Με γνώμονα την ευαισθησία και τον ανθρωπισμό που χαρακτηρίζουν τον Ελληνα, η χώρα μας, αναλογικά με τον πληθυσμό της, βρισκόταν πάντοτε στις πρώτες θέσεις παγκοσμίως εκείνων που πρόσφεραν και προσφέρουν από το υστέρημά τους με μεγάλη προθυμία, προκειμένου να βοηθήσουν τους συνανθρώπους μας που έχουν πληγεί ανά τον κόσμο.
Ωστόσο, η δική μας αρωγή και σε μεγαλύτερη κλίμακα η παγκόσμια δεν επαρκούν για να λύσουν μόνιμα προβλήματα, όπως αυτό του υποσιτισμού της μαύρης ηπείρου. Ο Γιώργος Αυγερόπουλος στην εκπομπή «Εξάντας» παρουσιάζει την Πέμπτη 10 Μαΐου (ΝΕΤ, 22.00) το νέο ντοκιμαντέρ «Φιλανθρωπία, διπλωματία και business» και διερευνά τις όχι και τόσο αλτρουιστικές πτυχές ενός συστήματος, που εγκλωβίζει τα φτωχά κράτη της Αφρικής στον φαύλο κύκλο της εξάρτησης και της πείνας. Μάλιστα, το ντοκιμαντέρ αποτελεί το πρώτο στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης που θα μεταδοθεί ελεύθερα σε ανάλυση High Definition, από την ΕΡΤ HD.
Εδώ και δεκαετίες οι οθόνες μας γεμίζουν από εικόνες σκελετωμένων Αφρικανών και πάντα ο λεγόμενος αναπτυγμένος κόσμος, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, τους στέλνει βοήθεια. Τι όμως δεν γίνεται σωστά και η ήπειρος αυτή εξακολουθεί να πεινάει; Τον Ιούλιο του 2011 το Κέρας της Αφρικής επλήγη από λιμό. Πάνω από 13.000.000 άνθρωποι απειλήθηκαν από την πείνα. Η Σομαλία, η Κένυα και η Αιθιοπία βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας τρομερής ανθρωπιστικής κρίσης και τα Ηνωμένα Εθνη έκαναν έκκληση στη διεθνή κοινότητα για άμεση επισιτιστική βοήθεια. Περίπου 100.000 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Οι 29.000 ήταν παιδιά κάτω των πέντε ετών. Κι όμως, αυτή η ξηρασία είχε προβλεφθεί. Μετά τον βιβλικό λιμό που έπληξε την Αιθιοπία το ’84-’85, με 1.000.000 θύματα, η αμερικανική κυβέρνηση δημιούργησε ένα σύστημα πρόγνωσης για επικίνδυνες ξηρασίες, προκειμένου να μην επαναληφθούν ποτέ πια τέτοιες τραγωδίες στο μέλλον.
Το σύστημα αυτό ήδη από το 2010 είχε προειδοποιήσει για το τι επρόκειτο να συμβεί. Μήπως όμως η επισιτιστική βοήθεια δεν ήταν ποτέ ζήτημα απλώς ανθρωπισμού, αλλά οικονομικών και πολιτικών συσχετισμών;
Ο πρόεδρος Αϊζενχάουερ ήταν αυτός που το 1954 θέσπισε για πρώτη φορά την παροχή επισιτιστικής βοήθειας, με τον περίφημο νόμο 480. Ηταν ένας πρόσφορος τρόπος να διατεθούν τα αγροτικά πλεονάσματα των ΗΠΑ, αποτελώντας ταυτόχρονα εργαλείο οικονομικής και εξωτερικής πολιτικής. Το 1961 ο πρόεδρος Κένεντι αναγνώρισε τον νόμο ως θεμελιώδους σημασίας. Κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου, μεγάλες ποσότητες βοήθειας σε τρόφιμα κατευθύνθηκαν σε χώρες φιλικά προσκείμενες, κάτι που συνεχίζεται ως τις μέρες μας. Ο νόμος προέβλεπε ότι οι ΗΠΑ παρέχουν βοήθεια σε είδος, με προϊόντα που έχουν καλλιεργηθεί σε αμερικανικό έδαφος, το 75% των οποίων υποχρεωτικά πρέπει να μεταφερθεί από αμερικανικές ναυτιλιακές εταιρίες. Ετσι, πέρα από την εξωτερική πολιτική, η επισιτιστική βοήθεια είχε κι άλλα οφέλη στο εσωτερικό της χώρας, για τις μεγάλες αμερικάνικες εταιρίες τροφίμων και τις ναυτιλιακές εταιρίες.
Κωνσταντίνα Γαρνέλη
