Ενα μνημείο χαρακτηριστικό δείγμα οθωμανικής αρχιτεκτονικής του 18ου αι., στο οποίο διασώζονται και τμήματα του υστερορωμαϊκού τείχους, θα γίνει ξανά επισκέψιμο
Στην αποκατάσταση των κτιριακών καταλοίπων του Μεντρεσέ των Αθηνών, του ιστορικού διατηρητέου μνημείου στην Πλάκα, καθώς και τμημάτων του υστερορωμαϊκού τείχους που διασώζονται στο ίδιο ακίνητο, προχωρεί το υπουργείο Πολιτισμού διά της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών.
Η χρηματοδότηση του έργου, συνολικού προϋπολογισμού 1.200.000 ευρώ, καλύπτεται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Αττική» του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Τα κατάλοιπα του συγκροτήματος του Μεντρεσέ βρίσκονται επί των οδών Αιόλου και Πελοπίδα, πλησίον της Ρωμαϊκής Αγοράς. Ο Μεντρεσές ανεγέρθηκε το 1721 από τον Μεχμέτ Φαχρή και αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα οθωμανικής αρχιτεκτονικής του 18ου αιώνος. Λειτούργησε ως ιεροδιδασκαλείο έως την έναρξη της Ελληνικής Επαναστάσεως, ενώ μετά την απελευθέρωση το συγκρότημα δέχθηκε ευρείες επεμβάσεις, που αλλοίωσαν την εικόνα του. Κατά τη μετατροπή του σε φυλακή προστέθηκαν, περί τα έτη 1837-1850, νέοι χώροι και όροφος στην ανατολική πτέρυγα. Ως φυλακή λειτούργησε περίπου έως το 1896.
Στις αρχές του 20ού αιώνος το ανατολικό τμήμα του πωλήθηκε ως ανεξάρτητο και στη θέση του ανεγέρθηκε η οικία Λασάνη, που σήμερα φιλοξενεί το Μουσείο Λαϊκών Μουσικών Οργάνων. Το δυτικό τμήμα του ανασκάφηκε μερικώς το 1914, οπότε κατεδαφίστηκαν αρκετά τμήματα του Μεντρεσέ.
Η ανασκαφή αποκάλυψε τμήμα του υστερορωμαϊκού τείχους στα βόρεια του χώρου. Σήμερα σώζονται τμήματα του συγκροτήματος και ο χώρος χρησιμοποιείται ως αποθηκευτικός για τη στέγαση ενεπίγραφου και αρχιτεκτονικού υλικού από τις ανασκαφές της Ρωμαϊκής Αγοράς.
Το συγκρότημα εμφανίζει γενική εικόνα εγκατάλειψης, καθώς δεν έχουν αντιμετωπιστεί τα δομικά προβλήματα και οι εκτεταμένες οικοδομικές βλάβες, ενώ την εικόνα επιβαρύνουν περαιτέρω η παρουσία πρόχειρων στεγάστρων και η συγκέντρωση διάφορων αρχιτεκτονικών μελών και άλλων ευρημάτων στον χώρο.
«Ο Μεντρεσές των Αθηνών αποτελεί ένα μνημείο με σύνθετη και πολυεπίπεδη ιστορία» δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. «Παρά τη σημασία του, το μνημείο παρουσιάζει εκτεταμένα δομικά και οικοδομικά προβλήματα, φθορές υλικών, καθώς και δυσχέρειες ως προς την ανάδειξη και την επισκεψιμότητά του. Η σημερινή εικόνα εγκατάλειψης, σε συνδυασμό με ζητήματα ασφάλειας και προσβασιμότητας, καθιστούν αναγκαία την άμεση λήψη μέτρων προστασίας και αποκατάστασης» σημείωσε η υπουργός και προσέθεσε:
«Η υλοποίηση του έργου αναμένεται να συμβάλει καθοριστικά στην προστασία και την ανάδειξη ενός σημαντικού μνημείου στην καρδιά της Αθήνας και στη δημιουργία ενός ακόμα επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου, ο οποίος θα διευρύνει την πρόσληψη εκ μέρους του επισκέπτη της αδιάλειπτης συνέχειας της ιστορίας της πρωτεύουσας σε όλες τις χρονικές περιόδους».
