Σε κλίμα πρωτοφανούς αβεβαιότητας προσέρχονται από το πρωί στις κάλπες μισό και πλέον εκατομμύριο Κύπριοι για την ανάδειξη Προέδρου και νέας κυβέρνησης. Στο μέχρι πρότινος «Ελ Ντοράντο της Μεσογείου» η ατμόσφαιρα είναι βαριά, καθώς είναι σε πλήρη εξέλιξη ένα ψυχόδραμα σχεδόν πανομοιότυπο με το ελληνικό. Οι κοινοτικοί εταίροι, έχοντας καταργήσει πλέον κάθε έννοια αλληλεγγύης, υποβάλλουν τη Λευκωσία στο μαρτύριο της σταγόνας σε ό,τι αφορά την οικονομική στήριξη της χώρας, θέτοντας ως πρόσχημα το ξέπλυμα χρήματος. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια ενορχηστρωμένη επίθεση του Βερολίνου κατά του κυπριακού τραπεζικού συστήματος που εξαρτάται άμεσα από την έγκριση του πακέτου βοήθειας, κάτι που -εάν συμβεί-, δεν θα αποφασιστεί πριν από τα τέλη Μαρτίου. Κι αυτό γιατί η Κύπρος βρίσκεται στην προεκλογική ατζέντα των κομμάτων στη Γερμανία, τα οποία, ενώ δημοσίως ερίζουν, στην πραγματικότητα φαίνεται να συμφωνούν στις βασικές γραμμές της πολιτικής που ακολουθείται. Μια πολιτική που, όπως είπε φανερά πικραμένος ο μέχρι σήμερα πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Δημήτρης Χριστόφιας, έχει οδηγήσει την Κύπρο στο περιθώριο και στον κατατρεγμό.
Στην Κύπρο όλες οι δημοσκοπήσεις έφεραν τον Νίκο Αναστασιάδη, τον οποίο υποστηρίζει ο κεντροδεξιός συνασπισμός των κομμάτων ΔΗ.ΣΥ. και ΔΗ.ΚΟ., να προηγείται με διαφορά από τους βασικούς αντιπάλους του Σταύρο Μαλά, ο οποίος υποστηρίζεται από την Αριστερά (ΑΚΕΛ), και Γιώργο Λιλλήκα, τον οποίο στηρίζει το Κίνημα Σοσιαλδημοκρατών ΕΔΕΚ. Για την εκλογή απαιτείται η εξασφάλιση του 50% συν μία ψήφο, σε διαφορετική περίπτωση διεξάγονται νέες εκλογές την αμέσως επόμενη Κυριακή. Η βασική ιδιαιτερότητα αυτών των εκλογών είναι ότι ζήτημα της προεκλογικής καμπάνιας είναι η οικονομική κρίση και ειδικότερα το προσχέδιο μνημονίου και όχι το Κυπριακό. Σε ό,τι αφορά το τελευταίο, η συζήτηση επικεντρώνεται στο δημοψήφισμα του 2004 επί του σχεδίου Ανάν, με τους υποψηφίους να ερίζουν για τη λύση, εάν θα είναι διζωνική ή δικοινοτική ομοσπονδία. Ο Γιώργος Λιλλήκας χαρακτηρίζει ρατσιστική τη διζωνική λύση, ενώ οι Αναστασιάδης και Μαλάς υποστηρίζουν ότι απεγκλωβισμός από τη μορφή λύσης θα δώσει στην Τουρκία ερείσματα για εδραίωση της διχοτόμησης.
Το μεγάλο ζήτημα για την Κύπρο και η καυτή πατάτα που θα πάρει στα χέρια του ο νέος πρόεδρος είναι η οικονομία. Η Μεγαλόνησος βαδίζει στα χνάρια της Ελλάδας. Εάν υπήρχαν κάποιες αμφιβολίες γι’ αυτό, διαλύθηκαν στις συνεδριάσεις του Εurogroup και του Εcofin που οδήγησαν σε ακόμη μεγαλύτερη αβεβαιότητα. Η Κύπρος έχει συμφωνήσει κατ’ αρχήν και σε ένα μνημόνιο διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και δημοσιονομικής εξυγίανσης. Οι εταίροι συνδέουν τη συμφωνία για στήριξη με το ξέπλυμα χρήματος, ζητούν την άμεση αξιολόγηση της νομοθεσίας από ιδιωτική εταιρία και περιμένουν την επόμενη κυβέρνηση που θα προκύψει από τις εκλογές για την τελική φάση των διαπραγματεύσεων.
Ο νέος επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ, αν και ερωτήθηκε για το δημοσίευμα των «Financial Times», σύμφωνα με το οποίο μεταξύ των λύσεων που προτάσσονται για την Κύπρο είναι μια ριζοσπαστική επιλογή που προβλέπει κούρεμα του χρέους, επιβολή ζημιών στις ανασφάλιστες καταθέσεις των κυπριακών τραπεζών, αλλά και «κούρεμα» των επενδυτών των κρατικών ομολόγων, απέφυγε να διαψεύσει αυτό το ενδεχόμενο, ισχυριζόμενος ότι δεν ήταν θέμα συζήτησης στη συνεδρίαση του Εurogroup. Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν οι υπουργοί Οικονομικών της Γερμανίας, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε και της Γαλλίας Πιερ Μοσκοβισί. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών δεν έδωσε καμία απάντηση περί ασφάλειας των καταθέσεων στις κυπριακές τράπεζες, επισημαίνοντας ότι το πρόβλημα της Κύπρου είναι εσωτερικό και ότι «οι Κύπριοι θα πρέπει να καταλάβουν ότι πρέπει να κάνουν πολύ περισσότερα στο θέμα του ξεπλύματος χρήματος». «Καταστήσαμε σαφές στον υπουργό Οικονομικών Βάσο Σιαρλή ότι θα πρέπει να γίνει η αξιολόγηση της κυπριακής νομοθεσίας αλλά και της εφαρμογής της από ιδιωτική εταιρία, ώστε να δούμε εάν εφαρμόζεται η ευρωπαϊκή νομοθεσία». Αυτή ήταν η χαρακτηριστική αποστροφή του Σόιμπλε.
Από την πλευρά της, η Κομισιόν προτιμά την τακτική της σύμπλευσης με το Βερολίνο. Ενδεικτική είναι η δήλωση του Ολι Ρεν. Ενώ ρωτήθηκε για την ασφάλεια των καταθέσεων, η απάντηση που έδωσε αφορούσε το «κούρεμα» δημόσιου χρέους, υπενθυμίζοντας την πάγια θέση των εταίρων ότι η περίπτωση της Ελλάδας ήταν εξειδικευμένη και μεμονωμένη και ότι η Κομισιόν δεν επεξεργάζεται παρόμοιο σενάριο για την Κύπρο. Ο κ. Ρεν επανέλαβε ότι «στόχος είναι να διασφαλιστεί η δίκαιη κατανομή των βαρών αναφορικά με την αναδιάρθρωση των κυπριακών τραπεζών, σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων. Εργαζόμαστε για την εξεύρεση λύσης που θα διασφαλίζει τη βιωσιμότητα του χρέους και τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος, οι συζητήσεις συνεχίζονται, ελπίζω ότι η απόφαση θα ληφθεί σύντομα, εντός του Μαρτίου». Δηλώσεις για την Κύπρο έκανε και ο Ισπανός υπουργός Οικονομικών Λούις ντε Γκίντος, ο οποίος είπε μεταξύ άλλων: «Με την Κύπρο το βασικό ζήτημα είναι να διασφαλίσουμε τη διαφάνεια»!
Η δέσμευση Αναστασιάδη
Τη διαβεβαίωση και τη δέσμευση ότι δεν πρόκειται να υπογράψει μνημόνιο που θα περιέχει οποιαδήποτε πρόνοια για «κούρεμα» καταθέσεων έδωσε ο πρόεδρος του ΔΗ.ΣΥ. Νίκος Αναστασιάδης. Ο ίδιος επισήμανε ότι η Κύπρος βρίσκεται ενώπιον δυσβάσταχτων προβλημάτων και σημαντικών κινδύνων, προσθέτοντας ότι οι πρόσφατες δηλώσεις του πρόεδρου του Eurogroup προκαλούν επιπρόσθετα προβλήματα, τα οποία επιτείνουν την αβεβαιότητα και την ανασφάλεια. «Επιβάλλεται να θέσουμε τέρμα στην ανασφάλεια και στην αβεβαιότητα» είπε ο κ. Αναστασιάδης συμπληρώνοντας: «Πρέπει να δράσουμε αμέσως, οι στιγμές είναι κρίσιμες».
Το παράπονο του (απερχόμενου) Χριστόφια
Την πικρία του για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η Κύπρος από τη στιγμή που προσέφυγε στον Μηχανισμό Στήριξης εξέφρασε ο κ. Δημήτρης Χριστόφιας σε δηλώσεις του στο πλαίσιο των επαφών του με την ελληνική πολιτική ηγεσία, κατά την τελευταία επίσημη επίσκεψή του στην Αθήνα με την ιδιότητα του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας. «Φεύγω πικραμένος ως μέλος του Συμβουλίου της Ε.Ε. Η Κύπρος είναι κατατρεγμένη» τόνισε χαρακτηριστικά, αφήνοντας αιχμές για το γεγονός ότι σε αυτήν τη χρονική συγκυρία η Ε.Ε. θυμήθηκε τα περί ξεπλύματος χρήματος. Ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών Βάσος Σιαρλή δήλωσε ότι δεν κατανοεί τις γερμανικές επιφυλάξεις επαναλαμβάνοντας πολλές φορές ότι είναι καθαρός ο χρηματοπιστωτικός τομέας της χώρας του. «Η Κύπρος έκανε όλα όσα εκλήθη να κάνει» είπε ο κ. Σιαρλή, απορρίπτοντας εικοτολογίες που θέλουν καταθέτες σε κυπριακές τράπεζες και ομολογιούχους να συμμετάσχουν στο κόστος της διάσωσης. «Δεν πρόκειται να αποδεχθούμε σε καμία περίπτωση κάτι τέτοιο» είπε ο Κύπριος υπουργός και μαζί του συμφώνησε και ο πρώην πρόεδρος του Eurogroup Ζαν Κλοντ Γιούνκερ. Ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου γνωρίζει ότι τέτοιου είδους συζητήσεις επιδεινώνουν το πρόβλημα και προκαλούν ανασφάλεια στους καταθέτες, οι οποίοι προβαίνουν σε μαζική ανάληψη των καταθέσεών τους. Οπως και να έχει η κατάσταση, η Κύπρος βρίσκεται σε σταυροδρόμι.
