντίνος Λουκόπουλος αναλύουν τις τουρκικές μεθοδεύσεις με τα «θαλάσσια πάρκα», υπογραμμίζοντας ότι η πολιτική κατευνασμού απέτυχε και απαιτείται άμεση επιχειρησιακή αποτροπή στο πεδίο.
Μάριος Ευθυμιόπουλος (αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Στρατηγικής, πρόεδρος Strategy International):
Οι χάρτες δεν είναι ποτέ πολιτικά ουδέτεροι. Οταν η Τουρκία ανακηρύσσει «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο βορειοανατολικό Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο επιχειρεί να διαμορφώσει μια νέα αντίληψη θαλάσσιας δικαιοδοσίας.
Με τις τουρκικές προεδρικές αποφάσεις της 15ης Αυγούστου 2026 δημιουργήθηκαν δύο πάρκα: το πρώτο κοντά στη Σαμοθράκη και τη Λήμνο και το δεύτερο στην περιοχή Φετιγιέ-Κας, απέναντι από το Καστελόριζο. Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι τα όριά τους δεν περιορίζονται στα τουρκικά χωρικά ύδατα. Εκτείνονται σε διεθνή ύδατα και, σύμφωνα με την επίσημη ελληνική θέση, σε περιοχές ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η κίνηση συνδέεται με τη «Γαλάζια Πατρίδα», τον τουρκικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και την αμφισβήτηση της επήρειας των ελληνικών νησιών. Η Αγκυρα διατυπώνει έναν ισχυρισμό, τον ενσωματώνει σε χάρτες και διοικητικές αποφάσεις και αργότερα επιχειρεί να τον παρουσιάσει ως υφιστάμενη «διαφορά».
Η ελληνική απάντηση δεν μπορεί να περιοριστεί σε μία ανακοίνωση. Απαιτείται η άμεση κατάθεση επίσημων χαρτών και νομικών θέσεων στην Ευρωπαϊκή Ενωση, στον ΟΗΕ και στους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς. Χρειάζονται συνεχής επιτήρηση με πλωτά μέσα, ραντάρ, δορυφορικά δεδομένα και μη επανδρωμένα συστήματα, καθώς και σαφείς κανόνες αντίδρασης απέναντι σε οποιαδήποτε απόπειρα τουρκικής αδειοδότησης, ελέγχου αλιείας ή επιβολής κανονισμών σε περιοχή ελληνικής δικαιοδοσίας.
Κωνσταντίνος Λουκόπουλος (αντιστράτηγος ε.α. – γεωστρατηγικός αναλυτής):
Η κίνηση με τους χάρτες ακουμπά την καρδιά των διεκδικήσεων της Τουρκίας.
Δεν πρέπει να μας εκπλήσσει η ενέργεια της Τουρκίας, έπειτα από αυτό που είχε πει ότι η κόκκινη γραμμή είναι τα έξι ναυτικά μίλια, καθώς σημαίνει ότι «από εκεί και πέρα κάνετε ό,τι θέλετε». Ναι μεν δεν δημιουργούνται έννομα αποτελέσματα, όπως διατείνεται η ελληνική θέση του ΥΠΕΞ, αλλά διοικητικά και λειτουργικά τετελεσμένα. Δηλαδή η Τουρκία προσπαθεί να πετύχει μια κανονιστική διεκδίκηση, να επιβάλει τη δικαιοδοσία και μετά να πάρει τη σφραγίδα για συνδιαχείριση.
Η Ελλάδα, πέρα από το αυστηρό ύφος της ανακοίνωσης, πρακτικά θα πρέπει να επικεντρώσει τις προσπάθειες και σε διπλωματικό επίπεδο με ρηματική διακοίνωση στον ΟΗΕ, παραστάσεις στο ΝΑΤΟ και την Ε.Ε., αλλά να καταστήσει σαφές ότι η Τουρκία δημιουργεί προβλήματα που άπτονται προβλημάτων ασφαλείας. Το σημαντικό είναι επί τη πράξει να έχει συνεχή παρουσία είτε με ψαράδες, είτε με ασκήσεις, είτε οτιδήποτε. Να μην ξεχνάμε ότι τη συγκεκριμένη περιοχή στο Καστελόριζο την έχει κλείσει εδώ και καιρό με διετή NAVTEX. Εν κατακλείδι, είναι μια ενέργεια που οφείλεται στην αδράνεια της ελληνικής πλευράς -προχωρήσαμε αφού καταδικαστήκαμε από την Ε.Ε.- , αλλά και στην κατευναστική στάση των τελευταίων ετών.