Σαν σήμερα πριν από 71 χρόνια η Αθήνα έπεσε στα νύχια των παππούδων των σημερινών πιστωτών μας. Οι χιτλερικές ορδές εισέρχονται στην πόλη και η φρίκη στις ψυχές των Αθηναίων.
Το πρώτο μήνυμα που αποστέλλεται στον εντολέα της μεγαλύτερης τρομοκρατικής επιχείρησης όλων των εποχών έχει ως εξής:
«Προς τον Φύρερ και Καγκελάριον του Ράιχ, Βερολίνον.
» Φύρερ μου, την 27ην Απριλίου 1941 και ώραν 8.10 πρωινήν εφθάσαμεν εις Αθήνας ως πρώτα γερμανικά στρατεύματα και την 8.45 υψώσαμεν την γερμανικήν σημαίαν επί της Ακροπόλεως και του Δημαρχείου. Χάιλ μάιν Φύρερ.
» Ιλαρχος Γιάκομπι, του 10ου Συντάγματος του Βραδεμβούργου και υπολοχαγός Ελσνιτς της 6ης Ορεινής Μεραρχίας».
Μ’ αυτά τα λόγια, οι δύο αξιωματικοί της πολεμικής μηχανής των ναζί ενημερώνουν τον Αδόλφο Χίτλερ για την κατάληψη της ιστορικής πρωτεύουσας της Ευρώπης.
Αρχαιότητα και συμβολισμοί
Η σβάστικα επί της Ακροπόλεως εθεωρείτο από εκείνους τυπική και απαραίτητη επισφράγιση της νίκης και της κατοχής. Ο στιγματισμός των αρχαίων ελληνικών μνημείων με τα σύμβολα της ισχύος της βαρβαρότητας ταξιδεύει στον χρόνο, καθώς φαίνεται. Από το τηλεγράφημα των Γιάκομπι και Ελσνιτς μέχρι το εξώφυλλο του γερμανικού «Focus» με τη χυδαία παραποίηση του αγάλματος της Αφροδίτης της Μήλου μεσολάβησαν περίπου επτά δεκαετίες, οι οποίες δεν κατάφεραν να… αναβιβάσουν το πνεύμα της τευτονικής «ελίτ» από το επίπεδο του κτήνους σ’ εκείνο του ανθρώπου.
Στην ανοχύρωτη πόλη των Αθηνών επικρατεί ησυχία. Σαν τη μαύρη σιωπή που πλακώνει τα σπίτια που τα χτύπησε το θανατικό. Οι πολίτες κλειδαμπαρωμένοι, σε κατάσταση σοκ. Οι Αρχές της πόλης ετοιμάζονται να την παραδώσουν επισήμως στον κατακτητή. Η Εκκλησία, για μία επιπλέον φορά, γίνεται εμπροσθοφυλακή του εθνικού αγώνα για αξιοπρέπεια. Διά του αρχιεπισκόπου Χρυσάνθου, δίνει το παράδειγμα σε όλους τους Ελληνες. Ο Χρύσανθος αρνείται να παρευρεθεί στην τελετή παράδοσης της πόλης, που ορίστηκε να λάβει χώρα στη διασταύρωση των οδών Βασ. Σοφίας και Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Οι Ελληνες επίσημοι πήραν θέσεις σ’ ένα καφενείο απέναντι από την έπαυλη Θων, αναμένοντας τους Γερμανούς.
Την ίδια ώρα, ο εκφωνητής του Ραδιοφωνικού Σταθμού Αθηνών Κωνσταντίνος Σταυρόπουλος μετέδιδε, με δική του πρωτοβουλία, το ακόλουθο μήνυμα. Τα τελευταία λόγια ελευθερίας πριν από τη μεγάλη νύχτα της Κατοχής:
«Εδώ ελεύθεραι ακόμα Αθήναι… Ελληνες! Οι Γερμανοί εισβολείς ευρίσκονται εις τα πρόθυρα των Αθηνών. Αδέλφια! Κρατήστε καλά μέσα στην ψυχή σας το πνεύμα του μετώπου. Ο εισβολεύς εισέρχεται με όλας τας προφυλάξεις εις την έρημον πόλιν με τα κατάκλειστα σπίτια. Ελληνες! Ψηλά τις καρδιές! Προσοχή! Ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών ύστερα από λίγο δεν θα είναι ελληνικός. Θα είναι γερμανικός και θα μεταδίδει ψέματα!
Ελληνες! Μην τον ακούτε! Ο πόλεμός μας συνεχίζεται και θα συνεχισθεί μέχρι της τελικής νίκης! Ζήτω το Εθνος των Ελλήνων!»
Ακόμα και σήμερα, λίγοι είναι εκείνοι που ακούγοντας αυτά τα λόγια δεν νιώθουν ρίγη συγκίνησης κι έναν αβάσταχτο πόνο να καταλαμβάνει κάθε κύτταρο του κορμιού τους.
Οι Γερμανοί, στρατιωτικοί και μη, πίσω από τον λεκτικό φιλελληνισμό τους κρύβουν καλά τις ληστρικές προθέσεις τους και μια άκρως περιφρονητική διάθεση για τους Ελληνες. Αντιμετώπιζαν και αντιμετωπίζουν τη χώρα ως χώρο. Οι κάτοικοι (της Κατοχής και οι σημερινοί), για τους Γερμανούς, είναι μόνο κατ’ όνομα Ελληνες. Ο Ερχαρτ Κέστνερ, υπαξιωματικός της Λουφτβάφε (αεροπορία του Ράιχ), έγραφε το καλοκαίρι του 1941: «Η σύγχρονη Αθήνα είναι τερατούργημα. Συνωστισμός και τύρβη στους δρόμους, στριμωξίδι, βρισίδι. Μπουλούκια ανθρώπων κρέμονται στα τραμ. Πείνα. Επί ώρες, τρεχάλα για λίγες ντομάτες. Βαλκάνια σκέτα. Λεβαντίνοι εδώ στην Αθήνα: Κάθε άλλο παρά Ελληνες!» (πηγή: Χάγκεν Φλάισερ, καθηγητής Νεότερης Ευρωπαϊκής Ιστορίας Πανεπιστημίου Αθηνών, «Καθημερινή», 25/4/1999).
Η ειρωνεία του πράγματος είναι ότι μεταπολεμικά ο Κέστνερ έκανε καριέρα ως κορυφαίος «φιλέλληνας» συγγραφέας της Γερμανίας!
Τάφου σιωπή
Η σιωπή της σκλαβωμένης Αθήνας είναι αφόρητη για το τρίτο παιδί του Εμμανουήλ Μπενάκη και της Βιργινίας Χωρέμη. Ονομάζεται Πηνελόπη Δέλτα. Δεν αντέχει την ιδέα της σκλαβιάς της πατρίδας της. Η ψυχολογική της κατάσταση επί έτη πολλά επιβαρημένη. Είναι μαυροντυμένη από το 1912, όταν έμαθε για την ερωτική σχέση που σύναψε ο (εκτός γάμου) αγαπημένος της Ιων Δραγούμης με τη Μαρίκα Κοτοπούλη. Παίρνει δηλητήριο. Γράφει ένα σημείωμα: «Παιδιά μου, ούτε παπά, ούτε κηδεία. Παραχώστε με σε μια γωνιά του κήπου, αλλά μόνο αφού βεβαιωθείτε ότι δεν ζω πια. Φροντίστε τον πατέρα σας. Τον φιλώ σφιχτά. Π.Σ. Δέλτα». Πεθαίνει πέντε ημέρες αργότερα. Στην ταφόπετρά της χαράχτηκε μόνο μια λέξη: «Σιωπή». Η μεγάλη σιωπή της Κατοχής είχε μόλις αρχίσει…
Πηγή μαρτυριών: «Η Ιστορία της Κατοχής – Η Κατοχή στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη», εκδόσεις Μέτρον.
Παναγιώτης Λιάκος
