Πλατεία Τσιρογιάννη ώρα μηδέν. Από εκεί βλέπει κανείς τον Λευκό Πύργο σε απόσταση αναπνοής χωρίς να τον απομυθοποιεί, τα αυτοκίνητα να αδειάζουν και να γεμίζουν τη λεωφόρο Νίκης λεπτό παρά λεπτό και τον κόσμο να μπαινοβγαίνει στα αστικά λεωφορεία με άτακτο τρόπο. Από εκεί αντλεί κανείς διάσπαρτες εικόνες της πόλης. Τις κοινωνικές της όψεις… από τους άστεγους που βρίσκουν καταφύγιο στα φιλόξενα παγκάκια. Τις όμορφες συνήθειες… από τους εραστές του καλού φαγητού και του απολαυστικού καφέ. Τις χθεσινές καταβολές… από τα κτίρια που στέκουν επιβλητικά με δεκάδες ιστορίες και δράσεις στο ενεργητικό τους, όπως το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, η Λέσχη Αξιωματικών, η αίθουσα «Αλέξανδρος» που ανήκει στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Ανάμεσα στο αισιόδοξο πράσινο της πλατείας, η Ιστορία μετράει στα δάχτυλα κάθε σημαντική στιγμή της. Το παλιό «Ντορέ», που πρώτο έδωσε ταυτότητα στο μέρος και σήμερα συγκαταλέγεται στα πιο κλασικά στέκια για φαγητό με νεολανσαρισμένο brand «Ζύθος Ντορέ», ντυμένο με τα λευκά του τραπεζομάντιλα. Και δίπλα του το «Oval» -κάποτε «Ωμέγα»- που άλλαξε κάμποσες φορές επιχειρηματικά χέρια, αλλά εδώ και αρκετά χρόνια βρίσκεται στα highlights της Θεσσαλονίκης για ποτό και καφέ, χωρίς διακριτό ηλικιακό όριο. Εκεί γίνονται συχνά συνεντεύξεις Τύπου των μεγαλύτερων θεατρικών θιάσων που έρχονται από την πρωτεύουσα. Στη σειρά και το «Cardu», που σέρνει τρανή φήμη, καθώς πέρασε από πολλά στάδια ως χώρος. Πρώτα ως «Ζαχαροπλαστείο Ρωξάνη» από τα καλύτερα της πόλης κι ύστερα ως εστιατόριο, μετά σημείο για φαγητό self-service, έπειτα καφενείο. Πάντως σήμερα όλα του τα ποτά συνοδεύονται από αλμυρές λιχουδιές, ενισχύοντας το παραδοσιακό ελληνικό εθιμοτυπικό που θέλει το αλκοόλ παρέα με τον μεζέ του.
Εμεινε ατόφιο
Ανοιξε το 1975 και είναι το μοναδικό κομμάτι της πλατείας Τσιρογιάννη που έμεινε ατόφιο στον χρόνο, με ελάχιστες παρεμβάσεις. Ο ιδιοκτήτης του Κώστας Θεοδωρίδης, που θα έβγαινε σε σύνταξη προ διετίας, προτίμησε να συνεχίσει με τον δίσκο του καφετζή και να υποδέχεται τον κόσμο. Οι αναμνήσεις είναι πολλές. Θυμάται τον πιο παράξενο πελάτη του, που του ζήτησε δέκα μπουκαλάκια νερό, κατόπιν συνταγής γιατρού, αν και οι ιδιοτροπίες δεν τον ενοχλούν. Αναγνωρίζει μάλιστα ότι ο ρόλος του δεν είναι μόνο να ψήνει τον καφέ και να τον σερβίρει, αλλά έχει και στοιχεία από έναν φακίρη ψυχολόγο. Δεν μπορεί να ξεχάσει τις αμέτρητες φωνές και την καζούρα πάνω από την πράσινη τσόχα. Πρέφα και μπουρλότο, αλλά ποτέ με λεφτά. Παλιά έρχονταν και γυναίκες για να παίξουν καμιά παρτίδα κουν καν, όμως αυτά πάνε, πέρασαν. Οσο για τη γειτονιά; «Εδώ είμαστε μια οικογένεια όλοι. Για να επιβιώσεις πρέπει ο ένας να στηρίζει τον άλλον» αναφέρει ο κ. Θεοδωρίδης. Το κατώφλι του παραδοσιακού καφενέ με το χαρακτηριστικό όνομα έχουν διαβεί πολλοί επίσημοι. «Οσο γινόταν το Φεστιβάλ Κινηματογράφου στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, η Τσιρογιάννη ήταν ένα μεγάλο πανηγύρι, ήταν ο κεντρικότερος δρόμος της Θεσσαλονίκης. Κι από δω περνούσαν όλοι… και ο Κατράκης και ο Διαμαντόπουλος». Κι αν ο χρόνος κυλάει σαν νερό και η επιλεκτική μνήμη επιτρέπει χώρο μόνο για τα καλά στιγμιότυπα, ο βετεράνος καφετζής λυπάται που δεν υπάρχει πια στην Τσιρογιάννη η γνωστή «Ραψωδία», αλλά χαίρεται συνάμα για τη νέα άφιξη του εστιατορίου «Μόλυβος ever green» που προσέθεσε διατροφική μαγεία στην πλατεία.
Ελένη Σκάρπου
