Τι κι αν το θερμόμετρο δεν λέει να ξεκολλήσει από τους 35-37 βαθμούς Κελσίου, οι καταναλωτές με άδειο πορτοφόλι από τα απανωτά χαράτσια της εφορίας έχουν αρχίσει να σκέφτονται πόσο θα τους κοστίσει να ζεσταθούν εν όψει χειμώνα.
Δεδομένου ότι από τις 15 Οκτωβρίου οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης (ΕΦΚ) σε πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης εξισώνονται στο 80% του σημερινού ύψους του ΕΦΚ του πετρελαίου κίνησης, με συνέπεια η τιμή του πρώτου να φτάσει στο 1,4 ευρώ το λίτρο (κατ’ ελάχιστο), η ανησυχία των νοικοκυριών μόνο πρώιμη δεν μπορεί να χαρακτηριστεί.
Ακόμη και οι διαβεβαιώσεις της κυβέρνησης ότι θα υπάρξει μέριμνα έγκαιρα, ώστε να καταβληθεί επίδομα θέρμανσης στους δικαιούχους μέσα από διαδικασίες που θα βασίζονται σε γεωγραφικά, οικονομικά και κοινωνικά κριτήρια, δεν κάμπτουν τον προβληματισμό των καταναλωτών, καθώς σκέπτονται ότι με τους φόρους που πρέπει να πληρώσουν και τους μισθούς (όσοι έχουν) στα τάρταρα, το όποιο επίδομα (αν τους περιλαμβάνει), δεν θα αρκεί!
Αλλωστε το κονδύλι ύψους 120.000.000 ευρώ για την καταβολή επιδόματος θέρμανσης που έχει το υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει να εγκριθεί από την τρόικα, πράγμα λίαν αμφίβολο. Επιπλέον, σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα, στον εκτελούμενο Προϋπολογισμό δεν έχει προβλεφθεί πίστωση για τη χορήγηση του επιδόματος. Γεγονός που σημαίνει ότι η καταβολή του επιδόματος αρχές Οκτώβρη μάλλον είναι ανέφικτη και θα μετατεθεί χρονικά.
Το σχέδιο
Στην περίπτωση που η τρόικα εγκρίνει το κονδύλι ενός τέτοιου προγράμματος επιδότησης της θέρμανσης μέσω του υπουργείου Οικονομικών, η κυβέρνηση εξετάζει το ενδεχόμενο να χορηγείται με τους λογαριασμούς της ΔΕΗ.
Πιο αναλυτικά, το σχέδιο της κυβέρνησης για τη χορήγηση του επιδόματος προβλέπει:
– Να χωριστεί η χώρα σε τρεις κλιματολογικούς τομείς (π.χ. βόρειος, κεντρικός, νότιος) και κάθε τομέας σε τρεις υψομετρικές ζώνες (π.χ. 0–100 μ., 101–300 μ., 301 μ. και άνω), ενώ θα οριστεί συντελεστής βαρύτητας αυξανόμενος ανάλογα με τη ζώνη και τον τομέα.
– Να γίνει κοστολόγηση της μέσης κατανάλωσης πετρελαίου σε κάθε κλιματολογικό τομέα και υψομετρική ζώνη, λαμβάνοντας υπόψη τη μέση θερμοκρασία της τελευταίας δεκαετίας.
– Να ληφθεί υπόψη ως επαρκής χώρος στέγασης ανά άτομο τα 35 τ.μ., που συνεπάγεται 140 τ.μ. για μια τυπική τετραμελή οικογένεια. Στην παραμετροποίηση θα υπάρξουν και κοινωνικά κριτήρια για πολύτεκνους, τρίτεκνους, ανέργους, μονογονεϊκές οικογένειες, άτομα με αναπηρία και υπερήλικες.
– Να είναι εφικτή επιπλέον πίστωση στο τέλος της χειμερινής περιόδου στην περίπτωση που καταγραφεί αρνητική απόκλιση θερμοκρασίας από τον μέσο όρο.
Στη λογική των συγκεκριμένων παραμέτρων, το σχέδιο προβλέπει ότι την 1η Οκτωβρίου κάθε έτους θα πιστώνεται στον λογαριασμό της ΔΕΗ κάθε ακινήτου κύριας κατοικίας το ποσό που αντιστοιχεί στον υπολογιζόμενο φόρο για την αναγκαία ποσότητα πετρελαίου. Ετσι επιτυγχάνεται ο στόχος κάθε νοικοκυριό να προμηθεύεται το αναγκαίο πετρέλαιο για τη θέρμανσή του, χωρίς στην πραγματικότητα να επιβαρύνεται από την εξομοίωση του φόρου. Ταυτόχρονα όμως, σύμφωνα με το σχέδιο της κυβέρνησης, επιτυγχάνεται μείωση της δημόσιας δαπάνης, περιορισμός της φοροδιαφυγής και του λαθρεμπορίου στον χώρο του πετρελαίου, ενώ απομακρύνεται το ενδεχόμενο ενεργειακής ένδειας από μια μεγάλη μερίδα ευπαθών ομάδων.
Οι ενστάσεις
Εκτός από τις ενστάσεις της τρόικας που προτιμά το κονδύλι των 120.000.000 ευρώ για το επίδομα θέρμανσης να διατεθεί απευθείας στο πακέτο των 11,5 δισ. ευρώ, προσκόμματα θέτουν και οι εκπρόσωποι της Ε.Ε., καθότι μια τέτοια κίνηση δρα ανταγωνιστικά στο πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας (το περίφημο «Εξοικονομώ κατ’ οίκον»), το οποίο συνεχίζει να «τρέχει» στη χώρα μας, χρηματοδοτούμενο από τις Βρυξέλλες.
Εξίσου προβληματισμένοι είναι πάντως και οι άνθρωποι της αγοράς για το πόσες πιθανότητες έχει η υλοποίηση στην πράξη τέτοιων εξαγγελιών, μια και τα τελευταία 15 χρόνια πάμπολλες φορές έγιναν παρόμοιες ανακοινώσεις χωρίς ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Από την πλευρά της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ), ωστόσο, έχει επισημανθεί ότι αν δεν τηρηθούν τα υπεσχημένα και δεν δοθεί επίδομα θέρμανσης έγκαιρα και πριν από τις 15/10/2012, ο κλάδος θα εναντιωθεί στην εξίσωση των φόρων και θα επανεξετάσει τη συμμετοχή του στη διανομή του πετρελαίου. Η ΠΟΠΕΚ θεωρεί απαραίτητη προϋπόθεση προκειμένου να γίνει αποδεκτή η εξίσωση των φόρων να συνοδευτεί από την καταβολή επιδόματος θέρμανσης και μάλιστα προκαταβολικά, στην έναρξη της περιόδου θέρμανσης, δηλαδή στις αρχές Οκτωβρίου.
Εναλλακτικές λύσεις
Προσπαθώντας να αποφύγουν τον «εφιάλτη» του πετρελαίου θέρμανσης, ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά στρέφονται ήδη από τώρα σε εναλλακτικές λύσεις, προκειμένου να εξοικονομήσουν χρήματα που άλλωστε δεν τους περισσεύουν.
Ηδη κατακαλόκαιρα οι μάντρες που εμπορεύονται καυσόξυλα γεμίζουν τους αποθηκευτικούς τους χώρους με νέο εμπόρευμα, ενώ οι επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στα ενεργειακά τζάκια, στις σόμπες που καίνε πέλετ, δηλαδή επεξεργασμένα υπολείμματα ξύλου, και στους καυστήρες βιομάζας έχουν αρχίσει τις προσφορές, με βασικό μότο την απλησίαστη τιμή του πετρελαίου θέρμανσης από τον ερχόμενο Οκτώβριο.
Αυξημένη ζήτηση για σόμπες και καυσόξυλα
Ακόμη και πριν φορτώσουν τα κουβαδάκια για τις καλοκαιρινές διακοπές αρκετά νοικοκυριά φρόντισαν να φορτώσουν καυσόξυλα για τον χειμώνα, λένε οι έμποροι. Ο λόγος είναι ότι αυτή η εποχή θεωρείται ιδανική για αγορά ξύλων, μια και το προϊόν είναι εγγυημένα στεγνό. Ενα υγρό κομμάτι ξύλου είναι βαρύτερο και άρα ακριβότερο, ενώ καίγεται εξαιρετικά δύσκολα. Αντίθετα, ένα ελαφρύ και ξηρό ξύλο κοστίζει τελικά φθηνότερα, ενώ μπορεί εύκολα να κοπεί στα δύο με μια τσεκουριά. Οι τιμές του τόνου για το Λεκανοπέδιο κυμαίνονται μεταξύ 180-200 ευρώ και ανεβαίνουν ανάλογα με τις απαιτήσεις του καταναλωτή. Δηλαδή, εάν θέλει μεταφορά και τοποθέτηση των ξύλων στην οικία του τότε η τιμή μπορεί να φθάσει και τα 250 ευρώ.
Μάλιστα για να ενισχύσουν το ανταγωνιστικό τους προφίλ οι έμποροι λέγεται στην αγορά ότι έχουν αρχίσει να προμηθεύονται ξύλα από την Αλβανία και τη Βουλγαρία, καθώς οι τιμές είναι σημαντικά χαμηλότερες και άρα αυξάνουν το περιθώριο κέρδους τους.
Αυξημένη κινητικότητα, τουλάχιστον σε επίπεδο έρευνας αγοράς, παρατηρείται και στις ξυλόσομπες. Σημειωτέον, πέρυσι οι επιχειρήσεις οι οποίες εμπορεύονται το συγκεκριμένο είδος ξεπούλησαν. Οι τιμές για τις ξυλόσομπες έχουν πολύ μεγάλο εύρος, ξεκινώντας από τα 150-200 ευρώ αν πρόκειται για φθηνές κινέζικες ή κάποιες ελληνικές. Ακολουθούν οι ξυλόσομπες Τσεχίας που φθάνουν τα 1.400 ευρώ, ενώ πιο ακριβές είναι αυτές της Γαλλίας όπου το κόστος ανέρχεται στα 2.500 ευρώ.
Οικονομία κατά 55% με τη χρήση πέλετ
Εδαφος κερδίζει το τελευταίο διάστημα και η ιδέα της καύσης πέλετ, ειδικά μετά την περσινή απόφαση του υπουργείου Περιβάλλοντος να άρει την απαγόρευση της χρήσης του.
Πρόκειται για υπολείμματα της βιομηχανίας ξύλου (πριονίδια και ρινίσματα) και της υλοτομίας, ενώ σύμφωνα με τις προδιαγραφές που ακολουθούνται σε όλη την Ευρώπη η αναλογία θερμογόνου δυνάμεως σε σχέση με το πετρέλαιο είναι 2kg pellets προς 1lt πετρελαίου.
Αν για τη θέρμανση μιας κατοικίας απαιτούνταν 3.000 lt πετρελαίου θέρμανσης ανά έτος, τότε με τα pellets θα απαιτούνταν 6.000 kg ανά έτος. Με τo κόστος του πετρελαίου θέρμανσης από τον Οκτώβρη να ανέρχεται στο 1,4 ευρώ το λίτρο και των pellets στα 0,32 ευρώ το κιλό, το ετήσιο κόστος θέρμανσης με πετρέλαιο θα είναι 4.200 ευρώ ενώ με τα pellets 1.920 ευρώ, συνεπώς μειωμένο κατά 55%.
Παρά ταύτα το κόστος μετασκευής ή εγκατάστασης νέων καυστήρων μόνο αμελητέο δεν μπορεί να θεωρηθεί, καθώς για μια διπλοκατοικία κυμαίνεται στα 3.000-5.000 ευρώ. Επιπλέον, πολύ δύσκολο θεωρείται να τοποθετηθεί ή να μετασκευαστεί ο κεντρικός καυστήρας μεγάλων πολυκατοικιών, αφενός λόγω των πολλών ενοίκων που θα πρέπει να συμφωνήσουν και αφετέρου εξαιτίας της έλλειψης μεγάλων αποθηκευτικών χώρων που απαιτούνται για τα πέλετ. Γι’ αυτό και οι καυστήρες αυτοί έχουν -τουλάχιστον για την ώρα- μεγαλύτερη χρήση σε μονοκατοικίες.
Τα κλιματιστικά νέας τεχνολογίας
Εναλλακτική λύση στο πρόβλημα της θέρμανσης αποτελεί και ο κλιματισμός, με ολοένα και περισσότερα νοικοκυριά να καταργούν τα καλοριφέρ και να χρησιμοποιούν αποκλειστικά τα κλιματιστικά για να ζεσταθούν.
Η «στροφή» έγινε μετά το λανσάρισμα της τεχνολογίας inverter, καθώς τα συγκεκριμένα κλιματιστικά εξασφαλίζουν οικονομία 30%-40% στην κατανάλωση ρεύματος σε σχέση με τα συμβατικά, αφού η «έξυπνη» λειτουργία τους συμβάλλει στη μείωση κατανάλωσης άσκοπης ενέργειας εάν η θερμοκρασία στον χώρο που λειτουργούν φτάσει στο επιθυμητό επίπεδο.
Για τη θέρμανση ενός διαμερίσματος 100 τ.μ. απαιτείται η αγορά δύο κλιματιστικών τελευταίας τεχνολογίας, χαμηλής κατανάλωσης τύπου inverter, 12.000 btu. Το κόστος αγοράς τους διαμορφώνεται σε περίπου 1.800 ευρώ, ενώ το κόστος θέρμανσης κυμαίνεται περίπου 500-600 ευρώ, ανάλογα με την κατανάλωση ρεύματος.
