Στο Μαξίμου με ομόλογα της ExxonMobil ο Τσάφος

Σύμβουλος του Κυριάκου Μητσοτάκη σε θέματα ενέργειας και κάτοχος ομολόγων της ExxonMobil! Αυτή η ιδιόμορφη συνύπαρξη παραμένει στο επίκεντρο του δημόσιου ενδιαφέροντος, ακόμα και μετά την πρόσφατη απάντηση του Νίκου Τσάφου, βάσει της οποίας υποστήριξε ότι πούλησε τα ομόλογα λίγες ημέρες αφότου ανέλαβε υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

• Από τον Νάσο Χατζητσάκο

Αν και ο πολυδιαφημισμένος τεχνοκράτης επιχείρησε την Παρασκευή, με μια πρόχειρη κατά πολλούς δήλωση και χωρίς να παρουσιάζει τις κρίσιμες λεπτομέρειες, να κλείσει το θέμα που προκαλεί νέο πονοκέφαλο στην κυβέρνηση, το Μέγαρο Μαξίμου οφείλει να εξηγήσει πώς αντιμετωπιζόταν η επένδυση Τσάφου όσο ο ίδιος συμβούλευε τον πρωθυπουργό για την ενέργεια και ποιον είχε ενημερώσει για τα προσωπικές οικονομικές σχέσεις και τα συμφέροντά του.

Συγκεκριμένα, στην απάντηση που έδωσε πριν από δύο ημέρες ο κ. Τσάφος αναφέρει ότι αγόρασε τα ομόλογα τον Μάιο του 2017 και τα πούλησε «λίγες μέρες» αφότου ανέλαβε υπουργικά καθήκοντα. Παρέπεμψε, επίσης, σε όσα είχε πει σε τοποθέτησή του στη Βουλή φέτος, στις 9 Νοεμβρίου.

Δήλωση περιουσιας

Ωστόσο, ο κ. Τσάφος δεν δίνει συγκεκριμένη ημερομηνία πώλησης των ομολόγων. Περιορίζεται στο «λίγες μέρες αφού ανέλαβα», ενώ στο κείμενο της ανάρτησής του δεν παρατίθεται σχετικό παραστατικό. Εύλογα προκύπτει το ερώτημα: Γιατί δεν έδωσε την ακριβή ημερομηνία και ένα στοιχείο που να επιβεβαιώνει τη συναλλαγή που ισχυρίζεται; Σε κάθε περίπτωση, το ερώτημα για την προηγούμενη χρονική περίοδο, κατά τη διάρκεια της οποίας ήταν σύμβουλος του πρωθυπουργού και τα οικονομικά συμφέροντα του, παραμένει.

Τα ομόλογα της ExxonMobil με κόστος αγοράς 14.722 δολάρια και αποτίμηση 11.614 δολάρια στις 28 Φεβρουαρίου 2025, πριν από την υπουργοποίησή του, καταγράφονται στην αρχική δήλωση περιουσίας του πριν από την υπουργοποίησή του. Ο Νίκος Τσάφος, ως κάτοχος ομολόγων, είχε αυτονόητα οικονομική απαίτηση από την ExxonMobil και δικαιούνταν τους προβλεπόμενους τόκους. Η θητεία του κ. Τσάφου ως ειδικού συμβούλου Ενέργειας του πρωθυπουργού καταγράφεται στο επίσημο βιογραφικό του, στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Στο βιογραφικό του αναφέρονται, επίσης, προηγούμενες επαγγελματικές συνεργασίες με την ExxonMobil, τη Chevron και άλλους ενεργειακούς ομίλους. Και εδώ τίθεται ακόμα μία σειρά ερωτημάτων: Ποιες υποθέσεις χειριζόταν στο Μαξίμου; Είχε συμμετοχή σε εισηγήσεις ή επαφές που αφορούσαν την ExxonMobil όσο διατηρούσε την επένδυση στα ομόλογα και ποιες δικλίδες αμεροληψίας υπήρχαν;

Τα «γκρίζα σημεία» για τις ημέρες και τα έργα του δεν σταματούν εδώ. Υπάρχει και άλλος συνδυασμός ρόλων του κ. Τσάφου που απαιτεί εξηγήσεις. Για το 2024 δηλώνονται 27.888,06 ευρώ αποδοχές από την Προεδρία της Κυβέρνησης και 7.440 ευρώ από αμοιβές διοικητικού συμβουλίου της ΔΕΠΑ Εμπορίας. Ποια ακριβώς καθήκοντα ασκούσε παράλληλα;

Επίσης, στη δήλωση Τσάφου καταγράφονται ομόλογα της Exelon Generation και της Tennessee Valley Authority, όπως και το συνταξιοδοτικό αμοιβαίο Vanguard Target Retirement 2045. Πληροφορίες συνδέουν τη Vanguard (τον αμερικανικό όμιλο διαχείρισης επενδύσεων) με την Cheniere, εξαγωγέα αμερικανικού φυσικού αερίου, και τις συμφωνίες της με την Τουρκία. Τι απέγιναν τα ομόλογα αυτά και πώς εξετάστηκαν σε σχέση με τις αρμοδιότητές του;

ΕΓΚΡΙΣΗ

Για την ιστορία, η ορκωμοσία του κ. Τσάφου στο ΥΠΕΝ έγινε στις 15 Μαρτίου του 2025. Η απόφαση ανάθεσης στον υφυπουργό των συγκεκριμένων ενεργειακών αρμοδιοτήτων δημοσιεύθηκε στις 4 Απριλίου. Περίπου δύο μήνες, στις 9 Μαΐου του 2025, ο κ. Τσάφος συμμετείχε μαζί με τον Σταύρο Παπασταύρου σε συνάντηση με την ExxonMobil για τις έρευνες στην Ελλάδα. Αργότερα, στις 10 Μαρτίου του 2026, η εταιρία εισήλθε με 60% στο «Μπλοκ 2» του Ιονίου, κατόπιν υπουργικής έγκρισης.

Στις 5 Νοεμβρίου του 2026, απαντώντας στη βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας Τζώρτζια Κεφαλά, ο κ. Παπασταύρου υπερασπίστηκε την ανιδιοτέλεια του Νίκου Τσάφου και χαρακτήρισε τα ερωτήματα «άστοχα και αδόκιμα». Η υπουργική «αγιογραφία», όμως, δεν υποκαθιστά τα στοιχεία για τους ελέγχους σε σχέση με τους χειρισμούς του υφυπουργού. Σε κάθε περίπτωση, τα άρθρα 71 και 72 του νόμου 4622/2019 προβλέπουν διαδικασίες αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων, σχετικές δηλώσεις προς την Προεδρία της Κυβέρνησης και αποχή από υποθέσεις όταν επηρεάζεται η αμερόληπτη άσκηση καθηκόντων.

Τα ερωτήματα, λοιπόν, προς τον κ. Τσάφο και το Μαξίμου παραμένουν και αναζητούν απαντήσεις για λόγους δημόσιου συμφέροντος:

1. Ποια ημέρα πωλήθηκε ολόκληρη η συγκεκριμένη επένδυση στην ExxonMobil και ποιο στοιχείο επιβεβαιώνει τη συναλλαγή;

2. Τι είχε γνωστοποιηθεί για την επένδυση κατά τη θητεία του ως συμβούλου και ποιες σχετικές υποθέσεις χειρίστηκε;

3. Υποβλήθηκε η δήλωση του άρθρου 72 ως υφυπουργού και πώς αντιμετωπίστηκε ενδεχόμενη σύγκρουση;

Μπαταρίες: Οι διευκολύνσεις στους επενδυτές και η… εύλογη απορία που γεννάται

Επί της θητείας του Νίκου Τσάφου, η κυβέρνηση κατάργησε επίσης μια προθεσμία η οποία απειλούσε τους επενδυτές του τρίτου διαγωνισμού μπαταριών, με σημαντική απώλεια τραπεζικών εγγυήσεων. Ο υφυπουργός είχε υπερασπιστεί την επιλογή να μη δοθούν νωρίτερα γενναίες επιδοτήσεις, λέγοντας ότι θα είχαμε «χρυσοπληρώσει» τις μπαταρίες. Οι επενδυτές, σημειωτέον, επιλέχθηκαν για κρατική στήριξη, με προθεσμίες και εγγυήσεις για την τήρηση υποχρεώσεων. Οι μπαταρίες αποθηκεύουν ηλεκτρισμό που περισσεύει, ώστε να χρησιμοποιηθεί αργότερα. Οι όποιες καθυστερήσεις μεταθέτουν το όφελος της λειτουργίας τους.

Ετσι, με το άρθρο 47 του νόμου 5338/2026 (δημοσιεύθηκε στις 5 Οκτωβρίου) που φέρει την υπογραφή του Σταύρου Παπασταύρου, καταργήθηκε για τον τρίτο διαγωνισμό το ορόσημο της 30ής Σεπτεμβρίου του 2026 για αίτηση ενεργοποίησης ή πλήρη δήλωση ετοιμότητας. Η αλλαγή ίσχυσε αναδρομικά από τις 29 Σεπτεμβρίου. Παρέμεινε, ωστόσο, η 15η Δεκεμβρίου του 2026 για αίτηση ενεργοποίησης της σύνδεσης, διαφορετικά προβλέπεται πλήρης απώλεια της εγγύησης. Ο σύλλογος παραγωγών ΕΠΑΦΗ υπολογίζει πιθανές εισπράξεις περίπου 176 εκατ. ευρώ από εγγυήσεις με τους αρχικούς όρους και των τριών διαγωνισμών. Και τίθεται το ερώτημα: Ποιος εισηγήθηκε τη διευκόλυνση αυτή; Ο Νίκος Τσάφος; Και τελικά ποιοι ωφελήθηκαν, ποιες καθυστερήσεις οφείλονταν στους επενδυτές και τι εξασφάλισε το Δημόσιο;