Οταν η κρίση ελλείμματος μετεξελίσσεται σε κρίση πολιτισμού και η οικονομική αποσταθεροποίηση αποσταθεροποιεί ψυχικά τους Ευρωπαίους της Μεσογείου, σε σημείο που να οδηγούνται από την ένδεια στην αυτοχειρία, τότε η ύφανση ενός δικτύου ψυχολογικής βοήθειας φαντάζει περισσότερο από αναγκαία. Στην Ιταλία, έπειτα από τα πολλαπλά κρούσματα αυτοκτονιών, μια ένωση επιχειρήσεων συγκρότησε την οργάνωση Imprese che resistono (Επιχειρήσεις που αντιστέκονται). Η οργάνωση ανέπτυξε με τη σειρά της ένα δίκτυο ψυχολογικής βοήθειας σε αρκετές περιοχές της χώρας, που απευθύνεται κυρίως σε μικρομεσαίους επιχειρηματίες και απολυμένους. Στόχος; Να προλάβουν την «αβεβαιότητα» προτού μεταμορφωθεί σε παραλογισμό. Η Κέτι Σεολίν, ψυχαναλύτρια από τη Βενετία, που μετέχει ενεργά σε αυτή την πρωτοβουλία, αναφέρει ότι «οι επιχειρηματίες νιώθουν ιδιαίτερα ντροπιασμένοι, χωρίς ελπίδα μεσοπρόθεσμα, ενώ αισθάνονται ότι δεν υπάρχει κανένας συνομιλητής στον οποίο μπορούν να απευθυνθούν για βοήθεια». «Υπάρχει συνεπώς συγκεκριμένη ανάγκη για ψυχολογική υποστήριξη, καθώς η κατάσταση επιδεινώνεται» σημειώνει ο Μάσιμο Ματσουκέλι, επιχειρηματίας στην επαρχία Βαρέζε, όπου και κυοφορήθηκε η πρωτοβουλία ψυχικής στήριξης.
Πράγματι, το φαινόμενο των λουκέτων σε επιχειρήσεις από επιχειρηματίες που πνίγονται στα χρέη και στο άγχος είναι πια καθημερινό. Το προφίλ τους δεν αναγράφει πια την επαγγελματική τους ιδιότητα, αλλά «νεόπτωχοι σε απόγνωση». Οσο για την ακριβή διάγνωση; Εχει κοινό παρανομαστή το «ψυχικό αδιέξοδο» -απόρροια του οικονομικού-, που μοιάζει να καταλήγει ολοένα και περισσότερο στην αυτοχειρία.
Αλλωστε η δυσφορία μέσα στον πολιτισμό δεν μπορεί να διαχωριστεί από τον ανθρώπινο ψυχισμό, όπως σημείωνε ο πατέρας της ψυχανάλυσης Ζίγκμουντ Φρόιντ. Πώς μπορεί λοιπόν να μη σχετίζεται η κοινωνική, πολιτική και οικονομική κρίση με την ψυχική οδύνη; Ιδίως όταν στην αλλοτινή «εύθυμη» Ιταλία η ανεργία αγγίζει πια επίπεδα ρεκόρ για τα δεδομένα της χώρας, φτάνοντας το 9,3%!
Το απόκρυφο πρόσωπο της κρίσης έχει πια αποκαλυφθεί και ονομάζεται «κύμα αυτοκτονιών». Και δεν είναι πια προνόμιο των «προλετάριων», αλλά και των μέχρι πρότινος ευκατάστατων μεσοαστών…
Δήμητρα Αθανασοπούλου
