Κενό γράμμα παραμένουν τα πρόστιμα που επιβάλλει η Εφορία και το ΣΔΟΕ, αφού τα ποσά που τελικά καταλήγουν στα δημόσια ταμεία είναι… μηδαμινά! Τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν και επιδικάστηκαν δικαστικά στη συνέχεια είναι 13 δισ. ευρώ, αλλά εισπράχθηκαν μόνο 630.671.861 ευρώ.
Τα πρόστιμα στην Ελλάδα επιβάλλονται εύκολα και όπως φαίνεται η διαδικασία είναι «για τα μάτια». Εξάλλου είναι τόσα πολλά τα παραθυράκια, που διασφαλίζουν τη μη σύλληψη της φοροδιαφυγής.
Πάντως, παρά τις κατά καιρούς ηρωικές δηλώσεις των διαφόρων στελεχών του ΣΔΟΕ, η κατάσταση αποδεικνύεται τραγική και βέβαια είναι ολοφάνερο ότι κάποιοι συνεχίζουν να κάνουν τα στραβά μάτια προσπορίζοντας οφέλη.
Σήμερα το υπουργείο Οικονομικών σχεδιάζει αιματηρές περικοπές σε μισθούς, συντάξεις και επιδόματα για να εξοικονομήσει 5 δισ. ευρώ, ενώ θα μπορούσε να βάλει στα κρατικά ταμεία πρόστιμα πάνω από 13 δισ. ευρώ που «λιμνάζουν» στις εφορίες, παρά το γεγονός ότι έχουν εκδοθεί δικαστικές αποφάσεις για την άμεση είσπραξή τους! Ακόμα κι αν ένα μέρος από τα χρήματα αυτά είχε εισπραχθεί θα μπορούσαμε να αποφύγουμε πολλά από τα σκληρά μέτρα που έρχονται με το Μεσοπρόθεσμο Σχέδιο Δράσης 2013-2015. Ομως το υπουργείο Οικονομικών (που συνεχίζει να μοιράζει απτόητο πρόστιμα) δηλώνει αδυναμία είσπραξης των προστίμων και κρύβεται πίσω από τις ελλείψεις του εισπρακτικού μηχανισμού και τα ανοιχτά παράθυρα του νόμου.
Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά και απογυμνώνουν τα επιχειρήματα του υπουργείου Οικονομικών για το ότι προσπαθεί να αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή. Από τις υποθέσεις που κατέληξαν στα δικαστήρια τα τελευταία χρόνια εκδικάστηκε, υπέρ του Δημοσίου, ποσό ύψους 13,2 δισ. ευρώ. Και ενώ το Δημόσιο δικαιούται να εισπράξει άμεσα το ποσό αυτό, οι υπηρεσίες του υπουργείου Οικονομικών κατάφεραν να βάλουν στα κρατικά ταμεία μόνο 630.671.861 ευρώ.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση της εταιρίας Ακρόπολις Χρηματιστηριακή η οποία είχε εμπλακεί στο σκάνδαλο των δομημένων ομολόγων. Στις 27 Ιουνίου 2012 βεβαιώθηκε στην εταιρία πρόστιμο ύψους 4,8 δισ. ευρώ μετά οριστική δικαστική απόφαση. Ωστόσο το πρόστιμο αυτό είναι βέβαιο ότι θα μείνει «στα χαρτιά», αφού το Δημόσιο δεν έχει εισπράξει ούτε καν το 10% της προβεβαίωσης κατά την άσκηση της προσφυγής και οι υπεύθυνοι της εταιρίας βρίσκονται ήδη στη φυλακή.
Οι λόγοι για τους οποίους δεν έχουν εισπραχθεί τα επιδικασθέντα πρόστιμα είναι οι εξής:
1. Οι χρονοβόρες διαδικασίες που μεσολαβούν από τη βεβαίωση ενός προστίμου μέχρι την έκδοση τελεσίδικης δικαστικής απόφασης. Στις δικαστικές αίθουσες συνωστίζονται σήμερα περισσότερες από 182.000 φορολογικές υποθέσεις και τα έσοδα που διεκδικεί το Δημόσιο υπερβαίνουν τα 30 δισ. ευρώ! Συγκεκριμένα, μέχρι και τις 31 Μαρτίου 2012 εκκρεμούσαν στα δικαστήρια 180.935 φορολογικές υποθέσεις από τις οποίες 158.183 στο Πρωτοδικείο, 18.242 στο Εφετείο και 2.994 στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Στο δεύτερο τρίμηνο του έτους υποβλήθηκαν 1.771 προσφυγές για φορολογικές εκκρεμότητες. Σύμφωνα με το Μνημόνιο μέχρι και τις 30 Ιουνίου θα έπρεπε να είχαν εκδικαστεί το 50% των φορολογικών υποθέσεων. Ωστόσο στο πρώτο εξάμηνο του έτους δικάστηκαν μόλις 3.773 υποθέσεις!
2. Η έλλειψη προηγμένων συστημάτων μηχανοργάνωσης στις Εφορίες, αλλά και η αποδυνάμωσή τους λόγω της αποψίλωσης των Εφοριών από συμβασιούχους που ενίσχυαν το προσωπικό στον τομέα του ελέγχου.
3. Οι χρόνιες παθογένειες του συστήματος. Οπως λένε στο υπουργείο Οικονομικών, για να μη «λιμνάζουν» στα δικαστήρια εκατοντάδες χιλιάδες φορολογικές υποθέσεις και να εισπράττονται τα πρόστιμα που επιβάλλονται θα πρέπει να υπάρξει εκλογίκευση των ακραίων περιπτώσεων επιβολής προστίμων αλλά και η κατάργηση προστίμων για εντελώς τυπικούς λόγους, με σκοπό την εμπέδωση κλίματος εμπιστοσύνης μεταξύ των φορολογουμένων και των αρχών.
Εφαρμόζοντας την τακτική του «στρίβειν διά των δικαστηρίων», οι οφειλέτες του Δημοσίου καταφέρνουν να παρατείνουν την καταβολή των προστίμων. Πετυχαίνουν να πάρουν από τα δικαστήρια διορία περίπου δύο μηνών προκειμένου να ρυθμίσουν τα χρέη τους, αλλά στην πλειονότητά τους είτε… «αμελούν» την προθεσμία ή εμφανίζονται στις αρχές και λένε ότι δεν μπορούν να βρουν λεφτά, ενώ κάποιοι άλλοι απλά… εξαφανίζονται!
Το πρόβλημα με τα ανείσπρακτα πρόστιμα κορυφώθηκε μέσα στην περίοδο της κρίσης. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών, το 2009 επιβλήθηκαν πρόστιμα από το ΣΔΟΕ ύψους 4,5 δισ. και εισπράχθηκε μόλις το 0,2% εξ αυτών! Αντίστοιχη εικόνα παρατηρείται το 2010 και το 2011. Επιβλήθηκαν πρόστιμα της τάξης των 5 δισ. ευρώ, καθένα από αυτά τα δύο χρόνια, όμως τα ποσά που τελικά εισπράχθηκαν δεν ξεπερνούν τα 60.000.000 ευρώ!
Ακόμα και η τρόικα δεν πείθεται πλέον για την ικανότητα του υπουργείου Οικονομικών να πατάξει τη φοροδιαφυγή και να εισπράξει τα πρόστιμα που επιβάλλει. Οι ειδικοί της τρόικας μάλιστα αρνήθηκαν να δεχθούν την πρόβλεψη εσόδων από την πάταξη της φοροδιαφυγής που παρουσίασε το υπουργείο Οικονομικών και έκοψαν περίπου στο μισό την εκτίμηση για τις εισπράξεις. Στις τελευταίες διαπραγματεύσεις της κυβέρνησης με την τρόικα είχε παρουσιαστεί πρόβλεψη εσόδων ύψους 3,8 δισ. από τη φοροδιαφυγή, μέχρι το 2016, εκ των οποίων τα 924.000.000 ευρώ θα εγγράφονταν στον Προϋπολογισμό του 2013 και το υπόλοιπο 1,022 δισ. στον Προϋπολογισμό που θα συνταχθεί για το 2014. Η τρόικα τελικά κατέβασε τον πήχη των αναμενόμενων εσόδων στα 1,9 δισν ευρώ για το σύνολο της περιόδου και απαιτεί από το υπουργείο Οικονομικών να βρει πρόσθετα μέτρα για να καλύψει τη διαφορά.
Στέλιος Κράλογλου
