Σπάνια φωτογραφικά ντοκουμέντα από την ακμαία και κοσμοπολίτικη Σμύρνη αλλά και οικογενειακά κειμήλια που σώθηκαν από την ολοκληρωτική καταστροφή όταν οι ιδιοκτήτες τα έβαλαν άρον άρον στα λιγοστά υπάρχοντά τους την ώρα που εγκατέλειπαν τη γενέτειρα τους για να έρθουν στην Ελλάδα.
Με αφορμή την συμπλήρωση των 90 ετών από την καταστροφή της μικρασιατικής πόλης η Ενωση Σμυρναίων, σε συνεργασία με την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία της Ελλάδος, εκθέτει πολύτιμο υλικό από τις συλλογές της υπενθυμίζοντάς μας τον σπουδαίο ρόλο που έπαιξε η περιοχή αυτή στη διαμόρφωση του σύγχρονου ελληνικού γίγνεσθαι.
Βιβλία, εφημερίδες, περιοδικά, φωτογραφίες, ζωγραφικά πορτρέτα βγαίνουν από τα ντουλάπια των ιδιοκτητών τους για να πάρουν τη θέση τους στις προθήκες του Εθνικού Ιστορικού Μουσείου, στο πλαίσιο της μεγάλης παρουσίασης που φέρει τον τίτλο «Η Σμύρνη των Ελλήνων» και θα διαρκέσει έως τα τέλη Αυγούστου. Χαρακτηριστικό μάλιστα είναι ότι, εκτός από τα αντικείμενα που προέρχονται από τις συλλογές της Ενώσεως Σμυρναίων, η έκθεση συμπληρώνεται με σπάνια ντοκουμέντα του Ιστορικού Μουσείου.
Τα πρώτα εκθέματα που συναντά ο επισκέπτης είναι χαρακτικά της Σμύρνης, έργα Ευρωπαίων περιηγητών του 19ου αιώνα ή παλιότερων εποχών που δείχνουν την κοσμοπολίτικη όψη της ελληνικής πόλης. Ακολουθούν εικόνες της καθημερινής ζωής, φωτογραφίες από το λιμάνι, τα στενοσόκακα αλλά και σπίτια Μικρασιατών. «Επισκεπτόμαστε ευκατάστατες ελληνικές οικογένειες. Αντικρίζουμε τα μέλη τους, όπως έχουν αποδοθεί από ζωγράφους ή φωτογράφους, τα παρακολουθούμε στον κήπο, σε γιορτές ντυμένα με τα καλά τους και βλέπουμε αντικείμενα οικιακής ή προσωπικής χρήσης» ανέφερε χαρακτηριστικά στον λόγο του κατά τα εγκαίνια της έκθεσης ο αντιπρόεδρος της Ενωσις Σμυρναίων Φαίδων Παπαθεοδώρου.
Φωτογραφίες σχολείων και μαθητών, κανονισμοί λειτουργίας, σχολικά εγχειρίδια καθώς και απολυτήρια εκτίθενται σε μια προσπάθεια να γίνει κατανοητός ο ηγετικός ρόλος της εκπαίδευσης στην πνευματική κυριαρχία του ελληνισμού. Σε αυτή την ενότητα φιλοξενείται και το γραφείο, η πολυθρόνα και τα προσωπικά είδη του Αδαμάντιου Κοραή, του σπουδαίου Ελληνα που γεννήθηκε στη Σμύρνη και συνέβαλλε δυναμικά στη διαμόρφωση της παιδείας στην πόλη.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η παρουσίαση θρησκευτικών βιβλίων αλλά και κειμηλίων όπου ο φιλήστωρ επισκέπτης θα μπορεί να δει τα αρχιερατικά άμφια του μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσοστόμου.
Το κοινό θα έχει ακόμη την ευκαιρία να δει από κοντά σημαντικά έγγραφα και έντυπα από τη δράση της Ελληνικής Διοίκησης αλλά και φωτογραφίες του κορυφαίου Ελληνα επιστήμονα Κωνσταντίνου Καραθεοδωρή, ο οποίος ίδρυσε το πανεπιστήμιο της Σμύρνης. Επιπλέον, εκτίθενται ελληνικές σημαίες από δημόσια κτίρια, η στολή και τα προσωπικά αντικείμενα του αρχιστράτηγου Λεωνίδα Παρασκευόπουλου.
Τα τραγικά γεγονότα του Σεπτεμβρίου του 1922 αποτυπώνονται μέσα από σπάνιες φωτογραφικές λήψεις, την παρουσίαση του τελευταίου φύλλου της ιστορικής εφημερίδας «Αμάλθεια» αλλά και την έκθεση στο κοινό ενός συγκλονιστικού αποσπάσματος από το ημερολόγιο Αμερικανού ναύτη που βρέθηκε εκείνη την εποχή στη Σμύρνη.
Η περιήγηση ολοκληρώνεται με φωτογραφίες του Σμυρνιού Γεωργίου Σεφέρη που καλύπτουν όλο το φάσμα του βίου του: από την εποχή που, νήπιο ακόμη, έπαιζε στην παραλία των Βουρλών, μέχρι και την πάνδημη κηδεία του στην Αθήνα.
Οπως μας επισήμανε και ο κ. Παπαθεοδώρου, απώτερος στόχος της «Σμύρνης των Ελλήνων» είναι να καταστεί σαφές ότι η δημιουργία του Μουσείου Μικρασιατικού Ελληνισμού είναι επιτακτική ανάγκη. «Ηρθε η ώρα να γίνει πραγματικότητα το Μουσείο του Ελληνισμού της Ανατολής που εδώ και μισό αιώνα διεκδικεί η Ενωση Σμυρναίων και άλλοι μικρασιατικοί, ανατολικοθρακιώτικοι και ποντιακοί φορείς. Θέλουμε ένα ζωντανό Μουσείο» ανέφερε ο ίδιος, τονίζοντας ότι πολλά από τα αντικείμενα των συλλογών της Ενωσης χρειάζονται συντήρηση.
Info: Η έκθεση με τίτλο «Η Σμύρνη των Ελλήνων» θα διαρκέσει έως τις 26 Αυγούστου στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, στο Μέγαρο της Παλιάς Βουλής.
Γιώτα Βαζούρα
