Φοράνε τις στολές τους, φορτώνονται στην πλάτη τις μπουκάλες τους και βουτάνε στα βαθιά, κυνηγώντας τα… φαντάσματα των ανθρώπινων δραστηριοτήτων που μεταμορφώνουν σε σκηνικό τρόμου τον βυθό της θάλασσας, ακόμα και στις πιο ειδυλλιακές παραλίες. Οι υποβρύχιες ανασκαφές τους έχουν φέρει στο φως… χαμένες Ατλαντίδες, ανακαλύπτοντας «νοικοκυριά» ολόκληρα κάτω από τα βαθυγάλαζα νερά των ελληνικών ακτών. Οι Υδροναύτες, εθελοντές αυτοδύτες, «οργώνουν» τους ελληνικούς βυθούς, «ψαρεύουν» τα απορρίμματα της ντροπής και δίνουν πάλι ζωή σε υποθαλάσσιες «γειτονιές» που κυριολεκτικά ασφυκτιούν.
Οι εικόνες καταστροφής με τις οποίες έρχονταν αντιμέτωποι διαρκώς οι αυτοδύτες δεν ήταν ένα φορτίο που ούτε ήθελαν ούτε μπορούσαν να διαχειριστούν μόνοι τους. Εχοντας πίσω τους πολυετή καταδυτική εμπειρία, αποφάσισαν, λοιπόν, πριν από περίπου δύο χρόνια να μοιραστούν τις ανησυχίες τους με το κοινωνικό σύνολο, και ιδρύοντας τους Υδροναύτες, να εντάξουν τους απλούς πολίτες στο έργο της απορρύπανσης.
Ο στόχος
Βασικός σκοπός της εθελοντικής, μη κυβερνητικής μη κερδοσκοπικής οργάνωσης, όπως εξηγεί ο κ. Παναγιώτης Τασιαδάμης, εκ των ιδρυτών, ήταν από την πρώτη στιγμή η ευαισθητοποίηση όσο το δυνατόν μεγαλύτερου αριθμού πολιτών σχετικά με τη ρύπανση των βυθών, ώστε να μειωθούν οι ολέθριες επιπτώσεις της. «Το να πραγματοποιήσουμε έναν καθαρισμό σε μια περιοχή πια δεν έχει νόημα. Αυτό που επιδιώκουμε στις δράσεις μας είναι να συμμετέχουν και οι τοπικοί φορείς με εθελοντές, ούτως ώστε οι καθαρισμοί να έχουν όσο το δυνατόν πιο ανοιχτό χαρακτήρα και να πλαισιώνονται από παράλληλες εκδηλώσεις, όπως προβολές ντοκιμαντέρ και εκπαιδευτικές δράσεις για παιδιά» εξηγεί ο αυτοδύτης. Η ενθουσιώδης συμμετοχή των μαθητών, μάλιστα, δίνει μεγάλη ελπίδα στους Υδροναύτες. «Σε συνεργασία με σχολεία έχουμε πραγματοποιήσει δράσεις, στις οποίες τα παιδιά κατέγραφαν όσα βγάζαμε από τη θάλασσα και στη συνέχεια αφαιρούσαν τους μικροοργανισμούς που ζουν πάνω στα αντικείμενα, ώστε να τους επιστρέψουμε στον βυθό όπου ανήκουν», σημειώνει ο κ. Τασιαδάμης.
Κάλαμος, Ωρωπός, Βουλιαγμένη, Λαύριο, αλλά και εκτός Αττικής, Ηλεία, Κρήτη και πρόσφατα Πάτμος είναι ορισμένες μόνο από τις περιοχές που φρόντισαν με τις εθελοντικές υπηρεσίες τους οι Υδροναύτες. Μετρώντας 150 μέλη σε ολόκληρη την Ελλάδα και δύο παραρτήματα σε Κρήτη και Ηλεία, οι άγρυπνοι φρουροί των βυθών οικοδομούν σιγά σιγά «τείχος» προστασίας της θαλάσσιας ζωής, επενδύοντας στην αφοσίωση των δυτών. Με όση αγάπη, όμως, κι αν προσφέρουν το έργο τους, ο δρόμος δεν είναι στρωμένος με ροδοπέταλα για εκείνους. «Το μόνιμο εμπόδιο που συναντούμε είναι οι λιμενικές αρχές, που δεν επιτρέπουν την κατάδυση σε όσους δεν διαθέτουν επαγγελματική άδεια δύτη. Εμείς είμαστε όλοι αυτοδύτες, δηλαδή ερασιτέχνες, οπότε σε πολλές περιοχές αντιμετωπίζουμε πρόβλημα» εξηγεί ο κ. Τασιαδάμης και προσθέτει: «Η πιο λυπηρή όμως αντιξοότητα που αντιμετωπίζουμε είναι οι περιπτώσεις στις οποίες τα σκουπίδια έχουν δημιουργήσει πολλαπλές στρώσεις στον πυθμένα, οπότε μετακινώντας ένα αντικείμενο το ίζημα που σηκώνεται θολώνει τελείως τα νερά και χάνουμε κάθε ορατότητα».
Βραβευμένοι
Με περισσότερα από 20 χρόνια καταδυτικής εμπειρίας, ο Παναγιώτης Τασιαδάμης αρνείται να δει επαγγελματικά την αγαπημένη του ενασχόληση. «Οι περισσότεροι Υδροναύτες είμαστε εργαζόμενοι, και μάλιστα σκληρά, σε άσχετους με τη θάλασσα επαγγελματικούς χώρους. Προσπαθούμε, όμως, να δημιουργήσουμε χρόνο για να ασχοληθούμε με την κατάδυση και πολύ περισσότερο με τον εθελοντισμό».
Το έργο των Υδροναυτών κατάφερε να ξεχωρίσει από τους πέντε κιόλας μήνες λειτουργίας τους και να βραβευτεί από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Οι Νησίδες Ποιότητας, ο διαγωνισμός που πραγματοποιείται κάθε δύο χρόνια από την Κοινωνία των Πολιτών, διακρίνοντας οργανώσεις για το εθελοντικό τους έργο, τίμησαν τους αυτοδύτες για την προσφορά στο ελληνικό περιβάλλον.
Στην ερώτηση «ποιοι ρυπαίνουν τις θάλασσες» η απάντηση του κ. Τασιαδάμη είναι σαφής: «Οι επαγγελματίες, οι χρήστες σκαφών αναψυχής και όλοι εμείς. Αυτό που δεν συνειδητοποιούμε είναι ότι μια πράξη απερισκεψίας, όπως το να πετάξουμε ένα τσίγκινο κουτάκι στη θάλασσα, θα διαρκέσει για πάρα πολλά χρόνια και θα επιστρέφει κάθε μέρα στο πιάτο μας μέσω της τροφικής αλυσίδας».
Τα ευρήματα της καταδυτικής εμπειρίας τους προκαλούν σίγουρα έκπληξη. Μοτοσικλέτες, μπαταρίες μηχανών, ψυγεία, πλυντήρια, τηλεοράσεις, είδη οικιακής χρήσης, καροτσάκια του σούπερ μάρκετ, λάστιχα αυτοκινήτων, αλιευτικά εργαλεία, δίχτυα, ως και μία ραπτομηχανή έχουν ανασύρει οι φρουροί των βυθών στη στεριά, ανακουφίζοντας προσωρινά την κατάσταση.
«Ειδικά τα δίχτυα, όσο κι αν δεν το φανταζόμαστε, προκαλούν τρομακτική ζημιά στο οικοσύστημα, γιατί ταξιδεύοντας μέσα στο νερό σκοτώνουν πολλά ψάρια και άλλους οργανισμούς, ενώ όταν κατακαθίσουν στον πυθμένα, νεκρώνουν ολόκληρη την έκταση που σκεπάζουν και συνήθως μιλάμε για πολλά τετραγωνικά μέτρα» εξηγεί ο αυτοδύτης.
Η Βραζιλιάνα που συμμετέχει ενεργά
Η Βασιλική Ροντρίγκες γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Αθήνα από γονείς Βραζιλιάνους. Η ενασχόληση της με την κατάδυση και τους Υδροναύτες προέκυψε εντελώς τυχαία και σήμερα είναι ένα από τα πιο ενεργά μέλη. «Αγόρασα από κάποιο site προσφορών κουπόνια για μαθήματα κατάδυσης γιατί ήθελα να ασχοληθώ με κάτι νέο και συναρπαστικό. Είχα την τύχη να εκπαιδευτώ από τον Παναγιώτη, ο οποίος με έβαλε αμέσως στο νόημα του εθελοντισμού και από τότε έγινα εγώ η αλλαγή που επιζητούσα. Σηκώθηκα από τον καναπέ μου και προσφέρω με τον δικό μου τρόπο σε κάτι πολύ σημαντικό» αναφέρει η αυτοδύτρια.
Χρυσάνθη Λαμπροπούλου
