Με τη συνδρομή ενός δυσνόητου και ακαταλαβίστικου μαθηματικού τύπου επιχειρείται από το υπουργείο Εργασίας η νέα μείωση σε εφάπαξ και επικουρικές συντάξεις. Με τις ευλογίες της τρόικας γίνεται χρήση ανώτερων μαθηματικών για να δοθεί το τελειωτικό χτύπημα, που θα μετατρέψει το εφάπαξ και την επικουρική σύνταξη σε φιλοδωρήματα.
Μέσω της λειτουργίας ενός νέου μαθηματικού τύπου, βάσει του οποίου θα υπολογίζονται καταρχάς τα εφάπαξ και στη συνέχεια οι επικουρικές συντάξεις, δίνεται η δυνατότητα για νέες σχεδόν αυτόματες μειώσεις. Μάλιστα, την εφαρμογή του νέου μαθηματικού τύπου, το υπουργείο Εργασίας φρόντισε να την προωθήσει κυριολεκτικά στα κρυφά, αφού η συγκεκριμένη απόφαση δημοσιοποιήθηκε στις 31 Δεκεμβρίου, παραμονή δηλαδή Πρωτοχρονιάς. Ο νέος τύπος θα τεθεί και επίσημα σε εφαρμογή από 01/01/2014 για τα εφάπαξ και από 01/01/2015 για τις επικουρικές συντάξεις, που στο εξής μετατρέπονται κυριολεκτικά σε επιδόματα.
Σε ό,τι αφορά το εφάπαξ, δημιουργείται μία νέα τεχνική βάση για τις εφάπαξ παροχές των τομέων πρόνοιας των ασφαλιστικών ταμείων. Από 01/01/2014 θα υπάρχει ένας γενικός τύπος, μια περίπλοκη εξίσωση, από το αποτέλεσμα της οποίας θα καθορίζεται κάθε χρονιά το ύψος του εφάπαξ που θα χορηγεί το κάθε Ταμείο. Οπως σημειώνουν ειδικοί των αναλογιστικών μελετών, ο τύπος αυτός θεωρητικά στοχεύει στο να αποσαφηνίσει ποια ποσά θα χορηγούνται, με δεδομένο ότι υπάρχει σε λειτουργία ένα διανεμητικό σύστημα με καθορισμένες εισφορές για κάθε δικαιούχο. Στην πράξη όμως, το ύψος της παροχής θα καθορίζεται ανάλογα με τον αριθμό των συνταξιοδοτουμένων το συγκεκριμένο έτος. Δηλαδή, ξαφνικά το σύστημα κοινωνικής ασφάλισης της χώρας διέπεται από τον κανόνα όσο λιγότεροι συνταξιούχοι τόσο μεγαλύτερο εφάπαξ θα χορηγείται. Αρμόδιες πηγές του υπουργείου Εργασίας έκαναν λόγο στην «κυριακάτικη δημοκρατία» για αλλαγή που συντελέστηκε υπό την πίεση της τρόικας. Μάλιστα, σημειώνεται με νόημα ότι τα κείμενα των υπουργικών αποφάσεων που περιλαμβάνουν το συγκεκριμένο μαθηματικό τύπο, σχεδόν υπαγορεύτηκαν από τα τεχνικά κλιμάκια προς τους υπαλλήλους του υπουργείου Εργασίας.
Είναι προφανές ότι, εάν ισχύσει αυτή η νέα διαδικασία απονομής εφάπαξ, κανείς δεν θα γνωρίζει τι χρήματα θα λάβει με την ολοκλήρωση του εργασιακού βίου του. Απλώς θα… παρακαλάει να βγει στη σύνταξη μαζί με όσο γίνεται λιγότερους πολίτες. Η λογική του μαθηματικού τύπου είναι ότι υπάρχει ένα δεδομένο ποσό για εφάπαξ βοηθήματα για όλο το έτος από τα ασφαλιστικά ταμεία, που δεν αλλάζει. Το ποσό αυτό προκύπτει από τα ποσά των εισφορών που καταβλήθηκαν από όλους τους ασφαλισμένους κατά το έτος της αποχώρησης. Αυτά τα ποσά θα διανέμονται με τη μορφή της εφάπαξ παροχής σε όσους αποχωρούν από την εργασία τους. Στην περίπτωση που ο αριθμός των δικαιούχων αυξηθεί, τα ποσά που θα λάβουν ως εφάπαξ θα είναι μικρότερα. Το αντίθετο συμβαίνει στην περίπτωση που ο αριθμός των δικαιούχων εφάπαξ είναι μικρότερος σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Αρα, οι εισφορές των εργαζομένων υπέρ εφάπαξ πάνε περίπατο, καθώς δεν θεωρείται ότι δεσμεύουν τα Ταμεία για να καταβάλλουν έστω και ένα minimum βοηθήματος. Απλώς, οι εισφορές θα αξιοποιούνται για να δίνονται εφάπαξ σε όσους βγαίνουν στη σύνταξη.
Με τον τρόπο αυτό βέβαια η τρόικα επιτυγχάνει τον αποκλεισμό της χρηματοδότησης από το κράτος. Ετσι, στο εξής το κράτος δεν θα έχει την παραμικρή ανάμειξη για να συνδράμει στη χορήγηση των εφάπαξ βοηθημάτων. Αντίθετα, η διαδικασία θα βαραίνει αποκλειστικά το κάθε Ταμείο χωριστά, που θα πρέπει να βρει τρόπο να ανταποκριθεί στις δεδομένες, τρέχουσες υποχρεώσεις του. Εάν τώρα οι υποχρεώσεις αυτές οδηγούν σε αυτόματη μείωση του εφάπαξ, το κράτος δεν θα φέρει την παραμικρή ευθύνη… Αλλωστε, τα πάντα θα προκύπτουν από έναν συγκεκριμένο μαθηματικό τύπο.
Ιδια κατάσταση πρόκειται να ισχύσει έναν χρόνο αργότερα, από 01/01/2015 και για τις επικουρικές συντάξεις. Οι τεχνικές παράμετροι για τον υπολογισμό της σύνταξης προέκυψαν μέσα από την ανάγκη να δοθούν οι κατευθύνσεις για τη λειτουργία του νέου Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης (ΕΤΕΑ). Η εξίσωση, δηλαδή ο μαθηματικός τύπος που θα ισχύει σε αυτή την περίπτωση, οδηγεί σε συντάξεις που… τείνουν προς το μηδέν! Ουσιαστικά, το ποσό των συντάξεων που θα χορηγείται εξαρτάται απευθείας με τη σχέση ανάμεσα στους συνταξιούχους και τους ενεργούς ασφαλισμένους. Με δεδομένο ότι κάθε χρόνο οι συνταξιούχοι αυξάνονται, ενώ οι ενεργοί ασφαλισμένοι μειώνονται, αυτό σημαίνει ότι η ρευστότητα του Ταμείου για να χορηγεί συντάξεις θα περιορίζεται αντίστοιχα. Ειδικά σε περιόδους κρίσης και ύφεσης η μείωση των ετήσιων εισφορών προς τα ασφαλιστικά ταμεία είναι τεράστια. Το πρόβλημα γίνεται ακόμα μεγαλύτερο λόγω αυξημένης ανεργίας και λόγω συνεχούς ανόδου του ποσοστού της εισφοροδιαφυγής. Σε ένα τέτοιο τοπίο, οι δικαιούχοι συνεχίζουν να αυξάνονται, καθώς κάθε χρόνο βγαίνουν ολοένα και περισσότεροι στη σύνταξη. Η εφαρμογή όμως αυτού του μαθηματικού τύπου οδηγεί σε γεωμετρική μείωση των παροχών, κυρίως των συντάξεων, από χρόνο σε χρόνο.
Η εξάρτηση από τα έσοδα
Η σύνταξη από ονομαστική μετατρέπεται σε καταβαλλόμενη. Δηλαδή, το τελικό ποσό που θα λαμβάνει ο συνταξιούχος θα εξαρτάται από τα ετήσια έσοδα του ενιαίου υπερεπικουρικού ταμείου, αφού σε αυτό έχει καταλήξει σχεδόν το σύνολο των ταμείων επικουρικής ασφάλισης. Ετσι όμως κάθε έννοια σύνταξης καταστρατηγείται και μετατρέπεται σε βοήθημα, άμεσα εξαρτημένο από τον αριθμό των δικαιούχων – συνταξιούχων, που διαρκώς αυξάνεται και από τα έσοδα των ταμείων που διαρκώς μειώνονται. Αν σε όλα τα παραπάνω συνυπολογιστεί ότι στο εξής το Ελληνικό Δημόσιο δεν θα φέρει καμία ευθύνη για την καταβολή των συντάξεων, γίνεται αντιληπτό γιατί η σύνταξη μετατρέπεται με… μαθηματική ακρίβεια σε βοήθημα.
Βασίλης Αγγελόπουλος
