Σε μια ατμόσφαιρα όπου η ιερότητα της παραδόσεως συνομιλεί με τη δύναμη της τέχνης, παρουσιάσθηκε στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο το λεύκωμα του Θεόφιλου (Φίλη) Κένταρχου, με τίτλο «Αθωνικά Αποτυπώματα. Μια εικαστική έκφραση».
Η έκδοση αποτελεί μια εικαστική καταγραφή της αθωνικής εμπειρίας του καλλιτέχνη μέσα από υδατογραφίες, που μεταφέρει όχι απλώς εικόνες μοναστηριών και μορφών, αλλά το βίωμα της παρουσίας στο Αγιον Ορος, έναν τόπο που, όπως τονίσθηκε, υπερβαίνει τη γεωγραφία και λειτουργεί ως ζωντανό μνημείο πνευματικότητας και Ιστορίας. Η εκδήλωση διοργανώθηκε από την Αποστολική Διακονία της Εκκλησίας της Ελλάδος και χαιρέτισε η αν. διευθύντρια του Μουσείου δρ Καλλιόπη Φαίδρα Καλαφάτη, η οποία υπεδέχθη το κοινό υπογραμμίζουσα «τη σημασία του διαλόγου ανάμεσα στην ιστορική κληρονομιά και τη ζωντανή εικαστική ματιά του Κερκυραίου ζωγράφου».
Στον χαιρετισμό του ο αιδεσιμολογιότατος πρωτοπρεσβύτερος Κωνσταντίνος Παπαθανασίου εξήγησε ότι για τον εκδοτικό οίκο της Αποστολικής Διακονίας η συγκεκριμένη έκδοση «δεν αποτελεί απλώς ακόμη μία έκδοση, αλλά πράξη τιμής απέναντι σε έναν εξαιρετικό καλλιτέχνη και σε έναν τόπο μοναδικό στον κόσμο, το Αγιον Ορος».
Η ατμόσφαιρα
Οι σελίδες του λευκώματος, όπως ανέφερε, «δεν επιχειρούν να “ερμηνεύσουν” το Αγιον Ορος, επιχειρούν να το αφουγκρασθούν. Και ίσως αυτή να είναι η πιο σεμνή και ουσιαστική στάσις απέναντι σε έναν τόπο που υπερβαίνει πάσα απόπειρα πλήρους αποδόσεως. Το φως που λούζει τις μονές, οι σκιές που αγκαλιάζουν τους πέτρινους όγκους, η ομίχλη που διαλύει τα περιγράμματα, η θάλασσα που καθρεφτίζει τον ουρανό, όλα αποδίδονται όχι με επιβολή, αλλά με υπαινιγμό. Και εδώ έγκειται η καλλιτεχνική σημασία του έργου αφού δεν αναπαράγει μνημεία, αλλά αποτυπώνει την ατμόσφαιρα».
Στο λεύκωμα, όπως εξήγησε η ομ. καθηγήτρια Χριστιανικής Αρχαιολογίας και Τέχνης της Θεολογικής Σχολής του ΕΚΠΑ Ιωάννα Στουφή-Πουλημένου, «μέσα από υδατογραφίες, σχέδια και κείμενα αποτυπώνεται η προσωπική του εμπειρία, η πνευματικότητα του Αθωνα και η σύνδεση πίστης, τέχνης και βιωμένου ελληνικού τοπίου, αναδεικνύοντας παράλληλα την εσωτερική αναζήτηση και τη βιωματική σχέση του καλλιτέχνη με τον μοναχισμό και την ορθόδοξη παράδοση».
Ο Θεόφιλος Κένταρχος εγεννήθη το 1934 στην Ανω Κορακιάνα Κερκύρας. Σπούδασε στην Καλλιτεχνική Σχολή της νήσου, με καθηγητή τον Αγγελο Κόντη, και συνέχισε τις εικαστικές σπουδές στο εργαστήριο ζωγραφικής του Θεόδωρου Δρόσου, στο Παρίσι και στην Ιταλία. Ετιμήθη από την Unesco και το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού για την προσφορά του στην τέχνη και στον πολιτισμό. Στο Αγιον Ορος, που επισκέφθηκε πολλές φορές, γνώρισε τη μυσταγωγία και τα μυστικά της βυζαντινής τέχνης. Ξεκίνησε σαν τοπιογράφος, για να καταλήξει «ερμηνευτής της ανθρώπινης ψυχής».
