Η Αγκυρα βάζει ξανά μπροστά τη μηχανή των τετελεσμένων στην ανατολική Μεσόγειο, εξαπολύοντας μια νέα, απροκάλυπτη πρόκληση νότια του Καστελόριζου. Αυτήν τη φορά είναι το τουρκικό ερευνητικό σκάφος R/V TÜBİTAK MARMARA που απέπλευσε από τη Μαρμαρίδα, εισέβαλε στην ελληνική υφαλοκρηπίδα και ξεκίνησε κανονικά τη δουλειά του, εγκαινιάζοντας ακόμα έναν κύκλο θαλάσσιας πειρατείας σε βάρος της πατρίδας μας.
Μια κίνηση που έρχεται ως σαφέστατη συνέχεια της ανακήρυξης από πλευράς Αγκυρας των θαλάσσιων πάρκων, στην περιοχή που τώρα πλέει το τουρκικό ερευνητικό, και ίσως ως το βήμα πριν από την επίσημη πρεμιέρα του νομοσχεδίου της «Γαλάζιας Πατρίδας». Το άλλο θαλάσσιο πάρκο που έχει ανακηρύξει η Τουρκία είναι στη Λήμνο και τη Σαμοθράκη.
Η μεθόδευση ήταν προετοιμασμένη. Ο αναρμόδιος σταθμός της Αττάλειας εξέδωσε την παράνομη NAVTEX 0862/26, δεσμεύοντας εκτεταμένη θαλάσσια έκταση έως τις 15 Σεπτεμβρίου 2026. Η Αθήνα αντέδρασε μέσα στη νύχτα της 31ης Αυγούστου. Ο υδρογραφικός σταθμός Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού εξέδωσε την αντι-NAVTEX 1036/26, θυμίζοντας πως η Αττάλεια δεν έχει καμία απολύτως εξουσιοδότηση και ότι για έρευνες στη συγκεκριμένη υφαλοκρηπίδα απαιτείται ρητή άδεια από την Ελλάδα.
Σωστά όλα αυτά στα χαρτιά. Ομως, από πότε ένας πόλεμος NAVTEX σταμάτησε τον τουρκικό αναθεωρητισμό; Η γραφειοκρατική ανταλλαγή τηλεγραφημάτων μπορεί να καθησυχάζει τις νομικές υπηρεσίες του υπουργείου Εξωτερικών, αλλά στο Αρχιπέλαγος δεν ανακόπτει ούτε τα τουρκικά ψαράδικα, πολύ δε περισσότερο τα σκάφη που εκτελούν εντολές του καθεστώτος Ερντογάν.
Ως εκ τούτου, προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι η ελληνική κινητοποίηση εξαντλείται σε ένα πλωτό του Λιμενικού Σώματος που, σε συντονισμό με το Πολεμικό Ναυτικό, ανέλαβε ρόλο «διακριτικής σκιάς». Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Παρακολούθηση από απόσταση ασφαλείας. Με απλά λόγια, το τουρκικό πλήρωμα κάνει ανενόχλητο τη δουλειά του κι εμείς κοιτάμε με τα κιάλια.
Η συμπεριφορά εργασίας
Τα δεδομένα του συστήματος AIS -παρακολούθηση σε ζωντανό χρόνο της πλεύσης του πλοίου- αποτυπώνουν ξεκάθαρα συμπεριφορά εργασίας, όχι αθώου διάπλου. Στις 11.03 το σκάφος έπλεε με 9,5 κόμβους και πορεία 151 μοιρών. Στις 13.00 έπεσε στους 0,8 κόμβους, πρακτικά ακινητοποιημένο στη μέση του πελάγους. Στις 15.00 ανέβασε στους 9,3 κόμβους αλλάζοντας πορεία, για να ξαναπέσει στις 18.00 στον 1 κόμβο. Κανένα καράβι δεν σταματά έτσι στα ανοιχτά χωρίς λόγο. Ρίχνει όργανα στη στήλη ύδατος, μετρά θερμοκρασία και αλατότητα, και οργώνει περιοχές ανάμεσα σε Ρόδο, Καστελόριζο και Κύπρο, εκεί όπου η Τουρκία σχεδιάζει τα αυθαίρετα «θαλάσσια πάρκα» της.
Οι Τούρκοι πατούν στην ελευθερία έρευνας στα διεθνή ύδατα που προβλέπει η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) όσον αφορά τη στήλη του νερού. Το κρίσιμο ζήτημα όμως είναι αν τα όργανά τους αγγίζουν τον βυθό. Εκεί αρχίζει η απαραβίαστη ελληνική υφαλοκρηπίδα. Οποιαδήποτε πόντιση συσκευών, λήψη δειγμάτων από τον πυθμένα ή γεωφυσική εξέταση παραβιάζει ευθέως τα εθνικά μας δικαιώματα. Κι αν περιορίζεσαι στη διακριτική παρακολούθηση από μακριά, πώς ακριβώς διαπιστώνεις και πώς αποτρέπεις την παραβίαση του υπεδάφους;
Με ευχολόγια, παθητικές συνοδείες και καταγραφές συμβάντων δεν ασκείται εθνική κυριαρχία. Η Τουρκία επιχειρεί να εμπεδώσει ρόλο περιβαλλοντικού και διοικητικού ρυθμιστή μέσα σε ζώνες αδιαμφισβήτητων ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων, μετρώντας καθημερινά τις αντοχές και την πολιτική βούληση της Αθήνας. Αν η αντίδραση της χώρας απέναντι σε αυτήν τη νέα πειρατεία παραμείνει φοβική, βαφτίζοντας την παρατήρηση από σκάφος του Λιμενικού -και όχι του Πολεμικού Ναυτικού- «αντίδραση», τότε τα τετελεσμένα νοτίως του Καστελόριζου θα είναι μια οδυνηρή πραγματικότητα.