Η «κόκα των φτωχών» που κάνει θραύση τους τελευταίους μήνες στις πιάτσες των ναρκωτικών της Αθήνας προκαλεί σοβαρές παρενέργειες στους χρήστες και… πονοκέφαλο στους ειδικούς, που ανησυχούν για τις επιπτώσεις της χρήσης της στον γενικό πληθυσμό. Η «σίσα» είναι ένας τύπος κρυσταλλικής μεθαμφεταμίνης που παρασκευάζεται από την ανάμειξη διεγερτικών ουσιών με αιθανόλη, αιθυλική αλκοόλη, χλωρίνη, ακόμα και υγρά μπαταρίας. Πωλείται στην τιμή των 2-3 ευρώ/δόση και προτιμάται από χιλιάδες χρήστες, έναντι της πιο ακριβής ηρωίνης.
Η «σίσα», από την περσική λέξη «shishe» που σημαίνει γυαλί και χρησιμοποιείται για την περιγραφή του ναργιλέ στις αραβικές χώρες, εμφανίστηκε στις «πιάτσες» της πρωτεύουσας στις αρχές του 2011 και διακινείται κυρίως από Αφρικανούς, Ρώσους και Κούρδους. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα επικίνδυνη ναρκωτική ουσία, αραβικής προέλευσης, που προσλαμβάνεται με ενδοφλέβια χρήση και ξεκίνησε το ευρωπαϊκό «ταξίδι» της από την Αθήνα.
«Από τις 141 νέες ουσίες που έχουν εντοπιστεί στην Ευρώπη, η “σίσα” είναι η πρώτη που… επέλεξε την Ελλάδα για να πρωτοεμφανιστεί στον ευρωπαϊκό χώρο. Συνήθως, οι ουσίες ξεκινούν από την Ολλανδία, τη Δανία ή την Αγγλία και έρχονται αργότερα στη χώρα μας» λέει η επιστημονική υπεύθυνη του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης & Πληροφόρησης για τα Ναρκωτικά και την Τοξικομανία (ΕΚΤΕΠΝ) Μανίνα Τερζίδου.
Από τα στοιχεία που έχουν συγκεντρώσει το ΕΚΤΕΠΝ και το Κέντρο Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων (ΚΕΘΕΑ), φαίνεται ότι η ουσία είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στην Αθήνα, όπου η συντριπτική πλειονότητα των χρηστών γνωρίζουν την ύπαρξή της ή την έχουν δοκιμάσει έστω για μία φορά. Στην υπόλοιπη χώρα, η χρήση της δεν είναι διαδεδομένη. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του ΚΕΘΕΑ σε 148 χρήστες σε πιάτσες της Αθήνας, το 95,3% των χρηστών γνωρίζουν τι είναι η «σίσα» και το 65,5% την έχουν χρησιμοποιήσει.
Σε ερώτηση για τις παρενέργειες που προκαλεί η ουσία, οι χρήστες απάντησαν ότι έχει διεγερτική δράση, προκαλεί απώλεια βάρους, αϋπνία, επιθετικότητα, νευρικότητα και διάθεση για σεξουαλική δραστηριότητα. «Δεν μπορείς να κοιμηθείς και να φας, βρίζεις, ξεφεύγεις, έχεις μανία να χτυπήσεις και να κλέψεις, δημιουργεί ψευδαισθήσεις, διαλύει το μυαλό» είναι κάποια από τα σχόλια των χρηστών.
Αναλύσεις που έγιναν στο Γενικό Χημείο του Κράτους σε έξι δείγματα που κατασχέθηκαν στην περιοχή των Εξαρχείων δείχνουν ότι η «σίσα» μπορεί να παρασκευαστεί εύκολα σε τοπικά εργαστήρια, απαλλαγμένη από το κόστος παραγωγής των φυσικών ουσιών και τις δυσκολίες εισαγωγής ή εξαγωγής τους. Δεν είναι όμως απολύτως σαφές ποιες ουσίες περιέχει, καθώς, όπως αναφέρει η κυρία Τερζίδου, «λόγω περικοπών, μειωμένου προσωπικού και προϋπολογισμού και περιορισμένου εξοπλισμού, δεν μπορούν να γίνουν οι απαραίτητες αναλύσεις».
Οι ερευνητές φοβούνται και πιθανή σύνδεση της «σίσα» με την αύξηση που παρατηρείται το τελευταίο διάστημα στα κρούσματα του AIDS στις τάξεις των τοξικομανών. «Τα κρούσματα έχουν οκταπλασιαστεί και υπάρχει υπόνοια ότι η διεγερτική δράση της ουσίας διαμορφώνει μια τάση σεξουαλικής δραστηριότητας χωρίς καμία προφύλαξη» λέει ο υπεύθυνος του τμήματος Ερευνας του ΚΕΘΕΑ Γεράσιμος Παπαναστασάτος.
Στις πιάτσες της Αθήνας έχει εμφανιστεί εδώ και λίγο καιρό και μια δεύτερη φτηνή (5-7 ευρώ/δόση) ναρκωτική ουσία, το «τάι», που, σύμφωνα με τις πρώτες ενδείξεις, είναι μια παραλλαγή της ταϊλανδέζικης ηρωίνης. Σημαντική αύξηση παρατηρείται και στη χρήση οπίου ή μειγμάτων οπίου με κατεργασμένη κάνναβη. «Η οικονομική κρίση περιορίζει δραστικά τη δυνατότητα των χρηστών να αγοράσουν τη δόση τους, κάνει πιο εύκολη τη στροφή σε νέες ουσίες και χαλαρώνει το αίσθημα της επιβίωσης» προσθέτει ο κ. Παπαναστασάτος.
Η εξάπλωση της χρήσης των νέου τύπου ναρκωτικών δυσκολεύει σημαντικά και το έργο των θεραπευτών. «Η οικονομική κρίση φέρνει πολυφαρμακία. Παλαιότερα υπήρχε μια κύρια ουσίας χρήσης, η ηρωίνη, για παράδειγμα. Αυτό πλέον δεν ισχύει, οι χρήστες χρησιμοποιούν όποια ουσία βρουν, αρκεί να είναι φτηνή. Αυτό το γεγονός δημιουργεί δυσκολίες στην αντιμετώπιση της εξάρτησης» σημειώνει ο Δημήτρης Υφαντής, από το τμήμα Ερευνας στις Εξαρτήσεις του «18 Ανω».
