Ο ήχος από το τάλαντο στην Αθωνική Πολιτεία καλεί μοναχούς και προσκυνητές στο Καθολικό για τις ακολουθίες της Μεγάλης Πέμπτης, της Μεγάλης Παρασκευής και της Ανάστασης. Οι σκιές που τρεμοπαίζουν στο φως των κεριών, οι βυζαντινές ψαλμωδίες που αντηχούν σε πύργους, μονές και παρεκκλήσια και το τελετουργικό που παραμένει αμετάβλητο εδώ και αιώνες, δημιουργούν κατανυκτική ατμόσφαιρα που κάνει τον προσκυνητή συμμέτοχο στο Θείο Δράμα και στο θαύμα της αιώνιας ζωής.
Στα μοναστήρια του Αγίου Ορους, μετά την κορύφωση των Παθών με τη Σταύρωση και τον θάνατο του Θεανθρώπου, ξεκινούν οι ακολουθίες με τους μεγαλύτερους συμβολισμούς. Το πρωί της Μεγάλης Παρασκευής μοναχοί και πιστοί γονατίζουν μπροστά στον Εσταυρωμένο. Υστερα κατεβάζουν το σώμα του Χριστού από τον Σταυρό, το τυλίγουν σε πορφυρό πανί και το εναποθέτουν με σεβασμό στο τραπέζι που συμβολίζει τον Αγιο Τάφο.
Το βράδυ, μοναχοί και προσκυνητές επιστρέφουν στο Καθολικό, ψέλνουν τα εγκώμια της ημέρας και προσκυνούν το νεκρό σώμα του Ιησού. Εξι μοναχοί παίρνουν στα χέρια τους τον λιτό Επιτάφιο (ένα χρυσοκέντητο πορφυρό πανί) και βγαίνουν από το Καθολικό για την περιφορά γύρω από τον ναό. Στο τέλος της περιφοράς όλοι περνούν κάτω από τον Επιτάφιο, σαν να κατεβαίνουν στον Αδη μαζί με τον Χριστό.
Ο θρήνος όμως δεν κρατάει πολλές ώρες. Από το πρωί του Μεγάλου Σαββάτου οι μοναχοί φορούν λευκά άμφια και μεταφέρουν το χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης. Στη λειτουργία της πρώτης Ανάστασης ο ηγούμενος ραίνει το εκκλησίασμα με βάγια και δάφνες. Η ημέρα κυλά ήσυχα, με τους μοναχούς να περιμένουν το Αγιο Φως που θα νικήσει το σκότος. Η γενική συγχωρητική ευχή, λίγο πριν από τη λειτουργία της Ανάστασης εξαγνίζει τις ψυχές. Ο ηγούμενος, οι ψάλτες και οι χορωδίες ψέλνουν το «Χριστός Ανέστη», ενώ μετά το τέλος της ακολουθίας μοναχοί και προσκυνητές δίνουν το φιλί της αγάπης, προσκυνώντας ο καθένας έναν σταυρό και μια εικόνα στα χέρια του άλλου.
Το Πάσχα στο Αγιο Ορος δεν έχει πυροτεχνήματα, τραγούδια, χορούς, μαγειρίτσα και ψητά αρνιά. Επειτα από νηστεία 40 ημερών, οι μοναχοί συγκεντρώνονται τα ξημερώματα της Κυριακής στην τράπεζα της μονής για το πρώτο μη νηστίσιμο γεύμα, που περιλαμβάνει ψάρια, χόρτα, κόκκινα αβγά, ψωμί και κρασί. Μετά το πασχαλινό γεύμα όλοι επιστρέφουν στον ναό για την πρωινή λειτουργία. Το απόγευμα της Κυριακής το Ευαγγέλιο του Εσπερινού της Αγάπης ψάλλεται και στην ομηρική γλώσσα, ενώ τη Δευτέρα του Πάσχα ξεκινάει μια πολύωρη λιτανεία από τον ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου στις Καρυές, με τους μοναχούς από το Πρωτάτο να περνούν από κάθε κελί και σκήτη της μικρής πολιτείας των ανδρών.
